Je geliefde herdenken met een kaarsje voor de laptop

Thuis een kaarsje aansteken voor een naaste die je is ontvallen, terwijl je digitaal meekijkt naar de kerkdienst waar ook een kaarsje brandt voor een geliefde die er niet meer is. Zo gaat de Protestantse gemeente Steenwijk de gedachteniszondag doen. "Ook op afstand is God groter dan de dood."

In veel protestantse gemeenten worden traditiegetrouw op de laatste zondag van het kerkelijk jaar - ook wel Gedachteniszondag of Eeuwigheidszondag genoemd - de namen genoemd van de gemeenteleden die het afgelopen jaar zijn overleden. In de Protestantse Gemeente Steenwijk die 2800 zielen telt, zijn dat er 53. Dat zijn er niet veel meer dan gebruikelijk, ondanks corona. Als er iemand sterft, wordt in de gedachtenishoek een steentje geplaatst met daarop de naam van de overledene. Zijn of haar naam wordt ook bijgeschreven in een boek.

gedachtenisboek (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)
gedachtenisboek (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)

Normaal gesproken komen familieleden op de laatste zondag van het kerkelijk jaar naar de kerk om hun geliefden te herdenken en het steentje met de naam in ontvangst te nemen. Honderden mensen komen dan bij elkaar. Nu met corona mogen er maximaal dertig mensen in de kerk zijn.

Alle namen worden genoemd

De Gedachteniszondag zou in het water vallen. "Dat zou erg jammer zijn, want een dergelijke dienst is erg belangrijk. Nog één keer worden alle namen genoemd en we geven aan dat ze geborgen zijn bij God. Dat de dood niet het laatste woord heeft," zegt dominee Bob Haanstra, een van de voorgangers.

De kerk bedacht een oplossing die recht doet aan de overledenen, troost biedt aan de nabestaanden en die aangeeft dat de dood niet het laatste woord heeft.. Vrijwilligers bezorgden bij nabestaanden een tasje met daarin het steentje met de naam van de overledene erop. Daarnaast zitten er ook twee kaarsjes in de tas.

De gedachtenishoek in Steenwijk (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)
De gedachtenishoek in Steenwijk (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)

Twee kaarsen en een steen

Tijdens de dienst die via de website van de kerkelijke gemeente gevolgd kan worden, wordt de kaars aangestoken, terwijl de naam van een overledene wordt genoemd. Thuis steken de nabestaanden tegelijkertijd een kaars aan, terwijl het steentje met de naam ernaast ligt.

Haanstra: "Zo zijn we toch verbonden met elkaar en met God, hoewel we gescheiden zijn. Mensen putten er kracht en troost uit om verdriet met anderen te delen. Deze coronaperiode is de behoefte aan gedenken en reflectie alleen nog maar groter."

Daarnaast steekt de kerk nóg een kaars aan en mensen thuis mogen dat ook doen. Die is bedoeld voor alle mensen die al eerder overleden en die nog altijd in het hart zitten. Deze kaars is ook bedoeld voor de coronaslachtoffers. Ook die waren er in Steenwijk.

Predikant Haanstra steekt zelf ook een kaars aan. Hij moest eind 2015 afscheid nemen van zijn dochter Jonate, die op 31-jarige leeftijd plotseling overleed.

gedachtenissteentje (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)
gedachtenissteentje (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)

Ook mevrouw Brus kreeg een tasje met daarin twee kaarsen en een steentje met de naam van haar gestorven echtgenoot. "We waren 58 jaar getrouwd", vertelt ze. In januari overleed hij. "Maar hem is gelukkig verder lijden bespaard gebleven en we konden goed afscheid nemen."

Ze is dankbaar dat haar man de moeilijke periode rond corona niet meer mee hoefde te maken. "Je moet vooral denken aan de goede dingen die er waren." Dat ze nu thuis zelf een kaarsje voor hem mag opsteken, vindt ze een mooi gebaar van de kerk: "Het kan ook niet in de kerk, dan zouden er teveel mensen zijn."

(Foto: )
(Foto: )

Allerzielen

Ook in de katholieke kerk is er een dergelijke dag: Allerzielen. Op 2 november herdenken veel katholieken de geliefden die hen ontvielen. Allerzielen is overigens wel veranderd. Vroeger baden katholieken op deze dag voor een ziel die in het vagevuur was.

Tegenwoordig is Allerzielen een dag van herdenken, van herinneren van samenkomen. Allerzielen volgt op Allerheiligen, op 1 november. De Katholieke Kerk herdenkt in één viering alle bekende en onbekende heiligen, of ze nu heilig verklaard zijn of niet. Heiligen zijn alle personen die in het hiernamaals bij God zijn.

Zondag 22 november in Hoogtij een reportage vanuit Steenwijk.

Meer over dit onderwerp:
HIERNUMAALS
Deel dit artikel: