Nieuws

Vrijwilligerswerk tijdens corona: veel (onverwachte) aanwas, weinig klussen

Veel mensen wilden het afgelopen jaar vrijwilligerswerk doen, maar door corona was het aantal plekken dun gezaaid. Dat blijkt uit een rondvraag van RTV Oost bij diverse vrijwilligersorganisaties, sportverenigingen en voedselbanken. Om toch gebruik te maken van al die extra hulp werden een hoop nieuwe initiatieven bedacht.
“Normaal gesproken zijn er een stuk meer vrijwilligersplekken dan er vrijwilligers zijn. Tijdens de eerste coronagolf was dat precies andersom”, vertelt Annemarie Degger. Zij is coördinator van het Servicepunt Vrijwilligers in Almelo, een organisatie die vrijwilligers en hulpbehoevenden aan elkaar koppelt. “Veel mensen hadden niks te doen en wilden wat betekenen voor een ander. Maar de vraag bleef dus uit.” De vrijwilligersbanken in Zwolle en Enschede geven hetzelfde aan. Lily Hartmans van M-Pact uit Enschede: “Tijdens de eerste lockdown kwam wat betreft vrijwilligerswerk vrijwel alles tot stilstand. Niemand wist natuurlijk precies wat er aan de hand was.”

Hulp uit onverwachte hoek

Een hoop oudere vrijwilligers bleven dan ook thuis, en dat was vooral een probleem voor de voedselbanken. Zij bleven vaak wel open, maar konden geen gebruik meer maken van een significant deel van hun - veelal vergrijsde - vrijwilligersbestand. “We hebben het kunnen opvullen”, zegt bestuurslid van Voedselbank Hardenberg-Ommen Gijsbert den Hertog. “Een aantal vrijwilligers is gelukkig extra diensten gaan draaien. Maar je merkt wel dat de animo wat minder groot is.”
Bij de Voedselbank Enschede-Haaksbergen was juist sprake van veel extra aanwas. Tijdens de eerste lockdown kreeg de stichting hulp van gemeenteraadsleden. En er kwam meer hulp uit onverwachte hoek. “Mensen uit beroepstakken die door corona even wat minder actief waren, meldden zich bij ons”, vertelt Esther Meijnen. “Op dit moment worden we bijvoorbeeld geholpen door een fotomodel en een casino-medewerker. Dat is wel uniek hoor. En het was nodig: zonder al die extra aanwas hadden we het misschien wel niet gered. We zijn nu geen dag dicht geweest.”

Mismatch

Dat is een herkenbaar verhaal voor Arsine Nazarian. Zij is teamleider van de afdeling Bestedingen en Programma’s van het Oranje Fonds, een organisatie die duizenden vrijwilligersprojecten door het hele land financieel en logistiek ondersteunt. “Er zijn inderdaad vrijwilligers geweest die vanwege het gezondheidsrisico niet meer konden komen, maar het aantal nieuwe vrijwilligers is een stuk groter”, zegt ze. Maar: “Er was het afgelopen jaar wel sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod.”
Dat uitte zich niet alleen in de aantallen vrijwilligers en vrijwilligersplekken, maar ook in het soort vrijwilligerswerk. Een hoop mensen wilden graag boodschappen voor iemand doen of andermans hond uitlaten. “Maar je merkte vooral aan het begin dat veel mensen niet om hulp durfden te vragen”, aldus Nazarian. Daarom werden er veel corona-gerelateerde initiatieven bedacht. In Enschede en Almelo werd bijvoorbeeld een kaartenactie georganiseerd, waarbij mensen kaartjes schreven aan mensen in verzorgingstehuizen. Daarnaast vindt veel meer vrijwilligerswerk nu buiten plaats. Bij de landelijke vrijwilligersactie NLDoet, die op 28 en 29 mei plaatsvindt, is dat ook duidelijk te zien. Nazarian: “Normaal gesproken hebben we ongeveer achtduizend acties, dit jaar iets minder dan zesduizend. En dus voornamelijk buiten.”

Achterstallig onderhoud

Sportverenigingen merkten dat het vrijwilligerswerk een fijne afleiding vormde van de saaie coronaperiode. Bijvoorbeeld bij de korfbalclub in Hengelo. “In het voorjaar mocht de onderhoudsploeg niet bij elkaar komen en je merkte dat die mannen niet konden wachten tot ze in de zomer de handen weer uit de mouwen konden steken”, vertelt voorzitter Henry Dwars. “Ze hebben alles weer opgepakt, zochten ook naar allerlei klusjes. We hebben zelfs het archief bijgewerkt. Aan dat soort dingen kom je buiten corona ook helemaal niet toe, dus het is fijn dat dat nu kon.”
Ook bij de IJsclub in Losser werd het onderhoudswerk vorig jaar zomer weer mondjesmaat opgepakt. “Het gras blijft toch groeien”, vertelt vrijwilligerscoördinator Herrie Damhuis. “En het was ook hartstikke leuk om elkaar op die manier toch weer even te spreken.” Omdat hij graag de veiligheid van zijn vrijwilligers wil waarborgen, heeft hij voor aankomende zomer een plan bedacht. Damhuis: “Vanaf mei werken we alleen met de gevaccineerde vrijwilligers.”
Hoeveel nieuwe vrijwilligers na corona blijven plakken, is de grote vraag. “Ik denk dat best een groot deel vrijwilliger blijft omdat zij nu hebben gezien hoe fijn het is om anderen te helpen”, aldus Nazarian van het Oranje Fonds. “Maar,” besluit ze lachend, “ik ben natuurlijk een optimist. We gaan het zien.”

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.