Michael maakt moderne kerkliederen: "Je moet je er wel in herkennen"

Michael Steehouder was vijftig jaar vrijwilliger in de kerk, onder meer in Enschede. Hij schreef in die tijd meer dan tweehonderd moderne kerkliederen, die inmiddels door de kerk in de ban zijn gedaan. Maar dat betekent niet dat zijn liedjes niet meer worden gezongen. Mensen die wel geloven, maar zich niet thuis voelen in de traditionele kerk herkennen zich juist in het werk van Michael.

Het moderne kerklied beleefde in de jaren zestig en zeventig zijn hoogtepunt met liederen van Huub Oosterhuis en melodieën van Bernard Huijbers. Zij braken met de traditie om Latijnse kerkliederen naar het Nederlands te vertalen. "Dat was revolutionair, zowel in tekst als in muziek", zegt Steehouder. De teksten waren poëtisch en in hedendaags Nederlands.

Geen traditionele geloofstaal

Voor Michael persoonlijk was de ontdekking van het werk van priester Herman Verbeek uit Groningen van grote betekenis. "Nog meer dan Oosterhuis, zette hij de traditionele beeldtaal en geloofstaal van de kerk opzij." Volgens Steehouder slaat een goed kerklied een brug tussen wat jij beleeft en het diepere, zoals God of religie volgens Michael.

De dichterij van Oosterhuis, Verbeek, Steehouder en anderen kon geen genade vinden in de ogen van de kerkleiding. De moderne liederen werden in 2010 in de ban gedaan. Voor Steehouder leidde dat tot zijn vertrek uit de kerk.

Geheimtaal

Steehouder vindt de taal van een kerklied heel belangrijk. "Het moet het liefst ietwat poëtisch zijn, maar ook niet te. Het moet namelijk geen puzzel worden." Veel geestelijke liederen zijn voor hem te complex: chic en ouderwets taalgebruik waarbij je geen idee hebt waar het over gaat. "Je moet jezelf wel kunnen herkennen in een kerklied."

Online vieren en zingen

Het samen zingen in de kerk wordt tegenwoordig erg gemist. Volgens Steehouder is samen zingen belangrijk: het geeft volgens hem het gevoel dat je bij elkaar hoort. "Zelfs een voetbalinterland begint pas nadat er is gezongen, het markeert iets."

Online kerkdiensten zijn voor hem dan ook een slechte vervanger. "Waarmee ik trouwens niet wil zeggen dat je het niet moet doen."

Scherven van zekerheid

Steehouder, die in zijn werkzame leven opklom tot hoogleraar massacommunicatie, schreef een boek over kerkliederen op de rand van het geloof. Op de voorpagina staat een schilderij van Marjolijn van Ginkel met de titel Scherven van zekerheid. Bij het schrijven van het boek inspireerde het schilderij hem.

Steehouder: "Zowel het schilderij als de titel verwoorden precies wat er met mij aan de hand was: een zekerheid die steeds meer aan scherven kwam te liggen. Maar de scherven zijn er nog wel en ze zijn nog steeds belangrijk voor mij."

Zondag 24 januari een gesprek met Michael Steehouder in Hoogtij.

Meer over dit onderwerp:
HIERNUMAALS
Deel dit artikel: