Uitkomst onderzoek naar kapotte afvalwaterput in Rossum gaat nog maanden duren

De beoordeling van het NAM-onderzoek naar de problemen bij een injectieput in Rossum laat nog zeker drie maanden op zich wachten. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) wil externe deskundigen betrekken om er zeker van te zijn dat alle risico's zijn doorgelicht. De beschikbaarheid van die deskundigen zorgt ervoor dat de uitkomst langer op zich laat wachten.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) heeft het onderzoek naar de schade in de injectieput in Rossum zelf al enkele weken geleden afgesloten. Het SodM moet dat NAM-onderzoek beoordelen op kwaliteit en uitkomsten.

In Noordoost-Twente wordt reikhalzend uitgekeken naar die beoordeling. Er zijn veel zorgen over de schade in de injectieput waardoor het gebied mogelijk extra grote risico's loopt. Dat de uitkomst van die beoordeling nu nog maanden op zich laat wachten, valt niet goed.

Risico's en gevolgen

Eerder schreef de gemeente Dinkelland in een brief aan de minister van Economische Zaken, dat ze aandringt op onmiddellijke sluiting van de andere injectieputten. De gemeente wil in kaart gebracht hebben wat de scheur in de zogenoemde injectieput ROW-2 voor gevolgen heeft en wat de risico's zijn. Omdat andere injectieputten nog steeds worden gebruikt voor de injectie van afvalwater uit de Drentse oliewinning, zijn er zorgen of een schade zoals bij ROW-2 ook bij de andere putten kan voorkomen.

Dat de NAM de kapotte put intussen permanent en voorgoed aan het afsluiten is, maakt het wantrouwen groter. Want als de put is gesloten kunnen externe en onafhankelijke deskundigen geen vervolgonderzoek meer uitvoeren.

Wantrouwen

Alle hoop is dus gevestigd op de beoordeling van SodM. Maar nu die beoordeling nog zeker drie maanden op zich laat wachten, nemen de irritaties toe. Zijn de zorgen over mogelijke lekkage terecht? Is er een toegenomen kans op besmetting van het grondwater in het gebied waar ook drinkwater wordt gewonnen? Hoe groot zijn de risico's in de andere injectieputten in de gemeente?

In 2015 bleek de transportleiding van afvalwater te lekken in de omgeving van Hardenberg (Foto: RTV Oost )
In 2015 bleek de transportleiding van afvalwater te lekken in de omgeving van Hardenberg (Foto: RTV Oost )

Inwoners en bestuurders vragen zich af waarom de NAM zoveel haast heeft met het permanent sluiten van de put. Volgens het SodM is dat nodig omdat in de diepe ondergrond enorme krachten zijn die druk uitoefenen op een (injectie)put. Omdat de buitenbuis in het onderste gedeelte van de put stuk is, is de put op die plek zwakker.

Stevigheid in de put verzwakt

De binnenbuis zorgde ervoor dat er nog enige stevigheid aanwezig was. De buis is nu ook verwijderd, waardoor de put op die plek onder druk van het omliggende gesteente kan gaan vervormen. Het kan daardoor, naarmate de tijd voortschrijdt, steeds moeilijker worden om de boorpijp naar beneden te krijgen om de put goed af te sluiten met cement.

Buiten dat is het onwenselijk om een put die nog maar één barrière heeft naar de omliggende formatie (namelijk de buitenbuis), die bovendien ook nog gescheurd is, langer dan noodzakelijk open te houden.

Op grond van de huidige beschikbare onderzoekstechnieken is de maximale hoeveelheid data uit de put gehaald. Toch is het nooit 100% uit te sluiten dat er gedurende het onderzoek nog behoefte aan extra data komt. SodM heeft beide risico’s gewogen en komt de conclusie dat het beter is om het onderste gedeelte van de put nu af te sluiten.

Wat is er aan de hand in de bodem van Noordoost-Twente?

Bij de oliewinning in het Drentse Schoonebeek worden enorme hoeveelheden water gebruikt. Aan de oppervlakte wordt dat water gescheiden van de gewonnen ruwe olie. Het afvalwater dat overblijft is vervuild met olie residuen en allerlei chemicaliën. Via een transportleiding komt het afvalwater vanuit Schoonebeek naar Rossum in Twente . Daar wordt het verdeeld over een aantal oude winputten geïnjecteerd in lege gasvelden onder Noordoost-Twente.

Oorspronkelijk gebeurde die injectie op 9 locaties. Nadat de NAM twee putten in het natuurgebied Springendal in Tubbergen niet langer betrouwbaar achtte, is de afvalwaterinjectie daar gestopt. Op last van de rechter zijn destijds de grote hoeveelheden afvalwater die geïnjecteerd werden onder de wijk Graven Es en De Essen in Oldenzaal fors verminderd. In 2015 ontdekte een boer in Hardenberg dat de transportleiding van afvalwater vanuit Drenthe lekte in zijn weilanden. De NAM zegt continu te monitoren maar had de lekkage zelf niet ontdekt. Reparatie van de transportleiding kostte miljoenen euro's en duurde anderhalf jaar.

In 2018 ontdekte de NAM een vervorming in de buis van injectieput ROW-2 in Rossum. In eerste instantie gaf dat geen aanleiding tot zorgen maar na de ontdekking van een tweede vervorming eind 2019, is de injectie van afvalwater in deze put gestopt.

De NAM injecteert nu nog in drie putten, alle drie in de gemeente Dinkelland. De schade aan injectieput ROW-2 is zodanig groot dat de NAM de put niet meer wil repareren.

Inmiddels heeft het winbedrijf toestemming van Staatstoezicht op de Mijnen om de put permanent en voorgoed af te sluiten. De NAM verwacht die werkzaamheden eind maart afgerond te hebben.

Deel dit artikel: