Grondige restauratie Grote Kerk Zwolle urgenter dan gedacht: "We zijn vooral geschrokken van de kosten"

De grote kerk in Zwolle gaat opnieuw voor vier jaar in de steigers. Na de grondige verbouwing in 2019, waarin de kerk voor 1,4 miljoen euro geschikt is gemaakt voor publieksactiviteiten, geeft de Stichting Academiehuis de Grote Kerk Zwolle vandaag het startsein voor een grondige renovatie. En dat is nog harder nodig dan vooraf werd aangenomen.

De dakgoten, gevels, houten kapconstructie, gewelven, het stuc- en schilderwerk en het interieur van de zeshonderd jaar oude kerk worden de komende vier jaar voor een kleine vijf miljoen euro toekomstbestendig gemaakt.

"De omvangrijke restauratie is urgent en noodzakelijk om de oude elementen van de Zwolse grote kerk te bewaren", zegt Janco Cnossen voorzitter van de stichting Academiehuis de Grote Kerk Zwolle.

"We zien dat door de slechte staat van bijvoorbeeld de honderden meters dakgoot schade ontstaat aan de muren en gewelven. Het vocht sijpelt vanaf het dak naar beneden en tast de onderliggende gewelven en muren aan.

restauratie Grote Kerk (Foto: Marielle Beumer)
restauratie Grote Kerk (Foto: Marielle Beumer)


Erbarmelijke staat

"Ook zien we aan de buitenkant van het gebouw dat de zogenoemde steunberen waarop de balken rusten in erbarmelijk slechte staat zijn. Ze brokkelen af. Dat is niet alleen gevaarlijk, maar ook desastreus voor de constructie van de kerk en de daarop rustende ornamenten."

Omdat het rijk inmiddels 3,4 miljoen euro beschikbaar heeft gesteld, kan de stichting volop aan de slag. Voor de resterende 1,4 miljoen euro is een lening afgesloten waarvoor de gemeente Zwolle garant staat.

"Die lening willen we natuurlijk zo snel mogelijk afbetalen", zegt Cnossen. "Daarom starten we vandaag met een grootscheepse actie om fondsen te werven en om het Zwolse publiek enthousiast te maken om ook een bijdrage te storten. Het is een gebouw van en voor de stad. Als iedere inwoner het komende jaar een euro bijdraagt, komen we al een goede stap in de richting. Maar meer doneren is natuurlijk nog beter", zegt de bestuursvoorzitter.

restauratie Grote Kerk (Foto: Marielle Beumer)
restauratie Grote Kerk (Foto: Marielle Beumer)


Urgentie

Dat de restauratie niet langer kan wachten, blijkt onder meer uit de schade die de zogenoemde houten trekbalken van de kerk momenteel aan de onderliggende gewelven toebrengen. De trekbalken die de muren van de kerk bij elkaar houden, zijn op sommige plekken aangetast. Daardoor zakken ze door en drukken ze te veel op de onderliggende gewelven, oftewel de koepels in het plafond. Daardoor ontstaat scheurvorming in de gewelven. Dat tast niet alleen het stuc- en schilderwerk aan, maar levert ook gevaar van afbrokkeling op.

Daarnaast moet er honderden meters aan dakgoot vervangen worden, zullen aan de gevels de steunberen grondig gerepareerd worden en zullen binnen in de kerk veel stuc- en schilderwerkzaamheden plaatsvinden. Alles is gericht op het herstellen en behouden van onder meer de gotische muurschilderingen.

Preekstoel Grote Kerk (Foto: Marielle Beumer)
Preekstoel Grote Kerk (Foto: Marielle Beumer)

Duurzaam

Ook het houten interieur van de kerk krijgt een intensieve opknapbeurt. "We zien dat bijvoorbeeld de preekstoel, de banken en het koorhek uitdrogen. Daardoor verdroogt ook de lijm en laten de oorspronkelijke houten versieringen van deze objecten los. Tijdens de komende restauratie zullen we dat herstellen."

Bij de restauratie, die in 2024 klaar moet zijn, is er ook veel aandacht voor verduurzamingswerkzaamheden. Daarbij wordt onder meer aandacht geschonken aan het plaatsen van warmtepompen, warmteregulering, ledverlichting, dakisolatie, het dichten van kieren en aanbrengen van vensterisolatie. Door de maatregelen kan op termijn vijftig procent van het huidige gasverbruik gereduceerd worden, waardoor ook de CO2 uitstoot aanzienlijk vermindert.

Restauratie Grote Kerk (Foto: Marielle Beumer)
Restauratie Grote Kerk (Foto: Marielle Beumer)

Kerk blijft open

Tijdens de restauratie blijft de Grote Kerk open voor publiek. De werkzaamheden zijn online en op locatie te volgen. Los van de kerkrestauratie is de stichting ook nog op zoek naar financieringsmogelijkheden voor het kerkorgel. De kosten hiervan lopen richting twee miljoen euro. "Die restauratie staat ook hoog op onze verlanglijst, maar de aanpak en financiering daarvan is een project op zich", zegt Cnossen.

Meer over dit onderwerp:
ZWOLLE
Deel dit artikel: