Joke is geen slachtoffer meer van de Goede Herder; "Wij zijn overwinnaars"

Van haar veertiende tot haar zeventiende verbleef Joke Vermeulen bij de Zusters van de Goede Herder in Almelo. "Ze hebben mijn jeugd afgepakt", zegt ze er over. Maar nu wil ze niet langer slachtoffer zijn. "We zijn overwinnaars."

Joke Vermeulen wordt als jong meisje misbruikt. Ze wordt onhandelbaar en belandt al op haar tiende in kindertehuizen. Op haar dertiende wordt ze ondergebracht in het katholieke heropvoedingsgesticht van de Zusters van de Goede Herder in Almelo. De zusters zetten haar en tientallen andere meisjes zoals zij dagenlang achter de naaimachine. Vrije tijd is er nauwelijks, school of een opleiding volgen zit er niet in. Vriendschappen zijn verboden, contact met de buitenwereld is minimaal en lijfstraffen zijn heel gewoon.

Verloren en eenzaam

Eenmaal buiten de poort voelt ze zich verloren en eenzaam. "Ik wist niets, had geen idee hoe ik met andere mensen om moest gaan." Ze wantrouwt iedereen. Praten over de tijd bij de nonnen doet ze niet; zeggen dat je in een heropvoedingsgesticht had gezeten is niet echt een aanbeveling. Achteraf heeft ze spijt dat ze ooit had verteld dat ze was misbruikt. "Almelo was erger, het was de hel. Het misbruik was vanzelf wel een keer gestopt."

Eerherstel

Drie jaar geleden komt ze op internet in contact met andere vrouwen die ook in een van de instellingen van de Zusters van de Goede Herder hadden gezeten. Bij haar groeit het besef dat wat zij had meegemaakt, niet klopte. Joke wordt een van de vrouwen die uit haar schulp kruipt en aanklopt bij de Orde van de zusters en bij de overheid. Ze willen eerherstel en genoegdoening.

Ik had nooit over het misbruik moeten praten. Almelo was erger.
Joke Vermeulen

Er volgt een onderzoek naar misstanden in de jeugdzorg en minister Sander Dekker biedt namens de overheid excuses aan. Voor de slachtoffers van jeugdzorg komt er een financiële vergoeding. Van de zusters is er alleen een slappe excuusbrief. Een groepje van ongeveer twintig vrouwen wil nog juridische stappen ondernemen tegen de Orde, maar voor Joke hoeft dat niet. Voor Dekker heeft ze waardering. "Hij doet wat hij belooft."

Anonieme graven in Velp

Ze heeft de periode Almelo inmiddels afgesloten, zegt ze. "Waarom zou je je nog schuldig voelen om iets wat een ander jou heeft aangedaan?" Maar helemaal klaar is ze er nog niet mee. Bij Larenstein van de Goede Herder in Velp is een begraafplaats met anonieme graven. Ze heeft de officiële namenlijst in haar bezit van de meisjes, die daar zijn overleden. "Ik wil die meisjes hun naam teruggeven". Ook Almelo had een begraafplaats, maar die graven zijn inmiddels geruimd.

Namenlijst van in Velp overleden kinderen (Foto: eigen foto rtv oost)
Namenlijst van in Velp overleden kinderen (Foto: eigen foto rtv oost)

Vriendinnen voor het leven

Joke gaat zich inzetten voor een monument voor de kinderen van Velp. En er komt nog een ander monument, voor alle slachtoffers van jeugdzorg. Met een speciale gedenkplaat voor de meisjes die slachtoffer werden van de Zusters van de Goede Herder. Maar de grootste winst voor haar is dat ze vriendinnen voor het leven heeft gevonden. "Het is thuiskomen".

Over het lot van meisjes in katholieke opvanghuizen schreven Wieke Hart en Maria Genova een boek: Strafkind.

Zondag 18 oktober een interview met Joke Vermeulen in Hoogtij.

Meer over dit onderwerp:
HIERNUMAALS
Deel dit artikel: