Zwolse theaterregisseur Jolmer Versteeg geeft verborgen verhalen uit de provincie een podium

De komende maanden komt theatergroep De Jonge Honden uit Zwolle met twee nieuwe voorstellingen: 'Spaghettirellen' en 'Heen'. Beide producties vertellen een bijzonder, maar vaak voor velen nog onbekend verhaal uit Overijssel.

Op 4 mei gaat er een herdenkingsproductie in première: 'Heen'. Daarvoor gaan De Jonge Honden onder de artistieke leiding van Versteeg 79 jaar terug in de tijd. Minstens 84 Joodse Zwollenaren werden op 2 oktober 1942 gedeporteerd naar het toenmalig Celeanum in Zwolle. Vanaf hun eigen woningen liepen ze naar het schoolgebouw en werden ze 's nachts in het gymnastieklokaal opgesloten. "Destijds zat er nog een station aan de Veerallee en uiteindelijk zijn ze naar Westerbork gebracht", vertelt hij.

Grote lichtobjecten

Het is een verhaal dat niet iedereen in de omgeving Zwolle kent. "Die dag zal niemand echt hebben doorgehad wat er precies aan de hand was in 1942. Op het moment dat jij een plukje voorbijgangers ziet met een ster op, bedenk je nog niet direct: er is iets gaande." Daarom maakt Versteeg voor 'Heen' gebruik van een drone die boven Zwolle zal vliegen. "Als er destijds een drone boven de stad was geweest dan had je gedacht: er zijn allerlei bewegingen gaande en die gaan allemaal naar dezelfde plek."

Twintig jongeren lopen op dinsdag 4 mei de route die Joodse Zwollenaren op vrijdag 2 oktober 1942 liepen. Met grote lichtobjecten die boven hen zweven gaan ze richting het Celeanum en vertellen onderweg de verhalen van deze mensen. 'Heen' is te volgen via een livestream.

Spaghettirellen

Er staat nog een andere productie op de planning, namelijk 'Spaghettirellen'. Eind jaren vijftig komen veel Italiaanse mannen naar Twente, om als gastarbeider in de textielindustrie te werken. De Italianen gaan voor hun werk naar de fabriek en wonen in kosthuizen en pensions. Maar in hun vrije tijd zoeken de jonge Italianen naar plezier. In discotheken, snackbars en op de kermis raken ze in contact met de Twentse jeugd. Over die ontmoeting gaat 'Spaghettirellen'.

"De gastarbeiders moesten jonge, vrijgezelle mannen zijn. Dat had hun werkgever bedacht", vertelt Versteeg. "Het is echt een verborgen verhaal in onze provincie. Dat is toch wonderlijk." Door het Textiel Festival Twente kwam de theaterregisseur met dit verhaal in aanraking. "Daar werd het genoemd. Niet eens met het idee om er direct iets mee te doen. Maar ik heb het zo opgeslagen in m'n hoofd en toen ben ik er meer in gaan duiken."

'De Italiaan in het bedrijf'

De Italianen moesten jonge vrijgezelle mannen zijn. Dat had de werkgever zelf bedacht. “Je had zelfs het boekje 'de Italiaan in het bedrijf'. Daar staat bijvoorbeeld in: 'de Italiaan houdt er in het algemeen hele andere gewoonten en zeden op na en de werkgever doet er goed aan om de Italiaan direct duidelijk te instrueren bij aankomst dat dat niet de bedoeling is."

Versteeg vervolgt: "Er werd ook gewezen op het Wetboek van Strafrecht over de strafrechtelijk gevolgen voor bijvoorbeeld zeden met minderjarigen. Even een citaat, om aan te tonen hoe men hier welkom werd geheten. Het is bijna een verborgen verhaal in onze provincie. Dat is toch wonderlijk.”

Spaghettirellen speelt deze zomer op pleinen in verschillende plaatsen in Overijssel.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Meer over dit onderwerp:
ZWOLLE CULTUUR
Deel dit artikel: