Art Brut in de kerk toont binnenwereld van de kunstenaars

Mensen met een verstandelijke beperking of een psychische aandoening, kijken vaak anders naar de wereld. Kijken naar kunst die door hen is gemaakt, is dan ook een bijzondere ervaring. Hun kunst valt onder de noemer Art Brut. In de Waterstaatskerk in Hengelo is een expositie ingericht met werk van Art Brut kunstenaars.

De kunstcommissie van de Waterstaatskerk, tegenwoordig de plaats waar de Hengelose PKN-gemeente ter kerke gaat, zocht met curator Jan Noltes werken uit rond het thema Innerlijke Verbeelding. Dat leverde zestien werken op van vijftien kunstenaars.

Art Brut kunst laat zich moeilijk vangen onder een noemer. Het valt niet onder een bepaalde kunststroming. De kunstenaars geven met hun werk uiting aan wat er in hen leeft. Ze laten zich daarbij niets gelegen aan welke opvatting over kunst dan ook.

Religieuze thema's

Theoloog en beeldend kunstenaar Arent Weevers was verrast dat veel van deze kunstenaars religieuze symbolen en ervaringen verwerken in hun kunst. En dat ligt volgens hem niet aan de Waterstaatskerk waarin ze nu te zien zijn. "Het gaat bij deze kunst om essentiële ervaringen, dingen die je vreugde of verdriet geven." Alle kunst verdient wat hem betreft een podium in de kerk. "De Bijbel vertelt verhalen met woorden, kunst doet dat met beelden."

Kunst uit een psychose

Een treffend voorbeeld daarvan is Hemels licht, een werk van Jannemiek Tukker. Aanvankelijk was het een blauw doek met een mensfiguur met meerdere beangstigende gezichten. "In een psychose vernietigde ze het werk met een schroevendraaier", vertelt Jan Noltes. Eenmaal uit de psychose is ze haar werk gaan herstellen met borduurwerk. De gezichten, die de vele gedachten die ze in haar hoofd had verbeelden, bewerkte ze met stervormige bloemen. Een lichte witte lijn loopt van boven naar beneden over het werk. "Het gaat nu weer goed met haar."

Jan Noltes en Arent Weevers voor het werk Hemels licht van Jannemiek Tukker (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)
Jan Noltes en Arent Weevers voor het werk Hemels licht van Jannemiek Tukker (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)

Tukker studeerde aan de Aki in Enschede maar voelde zich daar teveel beperkt. Op de Open Universiteit kwam ze in aanraking met Art Brut, kunst die voorkomt uit het gevoel van de maker.

Het werk van predikantsdochter Johanneke van Nus ademt een heel andere sfeer. Zij laat zich inspireren door Bijbelse verhalen, te beginnen bij het scheppingsverhaal en de kerkelijke feesten. Daarbij maakt ze gebruik van heldere lijnen en vrolijke kleuren. Zo geeft ze uiting aan de religieuze gevoelens die ze van huis uit meekreeg.

Jezus in gebed - Johanneke van Nus (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)
Jezus in gebed - Johanneke van Nus (Foto: eigen foto rtv oost / Ina Brouwer)

Of de werken ook een rol gaan spelen in de eredienst? Arent Weevers; "ik ga op zondag 5 september preken over het werk van Johanneke van Nus".

Art Brut Biënnale

De expositie in de Waterstaatskerk is tot en met 25 september elke woensdag-, vrijdag- en zaterdagmiddag tussen halftwee en vier uur open voor publiek. De tentoonstelling is een voorbode van de internationale Art Brut Biënnale die in mei 2022 in Hengelo plaatsvindt.

Zondag 22 augustus in Hoogtij.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Meer over dit onderwerp:
ENSCHEDE HENGELO KERK HIERNUMAALS
Deel dit artikel: