Nieuws

Vallende sterren in Lattrop: "Als ik er één zie, wens ik een Nintendo!"

Vallende sterren
Vallende sterren © Getty Images / Matteo Viviani
Fonkelende sterren, de Melkweg én natuurlijk de Perseïden. Ongeveer 40 mensen bleven een nacht op om de jaarlijkse zwerm vallende sterren te bekijken. Liggend in een weiland vlakbij de sterrenwacht keken ze naar de vallende sterren, die extra goed zichtbaar waren door de nieuwe maan. “Het blijft een prachtig fenomeen”
“Om de sterren écht te zien, moeten we het weiland in”, legt Arnold Tukkers, educatief medewerker van Cosmos sterrenwacht uit. De bezoekers zitten eerst nog aan lange tafels bij Erfgoed Bossem, waar ze sterren gaan kijken. De wolken en de regen die boven Lattrop hangen zijn geen reden voor paniek, drukt Tukkers de aanwezigen op het hart. “Als je verstand hebt van sterren heb je ook verstand van het weer. Het wordt helder.”

Sterren kijken tussen de koeienpoep

En gelukkig heeft hij gelijk. Vanaf een uur of half twaalf breken de wolken en komen langzaam de sterren tevoorschijn. Iedereen zoekt – stapje voor stapje – een plekje in het weiland voor zijn matje, stoel of slaapzak. Niet zonder gevaar, want her en der liggen grote hopen koeienmest. En dat is knap lastig ontwijken zonder licht. “Ja het is een beetje zoeken waar je kan gaan zitten”, lacht Tukkers. “Maar je wast het er ook wel weer af als je er in gaat zitten hoor.”
Niet veel later schallen de eerste vreugdekreten over het weiland. “Wauw, papa kijk!”, roept de 6-jarige Ben enthousiast. Samen met zijn ouders en zusje is hij op vakantie in Twente en daar hoort een avond sterren kijken ook bij.

Eerste keer

“Bij ons kan je dit gewoon niet zien”, zegt Marcel. Hij en zijn gezin wonen onder de rook van Utrecht. “De kinderen hebben nog nooit zoveel sterren gezien als nu hier.” En dat vinden ze bijzonder. “Het zijn er echt heel veel”, verzucht Puck, terwijl ze op haar rug op een deken ligt.
De familie overnacht in de boerderij op Erfgoed Bossem. “Sterren, en zeker zoals nu, hebben iets moois, iets unieks. Je voelt je er heel klein bij, zo in het weiland”, vindt Marcel. In Utrecht is de sterrenhemel zelden zo goed zichtbaar als in Lattrop.
De kinderen genieten duidelijk van het schouwspel, al wordt het op een gegeven moment toch wat laat voor de kleine Ben. Na het zien van drie vallende sterren valt hij, tegen zijn vader aan, in slaap.
Ondanks dat iedereen het vallende sterren noemt, is dat eigenlijk niet de goede benaming. De perseïdezwerm zijn stofdeeltjes van een komeet. “De aarde gaat één keer per jaar, rond 12 en 13 augustus door die gigantische stofbaan heen”, legt Tukkers uit. “Die is miljoenen kilometers lang.” Als de aarde door die puinwolk heen vliegt verbranden de deeltjes in de dampkring. Het resultaat: “Dat lijken dan vallende sterren.” De Perseïden flitsen met meer dan 200.000 kilometer per uur door de hemel. De naam heeft de zwerm te danken aan het feit dat het lijkt of de sterren uit het sterrenbeeld Perseus komen.
De truc om vallende sterren te spotten is het blijven kijken naar één plek. “Er vallen er genoeg, dus als je op één punt focust, zie je er genoeg.” Dat focussen is knap lastig. Liggend in het gras, met overal om je heen sterren. Het nodigt uit om elke keer een nieuw stukje hemel te bestuderen. “Als je dat doet, ga je ze missen.” En dat klopt. Om me heen hoor ik meerdere keren “wauw, oeh en aaah”, terwijl ik welgeteld nul vallende sterren heb gezien.
“Je moet niet bij elke kreet proberen die ster nog te zien, want dan is hij al lang voorbij gevlogen”, legt Tukkers uit. Met veel moeite lukt het om me niks aan te trekken van de mensen om me heen en te blijven kijken naar de Melkweg boven mij. En jawel: uiteindelijk spot ook ik een aantal prachtige vallende sterren.
Tekst gaat verder onder de afbeelding
De Perseïden waren vannacht goed zichtbaar boven Lattrop
De Perseïden waren vannacht goed zichtbaar boven Lattrop © Peter van Leuteren
Dit jaar werden veel meer en vooral helderdere sterren verwacht dan voorgaande jaren.. Dat heeft alles te maken met de maan. “Het is nieuwe maan, waardoor het veel donkerder is. Als het volle maan is, verdrinken 40 procent van de vallende sterren in het licht van de maan.”
Zo spectaculair als hij het gehoopt had was het in het begin nog niet. “Dit jaar hebben we veel geluk. Omdat het nieuwe maan is heb je bijna geen licht en kun je de sterren extra goed zien. Toch komt het wat tam op gang. “

Terug naar de basis

Richting middernacht nemen de hoeveelheid vallende sterren echter toe. “Er zitten ook echt veel grote tussen”, glundert de sterrenkenner. In het weiland is hij helemaal in zijn nopjes. “Zo in een weiland is hoe ik ooit begonnen ben. Sterrenkunde en kijken naar sterren moet je op de ouderwetste manier doen. Liggend op een matje, in een weiland, kijken en je ziet ze vanzelf. Meer heb je niet nodig.”
Een aantal bezoekers blijft lang met hem mee kijken, maar net na middernacht druppelen de eerste mensen toch weer af. Tevreden met wat ze al gezien hebben, maar te moe om te blijven kijken.
Als je een ster ziet mag je een wens doen!
Collin (8)
Arnold is al van kleins af aan gek op sterren en hoopt dat weer door te geven aan zijn kleinkinderen. Al is hij bang dat het voor hen lastig wordt om van de sterrenhemel te kunnen genieten. “Zo mooi als de sterrenhemel vroeger was, is ze al lang niet meer.” Ligt dat dan aan de sterren? Zeker niet. “Luchtvervuiling is een gigantisch probleem, alleen hier vlak aan de grens kan je in deze regio nog goed naar sterren kijken.”
Het valt de sterrenliefhebber op dat, mede daardoor, steeds minder kinderen kennis hebben over het heelal en haar sterren. Elke zomer nemen Tukkers en zijn vrouw een kind in huis via Europa kinderhulp. “Vorig jaar een jongen van twaalf uit Berlijn. Ik heb hem meegenomen naar het planetarium en zijn mond viel open. Hij had nog bijna geen sterren gezien in zijn leven.”

Wens doen

Daarom is hij zo blij dat er vanavond wel kinderen aanwezig zijn. Zo ook de Oldenzaalse Collin en Vera. “Wat veel sterren”, roept Collin uit op het moment dat het helder wordt. Hij weet al precies wat hij gaat doen als hij een vallende ster ziet. “Dan mag je een wens doen!” Wat hij gaat wensen? “Een Nintendo.”
Ondanks het plezier dat ze uitstralen, zijn ze toch lichtelijk gespannen. “Je wil er gewoon heel graag ééntje zien”, legt Vera uit. Na een tijdje is dat gelukkig gelukt. “Al acht!”, glundert ze.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.