Gemeenten en burgercomités in het noordoosten willen nieuwe mijnbouwwet

Gemeenten in de provincies Drenthe, Friesland en Overijssel willen de handen ineen slaan in de strijd tegen het ministerie van Economische Zaken. Dat ministerie heeft alle zeggenschap en beslissingsbevoegdheid over mijnbouwplannen, maar de gemeenten zijn het daar niet mee eens. Zij willen meer te zeggen hebben over wat zich afspeelt in de grond onder hun gemeenten.

De eerste contacten zijn al gelegd, binnenkort willen de mijnbouwgemeenten in Drenthe, Friesland en Overijssel samen rond de tafel. "Er moet wat gebeuren en daarvoor zou ik graag met collega-gemeenten rond de tafel willen", zegt wethouder Klaas Smidt uit het Drentse Westerveld.

De frustratie over mijnbouw onder je eigen voeten en er geen enkele grip op hebben is bij lokale overheden en bewoners in het Noorden en Oosten tot een hoogtepunt gestegen. Al jaren proberen ze invloed te krijgen op gas- en zoutwinning of het in de bodem stoppen van afvalwater van mijnbouw, maar dat lukt maar niet. Talloze juridische procedures, zelfs tot aan de Raad van State, hebben vrijwel niets opgeleverd. De kosten stijgen en door de ongelijke strijd is dat voor veel wethouders niet langer te verantwoorden.

Daar komt bij dat er voor eventuele schade uit die gaswinning geen goede regeling is opgesteld. Inwoners van Groningen hoeven bij scheuren aan huizen niet te bewijzen dat die schade veroorzaakt is door de gaswinning. De bewijslast ligt volledig bij de gaswinner. De schaderegeling voor inwoners in de rest van het land is anders; daar moeten eigenaren met schade wél zelf bewijzen dat de oorzaak ligt in mijnbouwactiviteiten. Als het kon zouden sommige gemeenten in Drenthe, Friesland en Overijssel helemaal geen nieuwe gaswinningen toe willen staan.

Gaswinlocatie in Eesveen (Foto: RTV Oost, Oscar Siep)
Gaswinlocatie in Eesveen (Foto: RTV Oost, Oscar Siep)

'Wel de lasten maar niet de lusten'

Wethouder Tiny Bijl van Steenwijkerland: “We hebben wel de lasten en niet de lusten.” RTV Drenthe, RTV Oost en Omrop Fryslân zijn al langer bezig met het gaswinningsdossier in de grensstreken van de drie provincies en de kleine gasvelden en zoutwinning. Verslaggevers Oscar Siep, Hayo Bootsma en Serge Vinkenvleugel verzamelden de afgelopen tijd veel verhalen. De grote gemene deler daarin: frustratie.

Wethouder Hanneke Zonderland van Weststellingwerf is heel resoluut: “Het beleid is hier de afgelopen jaren 180 graden gedraaid. Van gaswinning moet kunnen naar wij willen geen nieuwe gaswinningen erbij.”

Wethouder Smidt van Westerveld: "Wat we nu zien is dat er in een tempo gewonnen gaat worden. Velden waar het winningsplan eerst tien jaar is en dat er nu in anderhalf jaar dezelfde hoeveelheid gas uit de bodem wordt gehaald. Ik vind het onverantwoord dat zonder nadere onderbouwing die wincapaciteit helemaal wordt opgeschroefd."

Smidt maakt zich er druk om. "We gaan immers van het gas af en ik heb sterk de indruk dat die gaswinner voor die tijd de boel wel leeggehaald wil hebben."

Steenwijkerland kent meerdere winlocaties waarvan die bij Wanneperveen inmiddels is gesloten (Foto: RTV Oost, Oscar Siep)
Steenwijkerland kent meerdere winlocaties waarvan die bij Wanneperveen inmiddels is gesloten (Foto: RTV Oost, Oscar Siep)

Andere mijnbouwwet

Steeds meer gemeenten stoppen met procederen tegen de gaswinners en het ministerie van Economische Zaken. Ze willen nu in gezamenlijkheid proberen toe te werken naar een wijziging van de mijnbouwwet.

Burgemeester Marcel Thijssen van Tynaarlo vindt dat het niet is uit te leggen. "De burger heeft geen poot om op te staan." Thijssen is ervan overtuigd dat als er nu een nieuwe mijnbouwwet zou worden gemaakt de belangen van inwoners en gemeenten zwaar meegewogen zouden worden. Wethouder Klaas Smidt in Westerveld wil dat gemeenten zich gaan verenigen in hun strijd tegen het ministerie van EZK en het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Zijn collega’s van Steenwijkerland, Hardenberg en Weststellingwerf sluiten zich alvast graag aan.

'Den Haag moet luisteren'

Thijssen is heel stellig. Als Den Haag haar houding niet verandert is hij ervan overtuigd dat op een gegeven moment de publieke opinie over mijnbouw zo sterk wordt dat er nog maar één mogelijkheid overblijft: alle gaswinning sluiten. "Het moet echt anders", vult wethouder Smidt aan.

GroenLinks heeft Kamervragen gesteld over de gang van zaken.

Deel dit artikel: