Omstreden zorgaanbieders ontvangen tienduizenden euro's coronasteun

Meerdere commerciële zorgaanbieders, die de afgelopen jaren om uiteenlopende redenen onder vuur kwamen te liggen, blijken forse vergoedingen aan corona-noodsteun te hebben ontvangen. Daarbij kunnen de bedragen oplopen tot soms tienduizenden euro's per zorginstelling. Dat blijkt uit onderzoek door RTV Oost.

Emeritus hoogleraar Harrie Verbon en Eugène van Mierlo, portefeuillehouder Aanpak Zorgfraude voor de Regio Twente, hebben scherpe kritiek op het feit dat uitgerekend zorgaanbieders die omstreden zijn, geld uitgekeerd hebben gekregen.

Niet voor zorgbedrijven

Uit een steekproef in het landelijke steunregister blijkt dat meerdere zorgbureaus aanzienlijke bedragen aan corona-compensatie op hun rekening konden bijschrijven. Dat gebeurde in het kader van de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW).

Opvallend is dat duidelijk is gesteld dat de NOW-regeling in principe niet bedoeld is voor zorgaanbieders. Reden is dat het Rijk hierover afspraken heeft gemaakt met gemeenten en zorgverzekeraars, waar zorgaanbieders voor ondersteuning terecht konden. Onder meer als het gaat om extra coronakosten die moesten worden gemaakt, waaronder handschoenen en mondkapjes. Slechts in bepaalde gevallen komen zorgbureaus in aanmerking voor de NOW-regeling.

Juist een aantal zorgaanbieders dat niet van onbesproken gedrag is, heeft echter toch kans gezien een NOW-subsidie in de wacht te slepen.

Miljoenenclaim

Een van de zorgaanbieders die afgelopen jaren in opspraak raakte is Take Care V&R Thuiszorg in Almelo. Deze zorgaanbieder raakte in het nauw na een miljoenenclaim door de gemeente Almelo en zorgverzekeraar Menzis. Almelo eist 2 miljoen euro aan zorggeld terug en bij Menzis gaat het om 1,3 miljoen euro. Almelo en Menzis menen dat er fraude is gepleegd. Deze procedures lopen nog.

Uit onderzoek door RTV Oost wordt duidelijk dat Take Care V&R Thuiszorg tot drie keer toe staatssteun heeft ontvangen: 31.263, 19.605 en 12.498 euro: in totaal een slordige 63 mille.

Deze multiculturele zorgaanbieder richt zich vooral op thuiszorg voor allochtone cliënten, met name met van Armeense afkomst. De advocaat van Take Care V&R Thuiszorg bestrijdt dat er zorgfraude is gepleegd. Hij vindt dat de gemeente Almelo zich schuldig maakt aan etnisch profileren.

Teveel gedeclareerd

Ook Alerazorg in Hengelo is niet onomstreden. Dit commerciële zorgbedrijf ging februari dit jaar failliet. Naar eigen zeggen was de coronacrisis daar debet aan, maar later bleek dat het bedrijf waarschijnlijk in de problemen was geraakt omdat drie zorgverzekeraars bijna 1 miljoen euro terugeisten. Dit omdat Alera te ruimhartig zou hebben gedeclareerd.

Voordat Alera op de fles ging, ontving het 40.869 euro en later nog eens 38.320 euro aan NOW-subsidies.

De directeur van Alera is overigens nog wel werkzaam in de zorgbranche als lid van de raad van commissarissen van een ander zorgbedrijf. In het verleden was de Hengeloër ook lid van de raad van commissarissen van Olcea Nieuwe Zorglandschap, dat eerder dit jaar in opspraak raakte.

'Zorgcowboy'

Een ander zorgbureau dat staatssteun heeft aangevraagd en gekregen is Anahid uit Almelo. Deze zorgaanbieder kwam in 2018 onder een vergrootglas te liggen nadat meerdere fracties in de Almelose gemeenteraad opheldering eisten over berichtgeving door onderzoeksplatform Follow the Money. Dat meldde dat Anahid exorbitante winsten zou hebben geboekt.

Anahid heeft twee keer compensatie voor het financiële coronaleed ontvangen: 21.045 en 20.550 euro.

Anahid liet destijds in een reactie op de politieke opschudding weten zich niet te herkennen in het beeld van 'zorgcowboy'. Het bureau voldoet aan alle wettelijke vereisten, zo benadrukte Anahid.

Vechtende boezemvriendinnen

Het multiculturele zorgbureau Thuiszorg Longlife in Hengelo werd ooit opgericht door twee vroegere boezemvriendinnen, die echter later grote bonje kregen. De ruzie betekende uiteindelijk de nekslag, waarop het bedrijf in november vorig jaar failliet werd verklaard.

Eerder dat jaar had Thuiszorg Longlife compensatie aangevraagd, waarop het 8.190 euro kreeg.

De curator heeft de twee zorgdirectrices persoonlijk aansprakelijk gesteld voor de schade rond het bankroet. Behalve zakelijk zijn de twee vriendinnen echter beiden ook privé failliet verklaard. In zijn laatste faillissementsverslag van eind mei meldt de curator dat hij een schikking met de vroegere vriendinnen heeft getroffen.

Twijfels werkwijze

Ook de stichting Het Thuisgevoel klopte bij de overheid aan voor steun. De gemeente Almelo zegde in september 2019 de samenwerking met deze zorgaanbieder op. Dit nadat er twijfels waren gerezen over de werkwijze van de zorginstelling. De sociale recherche startte daarop een onderzoek, dat nog in volle gang is.

Omdat Het Thuisgevoel - los van de breuk met Almelo - ook contracten heeft met andere Twentse gemeenten en dus nog altijd volop actief is, had het coronasteun aangevraagd. De zorginstelling blijkt 66.585 euro te hebben ontvangen.

Het Thuisgevoel kwam overigens ook al eens in het nieuws toen duidelijk werd dat het was opgericht door een zorgonderneemster, van wie kort daarvoor een vorig zorgbedrijf failliet was verklaard. Nadat hierover deining ontstond, besloot de oprichtster zich terug te trekken uit Het Thuisgevoel.

Deze oprichtster, Ümmühan T., en haar echtgenoot Adem werden vorige maand veroordeeld wegens faillissementsfraude.

Coronasteun

De NOW-subsidie is destijds ingesteld als noodmaatregel om massale ontslagen als gevolg van de coronacrisis te voorkomen. Deze operatie is voor Nederlandse begrippen ongekend. Alleen al tijdens de eerste aanvraagperiode voor de NOW zijn er bijna 140.000 toekenningen geweest. Daarmee is voor ruim 2,6 miljoen werknemers het loon doorbetaald, blijkt uit cijfers van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

Vanwege de snelheid die was geboden, is ervoor gekozen om eerst voorschotten te verstrekken om in een later stadium de definitieve subsidie vast te stellen. Om misbruik te beperken, zijn er voorwaarden aan de regeling gesteld, zo laat een woordvoerder van SZW in een toelichting weten.

Zo stelt het UWV uiteindelijk de hoogte van het uit te keren bedrag vast. Ook doet het UWV via data-analyses onderzoek naar eventuele risico's op misbruik. "Verder wordt er gecheckt of bedrijven tussentijds failliet gaan. In dat geval wordt de betaling stopgezet", aldus een woordvoerder van het ministerie.

De zegsman meldt bovendien dat het UWV, de Inspectie SZW, de belastingdienst en de FIOD nader onderzoek instellen wanneer er meldingen binnenkomen over mogelijk misbruik van de subsidies.

Complicerende factor

Hoewel zorgaanbieders in de eerste plaats door gemeenten en/of zorgverzekeraars volledig moesten worden gecompenseerd, klopte een aantal toch bij het Rijk aan voor extra steun. Complicerende factor was daarbij dat het UWV niet kon checken of de aanvrager eventueel een zorgaanbieder betrof.

De gemeente Almelo heeft hierover nog wel bij het UWV aan de bel getrokken, zo laat wethouder Eugène van Mierlo in een reactie weten. "Maar dit ligt verder buiten onze verantwoordelijkheid als gemeente."

Tekst gaat verder onder foto

Eugène van Mierlo, wethouder van Almelo en portefeuillehouder Aanpak Zorgfraude voor de Regio Twente. (Foto: Gemeente Almelo / Rikkert Harink)
Eugène van Mierlo, wethouder van Almelo en portefeuillehouder Aanpak Zorgfraude voor de Regio Twente. (Foto: Gemeente Almelo / Rikkert Harink)

Bedenkingen

Van Mierlo, behalve wethouder in Almelo tevens portefeuillehouder Aanpak Zorgfraude voor de Regio Twente, staat bekend als iemand die felle strijd voert tegen misbruik van zorggelden.

De wethouder heeft zo zijn bedenkingen over de manier waarop er NOW-gelden zijn uitgekeerd aan zorgaanbieders: "Persoonlijk ben ik van mening dat hier landelijk betere afstemming over had moeten zijn. Er had bij een aanvraag voor coronasteun strikt getoetst moeten worden of het een zorgaanbieder was die de aanvraag deed. Maar daar hadden wij als gemeente geen invloed op."

Persoonlijk ben ik van mening dat hier landelijk betere afstemming over had moeten zijn
Eugène van Mierlo, wethouder van Almelo

Kritische kanttekeningen

Ook Harrie Verbon, emeritus hoogleraar Openbare Financiën, reageert kritisch op het kennelijk zonder verdere controle overmaken van geld door de overheid naar zorgbedrijven: "Blijkbaar ongeacht de reputatie van een zorgbureau. En zonder controle vooraf. Wellicht dat die controle in een later stadium nog plaatsheeft, maar dan loop je het risico dat het te laat is. Als een zorgbureau in de tussentijd omvalt, zie dan dat geld nog maar eens terug te krijgen."

Hondsbrutaal

De hoogleraar verbaast zich erover dat de landelijke overheid geld overmaakt naar een commerciële zorgaanbieder, waartegen tegelijkertijd een lokale overheid als Almelo een claim heeft ingediend. "Dat zegt wel iets over hoe diverse overheden soms compleet langs elkaar heen werken. Tegelijk zegt het ook iets hoe hondsbrutaal sommige zorgondernemers te werk gaan. Iets wat je ook wel ziet wanneer een zorgbedrijf er bij de ene gemeente niet meer in komt, waarop ze doodleuk bij een andere gemeente aankloppen."

Tegelijk zegt het ook iets hoe hondsbrutaal sommige zorgondernemers te werk gaan
Harrie Verbon, emeritus hoogleraar Openbare Financiën

'Strengere controle'

Verbon, die al langer ageert tegen zorgfraude in ons land, heeft in het verleden al vaker aangedrongen op strengere controles. "De diverse corona-steunmaatregelen waren juist een geschikt ijkmoment geweest om te controleren of zorgbedrijven wel op correcte wijze werken. In plaats van dat er simpelweg geld wordt overgemaakt. Wat hier gebeurt, toont maar weer eens aan dat er vanuit de overheid te weinig controle en toezicht is op de zorgbranche. Het grote probleem is ook dat er gewoon veel te veel zorgbedrijven zijn. Die kun je onmogelijk allemaal in de gaten houden."

Onderzoek begin dit jaar wees uit dat Oost-Nederland relatief veel dubieuze zorgondernemers kent.

RTV Oost heeft in het verleden uitvoerig bericht over zorginstellingen. Deze verhalen zijn gebundeld in het dossier Zorgonderzoek.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Deel dit artikel: