Boerenbedrijven uit Blokzijl moeten plaatsmaken voor de vuurvlinder

"Ik woon op het mooiste plekje van Nederland", stelt Kasper van Benthem. De melkveehouder uit Blokzijl woont aan de rand van natuurgebied De Wieden in de Kop van Overijssel. Al drie generaties lang werkt en onderneemt zijn familie in het gebied. Die situatie dreigt te veranderen door plannen van de provincie. Vanavond doet hij met collega's zijn verhaal op televisie.

Hij en nog drie families uit dezelfde omgeving zijn te zien in het EO-programma Randland op NPO 2 om 19.15 uur. Aan bod komen verhalen van mensen die letterlijk of figuurlijk aan de rand van de samenleving staan. De eerste aflevering werd vorige week uitgezonden, toen werd er een bezoek gebracht aan vissersdorp Urk. Nu is het de beurt aan de Weerribben-Wieden.

Reddingsplan

In deze aflevering staat het conflict tussen de vuurvlinder en de veehouder centraal. Volgens De Vlinderstichting is de grote vuurvlinder de meest bijzondere vlinder in Nederland en hoort beschermd te worden in het kader van Natura 2000. Om de uiterst zeldzame vlinder te redden, wil Overijssel een gebied vrijmaken.

Vanaf de jaren '50 gaat de grote vuurvlinder achteruit, door het steeds verder verdwijnen van leefgebied (Foto: Pixabay )
Vanaf de jaren '50 gaat de grote vuurvlinder achteruit, door het steeds verder verdwijnen van leefgebied (Foto: Pixabay )

Vorig jaar sloegen zij de handen ineen met terreineigenaren Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten, de gemeente Steenwijkerland, het waterschap en LTO Noord. Er kwam een reddingsplan om de vlinders te verhuizen naar De Wieden. De Weerribben en De Wieden moeten opnieuw worden ingericht en met elkaar worden verbonden. Aan de westkant van het Giethoornsche Meer zal een ‘moerasroute’ worden gemaakt, het leefgebied van het beestje.

In het nauw

Extra ruimte dus voor de natuur. De keerzijde van het verhaal is dat het ten koste gaat van de boerenbedrijven. Zij voelen zich in het nauw gedreven. Kasper van Benthem: "We worden opgesloten tussen natuur en kunnen straks geen kant meer op."

We worden opgesloten tussen natuur en kunnen straks geen kant meer op
Kasper van Benthem, melkveehouder

De jonge boer nam twee jaar geleden het bedrijf van zijn ouders over en heeft zo’n 115 melkkoeien plus jongvee rondlopen. Hij heeft hiervoor 60 hectare grond in bezit. Na zijn studie Agrarisch Ondernemerschap was hij een tijd adviseur bij de Rabobank, wat goed beviel. "Ik moest toen een keuze maken. Ik wist al van jongs af aan dat ik op de boerderij verder wilde. Het is hartstikke mooi om te doen."

De ambitie en het plezier zijn er nog, maar het wordt hem en collega’s steeds moeilijker gemaakt door alle regelgeving. "Het baart me zorgen. We moeten wel onze boterham kunnen blijven verdienen. Ik heb ook een hypotheek af te betalen."

Het melkveebedrijf van Kasper van Benthem. Hij hoopt nog jaren in het gebied te kunnen blijven boeren  (Foto: RTV Oost/ Janine Renes)
Het melkveebedrijf van Kasper van Benthem. Hij hoopt nog jaren in het gebied te kunnen blijven boeren (Foto: RTV Oost/ Janine Renes)

‘Niet tegen natuur’

In 2020 streed hij met twaalf andere boeren tegen het plan van de provincie om Nationaal Park de Weerribben-Wieden groter te maken met 350 hectare. De bezwaren werden van tafel geveegd. "Je krijgt het gevoel dat ze niet luisteren. Het natuurgebied komt ondertussen steeds dichter bij je boerderij. We komen in een gespannen situatie terecht."

Terwijl hij altijd samen met en in de natuur heeft geleefd. "Boeren zijn helemaal niet tegen de natuur. Vaak willen ze naast het bedrijf iets doen voor het gebied. Laat ons het onderhouden. Maar waarom moet dat op een gedwongen manier? Waarbij van bovenaf alles ingetekend wordt, weinig overleg mogelijk is en gewoon grond wordt afgepakt."

Je gaat miljoenen euro’s uitgeven aan het maken van een moeras, voor dieren die er niet zijn. Het is de vraag of ze komen.
Kasper van Benthem, melkveehouder

"Vergeet niet dat onze grond ook natuur is", gaat de boer verder. "Het is een ecosysteem met de koeien en de weidevogels. Je gaat miljoenen euro’s uitgeven aan het maken van een moeras, voor dieren die er niet zijn. Het is de vraag of ze komen."

De melkveehouders wonen aan de rand van natuurgebied De Wieden (Foto: RTV Oost/ Janine Renes)
De melkveehouders wonen aan de rand van natuurgebied De Wieden (Foto: RTV Oost/ Janine Renes)

Stikstofgevoelig

Al jaren is Van Benthem weidevogelbeheerder, hij heeft dus hart voor de vogels. Daar komt echter een ander probleem om de hoek kijken. "Dat soort gebieden worden nu aangewezen als stikstofgevoelig. Gevolg is dat je in de toekomst weer minder snel vergunningen kan krijgen voor je bedrijf." Hij vindt dat heel krom. "Dan heb ik dat zelf gecreëerd."

Als klap op de vuurpijl zit hij ook nog eens in een vogelrichtlijngebied. Hij krijgt een vergoeding voor de ganzen die op zijn grond grazen, maar de dieren verstoren veel. "Als je een moeras creëert, gaan ze naar overgebleven landbouwgrond en wordt dat nog zwaarder belast."

Recreatiewoningen

Kasper hoeft zelf nog geen land in te leveren, maar andere collega’s een deel of meer. Twee bedrijven dreigen alles kwijt te raken. Vanavond doet onder andere de familie Timmerman hun verhaal in de reportage. "De familie moet er weg en tegelijkertijd worden er verderop een stuk of honderd recreatiewoningen neergezet. Het valt niet meer uit te leggen."

Van Benthem vindt het tijd dat we allemaal weer trots worden op de boer. "Heel de wereld kijkt naar onze landbouw. De gemiddelde Nederlander is vast wel trots. Laten we dat meer uitdragen."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Meer over dit onderwerp:
KOP VAN OVERIJSSEL BLOKZIJL NATUUR BOEREN
Deel dit artikel: