Tot De Dood of de arts ons scheidt. Barend Kleyne Snuverink wil blijven leven tot hij niet meer kan communiceren of tv kijken. Foto: RTV Oost
donderdag 13 april 2017 | 11:46 Laatst bijgewerkt: 20-4-2017 | 09:44
  • Foto 1 foto

Ik ga binnenkort trouwen. 'Ja!’ beloof ik dan, ‘Tot de dood ons scheidt.' en daarna leven we nog lang en gelukkig. We zweren lief te hebben tot magere Hein met zijn zeis onze liefde bruut door midden hakt. Of tot het verpleeghuis ons scheidt. Omdat het dan niet anders kan. Omdat het laatste stukje samen gewoon niet lukt.

Romantisch in elkaars armen sterven is een utopie dat maar bij een enkeling lukt. Dat gaat per ongeluk of in het geniep. Zelfstandig voor de dood kiezen kiezen mag niet. Als je zelf actief een leven beëindigt wordt je berecht als crimineel. Of als het om je eigen leven gaat wordt je voor gek verklaard. Sterven tijdens de terminale fase doe je geregisseerd na veel zware gesprekken met artsen en familie die zich verantwoordelijk voelen over jouw laatste stukje leven. Maar het is en blijft jouw leven. Toch?

 

Ik weet het, het is veel ingewikkelder dan ik nu stel. En andere landen gluren naar ons. Zij denken niet eens aan debatteren over actieve levensbeëindiging. Zij wachten in spanning af tot die rare Hollanders uit geruzied zijn. Maar ook in Nederland vragen veel mensen zich waar men het lef vandaan haalt om voor God te spelen.

 

'Ik zal voor je zorgen, tot het eind.' Is dat een gevaarlijke belofte? Kom je die na, als je partner dement is en je geduld  dagelijks op de proef wordt gesteld? Of als je dodelijk ziek bent, maar niet weet wanneer het einde komt? Of als je vindt dat je klaar bent met leven, maar door moet omdat niemand je op een snelle, pijnloze manier wil doden? Dat einde, dat knelt in deze belofte. Want wie bepaalt wat de zorg dan moet zijn?

 

Als de kans groot is dat je dement wordt, mag je omschrijven op welk moment je niet meer leven wilt. Maar als je op dat moment nog te gezond bent, wil de arts je waarschijnlijk niet helpen. En als dat omschreven moment er wel is, maar je bent te dement om een goed verhaal te houden, ben je te laat. Dan mag je alleen op een natuurlijke wijze ‘versterven’. Dan mag je hopen op een ontsteking of andere ziekte die jouw einde betekent. Of je kunt zelf actief stoppen met eten. Want dat gebeurt ook. Als jij kunt onthouden dat je niet eet, omdat je dood wilt, dan mag dat. Dat is op de ouderwetse manier doodgaan, zegt men dan.

 

“Lekker ongenuanceerd, hoor Jauke”, denk het stemmetje in mijn hoofd. Maar het is wel waar. Ik ken best veel artsen, maar ik ken er maar twee die wil meewerken aan actieve euthanasie. De anderen schuiven deze wens door. Zij zijn hoog opgeleid om levens te redden, niet om te beëindigen. “Weer niet echt subtiel, Boerdam.” bromt mijn geweten. Maar ook dìt is echt waar. Waar je in de natuur al was opgegeven, moet je doorleven tot de zorg stopt met je te redden. 

 

Ik heb vast ook een grens. Een punt waarop ik niet meer verder zou willen leven… Maar wanneer dat is? En wat is jouw grens? Kun je die nu zomaar bepalen? En wie zijn wij om te bepalen waar die grens voor een ander ligt? Hier moet goed over gepraat worden. Met een arts. Dit is voor een leek te moeilijk. En ik ben een leek. Ik sta vol in het leven, heb nog niks te maken met de dood, dus wat weet ik er nou van.

 

Gelukkig vertelt de arts die geen euthanasie uitvoert hoe het echt zit. “Niks zo veranderlijk als de mens. De meeste mensen willen blijven leven en veranderen van gedachte als ze dat beschreven moment bereiken. Dan blijkt er opeens nog een heleboel om voor te leven.” Inschattingsfoutje. Meneer Weenink denkt niet meer te willen leven als zijn vrouw zou overlijden. Zegt hij nu. Maar door het gesprek met de arts twijfel ik of hij dit ook echt meent. “Als ik geen tv meer kan kijken,” zegt ALS-patiënt Barend Kleyne Snuverink. Hij kan bijna niks meer zelf. Toch vindt hij het leven nog steeds de moeite waard. Hij zal het wel echt weten. Maar ook hij krijgt de ruimte om die grens weer te verleggen. Het is zijn beslissing, niet die van de arts, de familie, het verplegend personeel of van jou of mij. Als de dood aan het bed staat, is er maar één iemand die kiest om de laatste adem uit te blazen. En dat is degene die sterft.

Jauke Boerdam

Voor de serie 'Ken ie mie nog?' filmde programmamaakster Jauke Boerdam het dagelijkse leven in verpleeghuis Het Dijkhuis in Borne. De serie zie je elke dinsdag bij TV Oost om 19.20, 21.20 en 23.30 uur. Aflevering gemist? Terugkijken kan hier.

reclame

Ken ie mie nog?

  • 18 apr Want erkenning, dat doet er toe!
  • 13 apr Tot De Dood of de arts ons scheidt.
  • 6 apr   “Mag ik een nachtje bij mijn demente vrouw slapen?”
  • 30 mrt Er is er een jarig
  • 23 mrt Eenzaamheid
  • 16 mrt Respect voor de nachtzuster
  • 9 mrt   Vrijwillig blijven 
  • 7 mrt Dat bewoners mijn naam niet weten maakt me niks uit
  • 2 mrt Wakker worden
  • 28 feb Bent u de zoon van mevrouw Sauer?
  • 23 feb "Het doet zo zeer"
  • 16 feb Ken ie mie nog; voorbereidingen op het filmen

www.rtvoost.nl maakt gebruik van cookies

Cookies die op rtvoost.nl en rtvoost.mobi worden gebruikt zijn bedoeld voor het beheer van statistieken, advertenties en social media. Door akkoord te gaan krijg je de website te zien zoals we die bedoeld hebben. Meer weten? Klik op informatie.

Informatie