Nieuws

Een op drie burgemeesters en wethouders in Overijssel bedreigd: "Het broeit enorm"

1 op de 3 burgemeesters en wethouders in Overijssel bedreigd
1 op de 3 burgemeesters en wethouders in Overijssel bedreigd © RTV Oost / Marc Willighagen
Een op de drie wethouders en burgemeesters in Overijssel is de afgelopen jaren weleens bedreigd. Ook zegt een groot aantal van de lokale bestuurders te maken te hebben met agressie en intimidatie. Zeker drie keer leidde dat tot een veroordeling. Dat blijkt uit onderzoek van RTV Oost.
De meeste lokale bestuurders die zijn bedreigd, hadden hier meerdere keren mee te maken. Behalve de frequentie, verschilt ook de aard van de dreigementen sterk: van bedreigingen geuit in app'jes, e-mails en sociale media, tot aan fysieke en verbale bedreiging op straat.
RTV Oost vroeg de burgemeesters en wethouders van alle 25 gemeenten in Overijssel een enquête in te vullen en sprak daarnaast met een flink aantal lokale bestuurders.
Irma van der Sloot, wethouder in Kampen, werd de afgelopen twee jaar meer dan tien keer bedreigd. Ze werd gestalkt en ontving meerdere dreigbrieven; van één en dezelfde persoon. Van der Sloot deed daarvan aangifte. De dader werd gepakt en veroordeeld, maar ging daartegen in hoger beroep. Van der Sloot wil desgevraagd niet ingaan op de aanleiding van de bedreigingen.

Duizenden euro's aan beveiliging

Hoe serieus de bedreigingen zijn, blijkt ook uit andere voorbeelden. Voor duizenden euro's je huis moeten beveiligen; volgens burgemeester Doret Tigchelaar van Wierden was het pure noodzaak. "Men ging bij mij thuis meerdere keren op de oprit staan. Het was allemaal nog verbaal, maar de emotietop lag al zo hoog, dat ik me daar absoluut niet prettig bij voelde. Ik heb me op dat moment zeker onveilig gevoeld."
Ook werd Tigchelaar bedreigd via anonieme brieven, via e-mail en sociale media, en ontving haar secretaresse meerdere bedreigingen. "Als emoties zo hoog zitten, dan weet je niet altijd wat er gaat gebeuren. Dat komt wel bedreigend over."
De burgemeester van Wierden doet haar verhaal in de video:
Burgemeester Tigchelaar van Wierden openhartig over bedreigingen

'Het gebeurt onderhuids'

"Een inwoner wilde mij ‘een knuppel in de nek leggen’", vertelt Bas van Wakeren, wethouder in Hengelo. Die bedreiging had te maken met het afvalbeleid van de gemeente, en werd gedaan via sociale media.
Het is een kwestie van tijd voordat er iets gebeurt
Anonieme bestuurder
Een bestuurder in de regio Salland wil alleen anoniem zijn verhaal doen. Hij of zij werd gedurende meerdere jaren bedreigd. Dat gebeurde altijd 'heel geniepig', zegt de bestuurder. "Altijd via-via. Ook mijn familie werd erbij betrokken."
De Sallandse bestuurder geeft aan zich nog altijd onveilig te voelen. "De bedreigingen lijken allemaal heel onschuldig. Maar het broeit, het gebeurt onderhuids. Het is een kwestie van tijd voordat er iets gebeurt. De politie heeft geadviseerd om een dossier aan te leggen."
Van slechts een klein deel van de bedreigingen werd uiteindelijk aangifte gedaan; veel vaker werd bij de politie melding gemaakt van de bedreiging. De politie moedigt slachtoffers 'altijd aan' om aangifte te doen, zegt woordvoerder van de politie Oost-Nederland. Maar: "Uiteindelijk is het de aangever zelf - en in sommige gevallen de werkgever, die daarin beslissend is. Als politie kijken we serieus naar deze bedreigingen en meldingen."

Keerzijde van harde aanpak

Hoogleraar recht en samenleving Jan Brouwer zegt niet verbaasd te zijn over de Overijsselse cijfers. "Met name burgemeesters hebben er een breder takenpakket bij gekregen. Veel burgemeesters treden hard op tegen criminaliteit, omdat die ondermijning via het strafrecht niet meer altijd goed aan te pakken is."
Die hardere aanpak heeft een duidelijke keerzijde, stelt Brouwer. "Burgemeesters krijgen steeds vaker te maken met mensen die niet van goede wil zijn. Dat baart wel zorgen. Een officier van justitie staat veel minder in de aandacht dan een burgemeester. Vroeger was je ook weleens boos op de burgemeester of wethouder, maar de bedreigingen nu zijn van een heel andere orde."
Brouwer ziet ook dat veel ambtenaren die voor het college werken, steeds vaker geanonimiseerd worden in raadsstukken. "Daar is minder aandacht voor, maar die ontwikkeling is net zo zorgelijk."
Voor dit onderzoek verspreidde RTV Oost een enquête onder alle burgemeesters en wethouders in Overijssel. Het leeuwendeel van hen reageerde. Opvallend was dat de gemeente Zwolle, ondanks herhaaldelijke verzoeken, niet mee heeft willen werken. Een woordvoerder bevestigt wel dat bestuurders van Zwolle te maken hebben met bedreigingen, maar hij wil niet ingaan op individuele gevallen.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.