Eddy van Hijum heeft 'ongemakkelijk gevoel' bij Lithium Werks: "Ik durf niet te zeggen of het geld terugkomt"

De leden van Provinciale Staten probeerden vandaag meer informatie te krijgen over de lening aan Lithium Werks, die door investeringsfonds Oost NL is verlengd. Veel van die vragen kon het provinciebestuur niet beantwoorden. Oost NL gaf ook het provinciebestuur geen toelichting op haar besluit, allemaal 'in het belang van het fonds', en het 'belang van de ondernemer'.

Een interview met gedeputeerde Eddy van Hijum.

Waarom kunt u niet zeggen tot wanneer de lening is verlengd?

“Oost NL beheert namens ons het Innovatiefonds. Dat is een fonds van veertig miljoen euro, dat is bedoeld om economische ontwikkelingen en innovatieve bedrijven te steunen. Zij doen normaalgesproken geen enkele mededeling over individuele participaties (leningen, red.), ook niet aan ons als provincie. Ook in dit geval hebben ze ervoor gekozen om het belang van de onderneming en het belang van het fonds voorop te stellen. Te zeggen: in het geval van dit bedrijf, Lithium Werks, is het niet gewenst om daarover in detail te treden. En dat betekent dat ook wij geen nadere informatie hebben, meer dan we vandaag hebben gedeeld."

Drie jaar geleden werd de lening afgesloten. Toen kon er wél gezegd worden: in september 2021 is de lening terugbetaald. Toen was dat blijkbaar geen beletsel voor het ‘belang van het fonds’. Waarom is het dat nu wel?

“Dat kan ik moeilijk beoordelen. Het is absoluut waar dat Oost NL ons drie jaar geleden, op ons verzoek, nader heeft geïnformeerd over een aantal specificaties van die lening. Daarbij ging het om de looptijd van de lening, en het feit dat de lening omgezet zou kunnen worden in aandelen. Daar heeft men dit keer niet voor gekozen. Ik kan alleen maar speculeren, en dat ga ik niet doen. Wij hebben er als college van Gedeputeerde Staten het volste vertrouwen in dat Oost NL snapt wat het belang is van de Provinciale Staten, en van de Overijsselse samenleving. Namelijk, dat als dat geld zijn werk niet doet voor Overijssel, dat het dan ook terugkomt."

Er wordt geaccepteerd dat het mis kan gaan. Dat is inherent aan het verstrekken van risicokapitaal.
Eddy van Hijum, gedeputeerde

U zegt tegen Provinciale Staten ook dat u er het volste vertrouwen in heeft dat het geld terugkomt. Waar baseert u dat vertrouwen op?

“We werken al veel langer samen met Oost NL, zij beheren ons innovatiefonds. Daar gebeuren ontzettend veel goede dingen mee. Wij investeren via dat innovatiefonds in medische technologie, in hoogtechnologische bedrijven op het gebied van fotonica en energieopslag. Heel veel werkgelegenheid in onze provincie is daarmee gebaat.

We hebben ook altijd gezegd: als je dat doet – het gaat om risicokapitaal, dat je dan een risico loopt dat het mis kan gaan. Er is geen garantie op succes. Dat fonds moet revolverend zijn (het geld wordt terugbetaald en opnieuw ingezet, red.) maar er wordt ook geaccepteerd, tot op zekere hoogte, dat het misgaat. Dat is inherent aan het verstrekken van risicokapitaal”

Maar accepteert u dus ook dat deze lening niet wordt terugbetaald? Een lening wordt verstrekt met als doel werkgelegenheid te creëren; heeft u enig idee hoeveel mensen er bij Lithium Werks werken?

“Nee, het is een internationaal bedrijf. Maar wij sturen Oost NL aan op de prestaties van dat fonds, dus wij stellen geen eisen aan individuele leningen. We bemoeien ons daar ook niet mee. Ik vind dat ook een heel zuiver uitgangspunt. Risicokapitaal verstrekken is echt een vak. En dat gaat vaak goed, helaas soms fout, maar daar moet je je als politicus niet mee bemoeien.

Wij hebben dat om die reden op afstand gezet bij een professionele fondsbeheerder, en die doet over het algemeen zeer goed werk. En ik denk dat zij ook in dit geval heel goed snappen wat hen te doen staat.”

Voor dit bedrijf moet je eerlijk zijn: het is niet reëel dat die oorspronkelijke ambitie wordt gerealiseerd.
Eddy van Hijum

Oost NL heeft toch als doel om te investeren in bedrijven die hiér zitten, hiér bijdragen aan de economie en hiér voor werkgelegenheid zorgen?

“Zeker. Maar dat was natuurlijk ook precies de reden dat men destijds in deze lening is gestapt. Dat is iets dat ik me natuurlijk nog levendig voor de geest kan halen. We hadden als overheden en fondsbeheerders hoge verwachtingen van wat energieopslag zou kunnen betekenen voor onze regionale economie. Dat perspectief is nog steeds niet helemaal weg, maar voor dit bedrijf moet je eerlijk zijn: het is niet reëel dat die oorspronkelijke ambitie wordt gerealiseerd.”

Gebeurt er überhaupt iets in Twente met die 7,5 miljoen euro die is verstrekt als lening aan Lithium Werks?

“Nou, heel weinig. Ik denk dat het reëel is om dat te onderkennen. Dat is overigens niet helemaal nieuw. Dat oorspronkelijke plan is 2,5 jaar geleden al losgelaten. Er is voortdurend de hoop en de verwachting geweest - op basis van wat Oost NL ons heeft voorgespiegeld - dat dat geld ongeveer op dit moment terug zou komen.

Nou, dat kan men op dit moment niet waarmaken. Corona, marktomstandigheden, voert men dan als argumenten aan. En wij moeten erop vertrouwen dat Oost NL daarin verstandig handelt, in het belang van ons fonds – en uiteindelijk onze belastingbetaler."

Ik heb hier een ongemakkelijk gevoel bij, uiteraard.
Eddy van Hijum

Welk gevoel heeft u hierbij?

“Nou ja, ik heb hier een ongemakkelijk gevoel bij, uiteraard. Ik snap dat ongemak bij de Statenleden ook. Het liefst zou je zien dat lening alsnog succesvol zou worden, maar dat gaat niet gebeuren. En je zou ook liever meer informatie verstrekken dan ik op dit moment kan geven. En tegelijkertijd vind ik dat we met elkaar voor ogen moeten houden dat we een fondsenstructuur in het leven hebben geroepen die een belangrijke verantwoordelijkheid, en ook vertrouwen, bij Oost NL neerlegt. En dat het ook aan hen is om dat op dit moment waar te maken.”

Verwacht u dat het geld terugkomt?

“Ik durf het niet te zeggen… Ik heb er vertrouwen in dat zij er alles aan doen om dat voor elkaar te krijgen.”

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Deel dit artikel: