Omtzigt gaat het rustiger aan doen, maar bijt zich toch vast in nieuw belastingdossier

Hij kondigde gisteren nog aan het wat rustiger aan te gaan doen, maar ondertussen lijkt CDA'er Pieter Omtzigt uit Enschede zich te verdiepen in wat misschien wel een nieuwe toeslagenaffaire wordt: leningen van de Staat aan zzp'ers.

Jarenlang zette Omtzigt zich in om de onderste steen boven te krijgen in het dossier rond de toeslagenaffaire bij de belastingdienst. Daarbij werden ouders onterecht weggezet als fraudeurs en moesten duizenden euro's aan (vaak terecht) ontvangen toeslagen terugbetalen. Eind vorig jaar struikelde het kabinet over de affaire. Ook Lodewijk Asscher, destijds verantwoordelijk minister, kwam niet ongeschonden uit de strijd: hij moest het leiderschap van de PvdA opgeven. Eric Wiebes, staatsecretaris van Financiën, trok ook zijn conclusies en vertrok direct. Nog voor het stof van de kwestie is neergedaald dient een vergelijkbare zaak zich aan. En opnieuw is het Pieter Omtzigt die zich er in verdiept, schrijven de NOS en de Volkskrant.

Opnieuw gedoe belastingdienst

De zaak draait om leningen aan zzp'ers die de overheid vanaf 2004 aan uitkeringsgerechtigden verstrekte. Mensen met een uitkering die een eigen bedrijfje wilden beginnen, konden tegen gunstige voorwaarden een renteloze overheidslening krijgen. Als het inkomen vanuit het nieuwe bedrijf onder de bijstandsnorm bleef, werd de lening kwijtgescholden. Maar daar dacht de belastingdienst anders over.

In het jaar dat de lening werd kwijtgescholden, telde de belastingdienst de volledige lening bij het inkomen van de startende ondernemer op. Het toetsingsinkomen werd daardoor onterecht duizenden euro's hoger. Vervolgens concludeerde de belastingdienst dat er te veel huurtoeslag, zorgtoeslag en kindgebonden budget was ontvangen en legde een naheffing op. Hierdoor raakten duizenden pas gestarte zelfstandigen in financiële problemen.

Vechten tegen de bierkaai

Gedupeerden trokken meermaals bij de belastingdienst aan de bel en die gaf in individuele gesprekken ook toe dat de fout niet bij de gedupeerden lag maar bij de belastingdienst zelf. Toch bleven de naheffingen gehandhaafd. Ook bij de rechter werd de belastingdienst meerdere keren in het gelijk gesteld, ook al gaven de instanties toe dat de fout bij de overheid lag.

Een project dat was opgezet om mensen uit de bijstand te halen, drukte ze in de praktijk diep in de schulden.

Omtzigt duikt in 2016 in de zaak

Net als bij de toeslagenaffaire, leidt ook deze kwestie meermaals tot Kamervragen, blijkt uit een reconstructie van de Volkskrant. Onder andere Pieter Omtzigt dringt al sinds 2016 aan op een oplossing voor de problemen. Die lijkt er in 2017 ook te komen, maar de praktijk blijkt anders. Staatssecretaris Eric Wiebes maakt gemeenten verantwoordelijk voor de regeling en daarmee schuift hij het probleem van zich af. Ook belooft hij dat gedupeerden worden gecompenseerd. Aanvankelijk is iedereen tevreden en lijken de problemen opgelost.

Niet veel later blijkt dat Wiebes heeft besloten alleen zaken vanaf 2014 te compenseren. Zaken van voor die datum worden niet in behandeling genomen en de naheffingen blijven staan. Volgens Wiebes kan het om tienduizenden gedupeerden gaan en is er geen budget om die allemaal te compenseren. Ook zou het te veel administratief werk zijn om alle gevallen boven water te krijgen. Argumenten die later tijdens de toeslagenaffaire ook werden gebruikt.

Rustiger aan doen, maar wel Kamervragen gesteld

Terwijl Omtzigt eerder deze week aankondigde het rustiger aan te gaan doen, laat hij de Volkrant weten toch opnieuw in de zaak te duiken en wederom Kamervragen te gaan stellen. Zo zet hij vraagtekens bij de moeite die de belastingdienst heeft genomen om gedupeerden te achterhalen.

Van de naar schatting tien- tot vijftienduizend gedupeerden is nog geen tweeduizend gecompenseerd. Van de zeventien miljoen euro die beschikbaar was voor compensatie, is nog geen drie miljoen euro gebruikt. Toch is de regeling vorig jaar gesloten en kan er geen aanspraak meer op worden gemaakt. Volgens Omtzigt vertoont de zaak verdacht veel overeenkomsten met de toeslagenaffaire.

Meer over dit onderwerp:
PIETER OMTZIGT
Deel dit artikel: