Erfcoach helpt boeren bij moeilijke keuze: stoppen of doorgaan?

De Overijsselse opkoopregeling om de stikstofneerslag terug te dringen gaat 'open' vanaf morgen - 19 januari - maar tientallen belangstellenden hebben zich al gemeld bij de provincie voor meer informatie. Boeren die via de opkoopregeling willen stoppen met hun bedrijf moeten aan bepaalde voorwaarden voldoen. Het probleem: er zit 7,5 miljoen euro in de pot deze eerste ronde. Dat betekent in de praktijk waarschijnlijk hooguit twee boerenbedrijven wegkopen. Overijssel zet sowieso liever in op verduurzamen van bestaande boerenbedrijven, ook vanwege de leefbaarheid van het platteland en het economisch belang.

De provincie gaat werken met 'ranking', een bedrijf moet aan bepaalde voorwaarden voldoen voor ze gebruik kunnen maken van de opkoopregeling. Zo moet een bedrijf minimaal een bepaalde stikstofneerslag hebben (meer dan 2 mol per hectare per jaar, red.) op een Natura 2000-gebied. Later vandaag worden de exacte voorwaarden bekendgemaakt via de website van de provincie Overijssel.

De provincie zet erfcoaches in voor het begeleiden van boeren die willen stoppen met hun bedrijf. Liever ziet de provincie dat de stap wordt gezet naar meer natuur-inclusieve landbouw. Een erfcoach, gratis voor boeren bij deze opkoopregeling, kan helpen bij die omschakeling.

Erfcoach

"Het is zoeken naar kansen, want die zijn er voor de sector zeker." Neeltje Bleumink uit Haaksbergen is erfcoach en begeleidt boeren bij het zoeken naar een nieuwe toekomst.

De wil en wens om te vergroenen is zeker aanwezig, maar onderaan de streep is er nog geen goede opbrengst voor de boer
Neeltje Bleumink, erfcoach

"Vaak merk je aan de keukentafel dat de boer en boerin al een poosje zoeken naar het antwoord op de vraag 'waar sta ik over vijf of tien jaar met mijn bedrijf'. De grote regeldruk en alle eisen die worden afgevuurd op de boer brengen zorgen met zich mee. Wij kijken dan met de boer: wat kan nog wel? Want vaak gebeurt op een boerenerf al veel meer dan zij zelf beseffen aan verduurzaming."

"Denk niet alleen aan het leggen van zonnepanelen op een dak, maar de keuze voor andere gewassen, weidegang of meer aandacht voor biodiversiteit kan zorgen dat de natuur meer bij de boerderij wordt betrokken. En soms kom je tot de conclusie dat stoppen niet nodig is, omschakelen wel."

Verdienmodel

De agrarische sector is ondernemend en innovatief, zegt Neeltje Bleumink. "De wil en wens om te vergroenen is zeker aanwezig, maar heel simpel gezegd: onderaan de streep is er nog geen goede opbrengst voor de boer. En je moet er als ondernemer wel je brood mee verdienen. Voor een aantal nu al biologische boeren lukt het wel, maar die markt is niet groot genoeg. En biologisch past ook niet iedere boer."

"Wij moeten, als overheid, maar ook als maatschappij, op zoek naar een eerlijk verdienmodel. Ik zie zeker kansen en toekomst voor de boer in Overijssel. Ik hoop dat de tijd wordt gegeven om een goed verdienmodel te realiseren. Al zal het voor een aantal boeren te laat zijn."

Schrijnende verhalen

Neeltje komt zelf uit een familie die eerder boerde in Haaksbergen. Er was geen opvolger, dus werden de gronden en het vee verkocht. "Er zijn verschillende redenen waarom een boer stopt. Uit praktische redenen of niet meer verder kunnen en willen onder de huidige regeldruk, maar ook de maatschappelijke druk speelt een grote rol. Dat is schrijnend."

"Vergeet niet dat een boer altijd 24 uur per dag 7 dagen per week bezig is met zijn vee, zijn gewassen, zijn erf. Het zijn familiebedrijven, 'wat gaat er gebeuren met mijn gezin als ik stop, met mijn grond, mijn gebouwen, wat moet ik gaan doen'. Als een boer wil stoppen zijn wij er om te helpen."

RTV Oost heeft vandaag aandacht voor de opkoopregeling met verschillende verhalen, deze worden op radio, online en in de tv uitzending gebracht.

Meer over dit onderwerp:
BOEREN
Deel dit artikel: