Kijktip | Plat proaten in films: deze acteurs kunnen er (n)iets van

Acteurs die platproat'n: soms klinkt het overtuigend, soms absoluut niet. Accentexpert Harrie Scholtmeijer bekijkt fragmenten van onder anderen Herman Finkers, Daan Schuurmans, Cas Jansen en Leonie ter Braak en legt uit wie er (n)iets van kan.

Wat is nou typisch Nedersaksisch? De gesloten 'óó', uiteraard, maar ook de ‘dikke l'. Hoe die precies klinkt? Kijk de video! Dan hoor je gelijk hoe je neul'n níét uitspreekt en of de Randstedelingen in Volle Maan een beetje overtuigen.

Scholtmeijer, geboren in Kampen en opgegroeid in Vollenhove, is al zijn hele leven bezig met taal. En dan vooral streektalen. Zo schreef de dialectoloog onder meer boeken over het Utrechts, Veluws, Flevolands en uiteraard Nedersaksisch.

'Prachtig woord!'

Wie met hem praat, merkt al snel hoe ver de liefde gaat. "Ah, tweedonker, een prachtig oud Twents woord!" zegt hij als de term voorbijkomt in Van Jonge Leu en Oale Groond. "Dat betekent eigenlijk schemer, net als het Engelse woord twilight. Een prachtig woord, dat bijna niet meer wordt gebruikt."

Ja, Scholtmeijer is een liefhebber van streektalen. Maar geen purist. "Je moet oppassen dat je niet te veel op de 'pure streektaal' gaat zitten", legt hij uit. "Woorden als 'tweedonker' zijn prachtig, maar schrikken mensen wel af."

Vernederlandsing

"Dialect verandert nou eenmaal", zegt Scholtmeijer. "Een taal die niet verandert, is een dode taal. Vroeger was vernederlandsing écht not done. Maar dat gaat er gelukkig wel wat af."

"Want als we té streng zijn, gaan mensen dialect vermijden." Want hoe tenenkrommend het 'Twents' in bepaalde films ook klinkt, Scholtmeijer blijft positief: "Laten we vooral onze zegeningen tellen dát er soms nog dialect in films wordt gesproken."

Deel dit artikel: