Hoogleraar roept provincie op: verlaag waterstand in 'probleemkanaal' Almelo-De Haandrik

De provincie moet direct maatregelen nemen om daarmee te voorkomen dat woningen langs het kanaal Almelo-De Haandrik nog meer schade oplopen. Die oproep doet Stefan van Baars, hoogleraar geotechniek, in een tweede rapport over het 'probleemkanaal'. Volgens Van Baars heeft het waterschap 'de sleutel in handen' om toekomstige schade te voorkomen. Het waterschap zegt daar echter niet over te gaan.

Er zijn volgens Van Baars grote fouten gemaakt bij het uitbaggeren van het kanaal Almelo-De Haandrik, waar honderden huizen zijn verzakt. De hoogleraar veegde in een vorige maand gepresenteerd eigen onderzoek de vloer aan met de provincie, eigenaar van het kanaal en opdrachtgever voor het uitbaggeren.

Taak voor waterschap

Gisteren presenteerde Van Baars een tweede, eigen onderzoek. Daarin roept hij de provincie op om in actie te komen. Volgens de hoogleraar geotechniek is de belangrijkste oorzaak van de schade zandmeevoerende grondwaterstroming, in jargon ook wel piping genoemd.

"Zie het als een soort interne erosie; er wordt zand weggenomen onder de funderingen en daardoor zakt alles weg", zegt Van Baars. "De meeste huizen langs het kanaal staan immers op de dijk en diverse damwanden blijken beschadigd."

De stroming van het water in het Twentse kanaal is bovendien sterker geworden vanwege de baggerwerkzaamheden aan het kanaal, stelt de hoogleraar geotechniek. "Door dat baggeren is er namelijk een sliblaag van de bodem verdwenen."

Zo'n 360 huishoudens langs het kanaal Almelo-De Haandrik kampen sinds een kleine drie jaar met schade aan hun woningen, zoals scheuren in muren, verzakte vloeren en ondergelopen kelders. Omdat de problemen aan de woningen vrij snel begonnen nadat het kanaal was uitgebaggerd om het geschikt te maken voor zwaarder scheepvaartverkeer, legden de omwonenden al snel de link tussen de werkzaamheden en de schade aan hun huizen.

'Verlaag de waterstand'

Van Baars roept het provincie, dat over het waterniveau in het kanaal gaat, in een persoonlijke memo op om het waterpeil in het kanaal tijdelijk te verlagen. "Het waterschap zou kunnen overwegen om langzaam de waterstand in het kanaal met 20 tot 25 procent van het totale maximum, dus minstens met 50 centimeter, te verlagen."

Met een lagere waterstand is de kans op toekomstige schade minder groot, aldus Van Baars. "Het waterschap heeft de belangrijkste sleutel in handen. Zij kan namelijk het proces van piping dat nu gaande is, onmiddellijk stoppen", aldus de hoogleraar geotechniek. Pas als na onafhankelijk onderzoek zonneklaar is waardoor alle schade aan het kanaal veroorzaakt is, zou het waterpeil volgens Van Baars weer verhoogd kunnen worden.

Gestut huis langs kanaal Almelo De Haandrik (Foto: RTV Oost)
Gestut huis langs kanaal Almelo De Haandrik (Foto: RTV Oost)

Vragen in Tweede Kamer

Het Waterschap Vechtstromen zegt dat de provincie over het waterpeil in kanaal Almelo-De Haandrik gaat. De provincie laat in een reactie weten het nieuwe rapport van Van Baars nog aan het bestuderen te zijn.

Demissionair minister Cora van Nieuwenhuizen moet binnenkort aan de Tweede Kamer uitleggen hoe het kan dat de onderzoeken van Van Baars zo sterk afwijken van het onderzoek dat Deltares naar het 'probleemkanaal' deed.

Deel dit artikel: