Sport

'Overijsselaar' Alexis Pantchoulidzew; oudste olympiër en vriend van Prins Bernhard

In de categorie 'vergeten olympische sporters uit Overijssel' is Alexis Pantchoulidzew toch wel de meest bijzondere. De Russische kolonel deed in 1956 mee als dressuurruiter mee aan de Olympische Spelen van 1956 en is nu nog steeds de oudste deelnemer die Nederland ooit afvaardigde. Hij was toen 67 jaar en 270 dagen oud.
Pantchoulidzew woonde in een bijgebouw van Kasteel Warmelo in Diepenheim, waar destijds ook de moeder van Prins Bernhard, Prinses Armgard, huisde. Pantchoulidzew, gevlucht voor het Russische regime en ooit krijgsgevangene in Polen, mocht meedoen aan de Olympische Spelen door bemiddeling van Prins Bernhard, destijds voorzitter van de Fèdération Èquestre Internationale. En dus niet door kwalificatie, iets dat bij criticasters tot verbazing leidde. De Olympische Spelen waren in Melbourne, de hippische sporten werden vanwege - jawel! - quarantaineregels in het Zweedse Stockholm gehouden. 
Het gebouw waar Pantchoulidzew woonde
Het gebouw waar Pantchoulidzew woonde © RTV Oost

Splijtzwam

Tschulli, zoals de kolonel door intimi werd genoemd, zou in het dagelijks leven volgens bronnen een splijtzwam zijn in de koninklijke familie en ook een aandeel hebben geleverd in de geruchtmakende Lockheed-affaire, die destijds ook de reputatie van Prins Bernhard onder druk zette. Op de Olympische Spelen speelde hij overigens niet veel klaar. Van de 36 deelnemers werd Tschulli 28e. Zelf wijdde hij dat aan het feit dat hij als eerste moest starten. Alexis Pantchoulidzew overleed op 10 april 1968 in Diepenheim, waar hij is begraven op de algemene begraafplaats in het bijzijn van de complete koninklijke familie.
Bij de begrafenis was de complete koninklijke familie aanwezig
Bij de begrafenis was de complete koninklijke familie aanwezig © RTV Oost

Koninklijke tafel

In Oranje-museum 't Oale Haghoes in Diepenheim zijn nog veel attributen en artikelen te vinden die verwijzen naar het verblijf van Pantchoulidzew in 't Stedeke. Zo ligt het zweepje dat hij destijds hanteerde er tentoongesteld en zijn er diverse foto's van de kolonel die altijd aan een koninklijke tafel at met Prinses Armgard. Ook die tafel is, fraai gedekt, te zien in het museum. Beheerder Herman Veldkamp vertelt er de bezoekers op smakelijke wijze over tijdens de rondleidingen die hij daar geeft.
Herman Veldkamp en Sietze Visser
Herman Veldkamp en Sietze Visser

Hard werken

Destijds was Sietze Visser butler in het kasteel en verzorgde tevens de paarden van Pantchoulidzew en Prins Bernhard. Hij woont tegenwoordig in Hengelo en gaat nog regelmatig terug naar Diepenheim om in het museum het zilver te poetsen. Zijn relatie met de Russische kolonel en de prins waren uitstekend maar wel met eerbiedwaardige afstand. "Ze waren heel goed voor ons, maar we moesten wel hard werken. Ook de kolonel was bijzonder vriendelijk, maar sprak geen Nederlands. Alles in het Duits en ook hij was een man van stand die de paarden in orde moest hebben als hij wou rijden."
Kasteel Warmelo
Kasteel Warmelo © RTV Oost

Geruchten

Over geruchten als de relatie van de kolonel met Prinses Armgard en de troebele relatie met Koningin Juliana werd niet gesproken. "Daar hadden wij toen echt geen weet van en dat speelde ook geen rol in onze ogen. Over eenieder is wel iets te zeggen. Het zal wel. Wij hadden het vooral goed op Warmelo." Visser was ook aanwezig bij de uitvaart van Pantchoulidzew en die bijeenkomst maakte veel indruk. "Een Russisch Orthodoxe begrafenis met veel leden van de koninklijke familie, maar zonder Prinses Armgard. Die was teveel overmand door verdriet."

Portret op Radio Oost

Een portret over Alexis Pantchoulidzew is vanmiddag en morgen van 17-18 uur te beluisteren op Radio Oost.
Radio-uitzending vanmiddag en morgen van 17-18 uur
Radio-uitzending vanmiddag en morgen van 17-18 uur © Gerie Visser

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.