76 jaar bevrijding in Deventer: "Het was feest, maar enkele straten verderop vielen nog doden"

Klokslag 14.00 uur is het precies 76 jaar geleden dat de Canadezen onder leiding van commandant Gibson via de Brinkgreverweg Deventer binnen kwamen rijden. Dick Paantjens maakte samen met zijn vriendje Johan Maatman de bevrijding van dichtbij mee en vertelt zijn verhaal.

Op meerdere plekken in de stad waren de gevechten tussen de Canadezen, Engelsen en de Duitsers nog in volle gang. Toch werd Deventer die dag stukje voor stukje heroverd. Zo ook aan de Brinkgreverweg. Onder leiding van de Universal Carrier, een bepantserd rupsvoertuig, kwamen de Canadezen de stad binnengereden.

Dick Paantjes staat 76 jaar na dato op de plek waar hij de bevrijding van Deventer vierde.  (Foto: RTV Oost / Milan Keskin)
Dick Paantjes staat 76 jaar na dato op de plek waar hij de bevrijding van Deventer vierde. (Foto: RTV Oost / Milan Keskin)

De twee jochies waren onafscheidelijk. Ze woonden bij elkaar in de buurt en groeiden met elkaar op. Niet lang na de bevrijding kwam Johan Maatman op 8-jarige leeftijd tragisch om het leven.

Dick Paantjens: "We waren aan het spelen op het ijs van de kolk aan de Deltalaan. Johan viel in een wak en ik stond er alleen voor. Ik probeerde hulp te halen, dus rende naar de bakkerij van zijn vader. Tegen die tijd dat wij terug kwamen, was het al te laat." Er valt een doodse stilte. Paantjens vervolgt: "Het doet na al die jaren nog steeds pijn. Had ik niet meer kunnen doen? Het knaagt nog steeds aan mij."

Ik probeerde hulp te halen, dus rende naar de bakkerij van zijn vader. Tegen die tijd dat wij terug kwamen, was het al te laat.
Dick Paantjens

Joods jongetje

Dick Paantjens groeide op in het oorlogsgeweld. De Deventenaar woonde op verschillende plekken in de stad en heeft zelfs in Bathmen moeten schuilen voor de Duitsers. "Ik speelde in de Rijnstraat wel eens met een Joods jongetje. Hij woonde schuin tegenover ons. Op een avond werden hij en zijn ouders opgehaald door de Duitsers. De moeder van het gezin had weinig vertrouwen in een terugkeer en vertelde mijn moeder dat zij alles uit hun huis mocht hebben. De volgende morgen was het huis al geplunderd door de Duitsers."

Nu, 76 jaar later, staat Dick Paantjens eenzaam aan de Brinkgreverweg. Een foto als herinnering aan een bijzondere periode. "Het was vrij rustig aan de Brinkgreverweg. Er was geen grote feestvreugde, aangezien er op meerdere plekken in de stad nog gevochten werd."

Dick Paantjes herinnert de bevrijding als de dag van gisteren (Foto: RTV Oost / Robert Jan Leerink)
Dick Paantjes herinnert de bevrijding als de dag van gisteren (Foto: RTV Oost / Robert Jan Leerink)

Begraven Duitsers

De geallieerden hadden de grootste moeite met het veroveren van de verdedigingswerken rondom de stad. Voorafgaand aan de bevrijdingsfoto kwamen de Canadezen oog in oog met fanatieke Duitsers aan de rand van de stad. De Canadezen hadden ondersteuning van Engelse zware tanks en meerdere vlammenwerpers (Crocodiles), die tegen de Duitsers werden ingezet.

De Canadezen waren onverstoorbaar en dumpten de overleden Duitsers in hun eigen tankgracht, ter hoogte van de huidige Avia aan de Henri Dunantlaan. Volgens meerdere verhalen liggen de stoffelijke resten van de Duitsers nog steeds onder de drukke weg.

Navraag bij kapitein Geert Jonker van de Bergings- en Identificatiedienst leert dat de verhalen rondom deze geruchten niet kunnen worden bevestigd. "Ik kan het verhaal helaas niet bevestigen. Mocht er een kern van waarheid in zitten, dan is het evenmin vast te stellen of de Duitse soldaten die naar verluidt aan de Henri Dunantlaan om het leven kwamen daar nog altijd liggen, of destijds zijn overgebracht naar Steenbrugge."

De Canadezen hadden binnen één dag Deventer volledig in handen. "We hadden meer moeite om door de feestvierende burgers te komen dan we moeite hadden met de vijand" aldus een Canadese kapitein. Voor Dick Paantjens kwam er een einde aan een rumoerige periode. "Er zijn zoveel bijzondere verhalen over de oorlog te vertellen. Deze verhalen mogen nooit verloren gaan."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Meer over dit onderwerp:
BATHMEN DEVENTER FOTO IJS
Deel dit artikel: