Zorgorganisaties bieden nazorg en opvang aan medewerkers vanwege impact corona

Het coronavirus sloeg in het voorjaar hard toe onder de bewoners van de verpleeghuizen. Zorgmedewerkers zagen hoe bewoners, die ze soms al jaren verzorgden, bezweken aan de gevolgen van het virus. De situatie binnen de muren van de zorginstellingen was zo heftig, dat verschillende vormen van opvang en nazorg werden opgericht om de medewerkers extra steun te bieden.

Een van deze instellingen was Woonzorgconcern IJsselheem, met verpleeghuizen in onder meer Zwolle, Kampen en Zwartewaterland. In de documentaire STEUN: Hoe Hasselt vecht tegen het virus van RTV Oost was het schrijnende verhaal van de familie Rozendaal te zien.

Moeder Rozendaal was nog maar net opgenomen in De Hazelaar toen de deuren op slot gingen. De laatste keer dat ze haar man zag, stond hij op een hoogwerker voor haar raam. Kort daarna stierf ze. Bijzonder verdrietig voor de familie en enorm heftig voor de medewerkers die haar verzorgden. Zo'n situatie had niemand eerder meegemaakt.

Nazorg en opvang voor iedereen anders

Bij IJsselheem groeide in die periode het besef dat ze de zorgmedewerkers extra opvang en nazorg moesten bieden. "De behoefte daaraan bleek heel divers", zegt Josien Schoterman, strategisch adviseur HR bij IJsselheem.

"Op de ene locatie werden veel mensen ziek en zagen onze medewerkers bewoners die stierven aan de gevolgen van het coronavirus. Daar wil je met hen over praten. Wat doet dat met hen? Op een andere locatie was het virus nauwelijks aanwezig, maar hing er voortdurend de spanning 'wanneer is het hier?' Hier hadden medewerkers behoefte aan een ander soort opvang."

Hulplijn voor en door eigen medewerkers

IJsselheem startte met een hulplijn, bemand door eigen medewerkers. "We wilden de opvang en nazorg dichtbij de collega's houden en zo laagdrempelig mogelijk. Hoewel het niet zo is dat we elkaar allemaal kennen. Daarvoor is de organisatie te groot." Er bleek grote behoefte te zijn aan de hulplijn. "De lijn is tussen de 125 en 150 keer gebeld. Vaak was alleen het bieden van een luisterend oor al voldoende."

In de video vertelt psycholoog Harmke Bodewitz dat de hulp soms heel pragmatisch was, zoals het regelen van kinderopvang.

Buddy-kaarten op elke locatie

Met het buddy-systeem creëerde IJsselheem een vorm van opvang en nazorg op de werkvloer zelf. "Op elke locatie lagen kaarten met de tekst 'Wil jij mijn buddy zijn?'. Die kaarten konden mensen aan elkaar geven", zegt Schoterman. Ook het buddy-systeem kenmerkte zich door de laagdrempeligheid. Een voorwaarde bij IJsselheem.

Wil jij mijn buddy zijn? (Foto: IJsselheem)
Wil jij mijn buddy zijn? (Foto: IJsselheem)

De buddy’s letten op elkaar en spraken elkaar aan op hele gewone zaken. "Heb je al koffie gehad? Wordt het niet eens tijd om pauze te nemen?" Op die manier hielden collega's elkaar bij de les. Schoterman: "Zorgmedewerkers zijn heel goed in het zorgen voor anderen, maar minder goed in het zorgen voor zichzelf."

In de video vertelt psycholoog Harmke Bodewitz over het belang van het buddysysteem:

Webinars en vlogs

Zorgmedewerkers namen ook deel aan webinars over nazorg en opvang. Er werden teamgesprekken gehouden. GGZ-instelling Dimence stelde twee psychologen beschikbaar. Er verschenen handreikingen waarin procedures werden beschreven. Wekelijks zette bestuurder Karin Leferink een filmpje online waarin ze de medewerkers bijpraatte over de afgelopen week. Ook verschenen er vlogs van medewerkers die vertelden hoe het er op hun afdeling aan toe ging. "Die filmpjes werden heel erg gewaardeerd."

Uit een interne enquête over de opvang en nazorg bleek dat de medewerkers het initiatief erg op prijs hadden gesteld. "Ongeveer veertig procent van de medewerkers heeft gebruik gemaakt van een van de interventies die wij beschikbaar stelden. Er waren er ook die zeiden dat ze voldoende hadden gehad aan een luisterend oor van een collega."

Nazorg en opvang ook nu

Nu het virus aan nieuwe opmars is begonnen, is één ding duidelijk. De opvang en nazorg blijft in de benen. "De hulplijn is nog niet actief, maar we zijn er klaar voor om die opnieuw weer te openen."

In de video vertelt psycholoog Harmke Bodewitz dat er ook tijdens de tweede besmettingsgolf volop aandacht is voor de medewerkers.

Meer over dit onderwerp:
IJSSELDELTA
Deel dit artikel: