Schadebedragen voor kanaalbewoners 'ruimhartig', maar herstelwerk heeft geen zin: "Het wordt erger"

De schade aan de huizen langs kanaal Almelo-De Haandrik is goed getaxeerd. Sterker nog: de bedragen zijn ruimhartig. Dat is althans de conclusie van de second opinion die de provincie heeft laten uitvoeren, omdat de eerste schadebedragen juist als laag werden ervaren - zelfs in het provinciehuis. Maar ruimhartig of niet, kanaalbewoners kopen er niets voor. "Wat heeft het voor zin om een scheur in de muur te repareren, als je niet zeker weet of je huis wel blijft staan?"

Even terug in de tijd: de eigenaren van ongeveer 400 huizen langs het kanaal Almelo-De Haandrik kampen sinds drie jaar met schade aan hun woningen. De problemen begonnen kort nadat het kanaal was uitgebaggerd om het geschikt te maken voor grotere vrachtschepen, en dus legden aanwonenden al snel de link tussen de werkzaamheden en de schade aan hun huizen.

Hoewel het voor de bewoners zo klaar als een klontje is, wordt de precieze oorzaak tot op de dag van vandaag onderzocht (zie kader onderaan dit artikel). Desondanks besloot de provinciale politiek eind 2020 wel een schaderegeling in te stellen voor alle gedupeerden. Die leidt nog niet tot tevredenheid. Integendeel.

De schadebedragen die schade-experts van bureau Vanderwal & Joosten in februari vaststelden, werden zelfs in het provinciehuis als laag ervaren. Daarom werd besloten tot een second opinion. Daarbij werd van vijf woningen de schade opnieuw opgenomen, door een ander bureau: TOP Expertise. Hun conclusie: in grote lijnen kloppen de eerder vastgestelde schadebedragen.

Daken en vloeren verzakt

Bij de schade-inspecties zijn voornamelijk scheuren en naden geconstateerd: in het metselwerk van de buitengevels, bij de kozijnen. En binnen: bij de aansluitnaden van de plafonds en vloeren, en bij binnendeuren. Daarnaast zijn de daken (dakschilden) van 'vrijwel alle woningen' niet vlak meer, en zijn vloeren verzakt.

Je gaat toch geen scheur in de muur repareren, als je niet zeker weet of je huis wel blijft staan?
Harry Broekhuizen, stichting Kant Nog Wal

Het 'overgrote deel' van de schades is het gevolg van het 'verzakken van de fundering', concludeert TOP Expertise. Maar wat de oorzaak daarvan is, daar waagt het bureau zich niet aan. Daarnaar loopt nu ook een nieuw onderzoek. De resultaten van dat onderzoek worden in september verwacht.

Herstellen heeft geen zin

Tot de oorzaak duidelijk is heeft herstellen van de schade weinig zin, zegt Harry Broekhuizen van de stichting Kant Nog Wal - die opkomt voor de gedupeerde bewoners. "Je gaat toch geen scheur in de muur repareren, als je niet zeker weet of je huis wel blijft staan? Als je de oorzaak niet kent, en als de schade nog altijd erger wordt..."

Want dat is iets dat ze nog met regelmaat horen. "We horen het nog elke dag: het wordt erger, het wordt erger. Duurzaam herstel is gewoon niet mogelijk. En termen als ruimhartig, tja."

We horen het nog elke dag: het wordt erger, het wordt erger.
Harry Broekhuizen

Geen nieuwe claim

Die duizend euro meer of minder voor de schade in dit nieuwe rapport; ze kopen er gewoon weinig voor: "Het is een pleistertje links en een pleistertje rechts", vindt Broekhuizen. "Want zolang de oorzaak niet bekend is en de schade toeneemt, heeft herstellen geen zin. De huidige bedragen zijn alleen goed voor het cosmetisch herstel van de schade. Duurzaam herstel is onmogelijk."

En verergerende schade, die wordt niet zomaar vergoed. "Je kunt geen tweede claim doen", zegt Broekhuizen. "Als er nieuwe schade optreedt, moet je zelf een contra-expertise aanvragen. Daarvoor kun je dan duizend euro krijgen van de provincie, maar zo'n nieuw rapport kost minstens het dubbele. En alleen met zo'n rapport kun je bezwaar maken tegen de eerder vastgestelde schade. Met de kans dat je door moet tot aan de rechter aan toe."

Alles valt op staat met de vraag of sprake is van een stabiele situatie, of niet
Aart Jan Slingerland, TOP Expertise

Aart Jan Slingerland van TOP Expertise heeft nu alleen gekeken naar de schade zoals die zichtbaar was, vertelt hij. "Op het moment dat ik die opnam. Dus of de aantallen en eenheidsprijzen marktconform zijn, bijvoorbeeld. En of is uitgegaan van de juiste schade; of de scheur niet twee meter lang is in plaats van één."

'Aangeboden nieuw onderzoek te doen'

"Maar, alles valt of staat met de vraag of sprake is van een stabiele situatie of niet", zegt Slingerland. "Anders kun je geen definitieve schadevaststelling doen. Als sprake is van een verdergaande verzakking (dus geen stabiele situatie), dan klopt mijn begroting niet."

Slingerland heeft de provincie aangeboden vervolgonderzoek te doen. "Als de situatie niet stabiel is, moet je de fundering aanpakken. Zo simpel is het eigenlijk." Ongeacht wat de oorzaak is, en of die bekend is of niet, kan aanpak van de fundering de problemen namelijk verhelpen, zegt Slingerland. "Ik heb de provincie daarom voorgesteld te onderzoeken wat daarvoor nodig is. En wat dat per pand zou kosten."

Als de situatie niet stabiel is, moet je de fundering aanpakken. Zo simpel is het eigenlijk.
Aart Jan Slingerland

Het versterken van de fundering komt erop neer dat je palen de grond in boort tot een diepte waar de grond stabiel is. Daar kan het huis dan op rusten. Hoeveel van die palen per pand nodig zijn, en of die van buiten kunnen worden aangebracht, of van binnen, moet worden onderzocht. "De kosten liggen in een range van 10.000 tot maximaal 80.000 euro per pand", zegt Slingerland. Op basis van wat hij gezien heeft, schat Slingerland in dat dit maar voor een deel van de panden nodig is.

Vorig jaar mei concludeerden onderzoekers van kennisinstituut Deltares dat de schade aan het merendeel van de woningen niét is veroorzaakt door de baggerwerkzaamheden. Maar uit onderzoek dat hoogleraar Stefan van Baars - op eigen initiatief - deed naar de kanaalkwestie, kwam in januari van dit jaar naar voren dat er wel degelijk grote fouten zijn gemaakt. Nadat de provincie aanvankelijk niets met het kritische onderzoek van Van Baars wilde doen - omdat het 'geen nieuwe inzichten' zou bevatten - loopt dus inmiddels alsnog een nieuw onderzoek naar de oorzaak van de schade. Daarbij is ook Van Baars betrokken. De uitkomsten daarvan worden in september verwacht.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Deel dit artikel: