Gesprekken met een begeleider en tijd helen de wonden: Overijsselse coalitie kan door

Een plotselinge tegenstem van het CDA in juli, op het voorstel dat de overgang naar duurzame energie in de provincie moet regelen, kostte de provinciale coalitie bijna de kop. Maar ze zitten er nog, en hebben na drie gesprekken met een externe 'procesbegeleider' genoeg vertrouwen om samen door te gaan.

De Regionale Energiestrategie, kortweg RES. Zo heet het plan waarin de provincie, samen met gemeenten en waterschappen, afspraken maakte over hoeveel zonne- en windenergie er tot 2030 wordt opgewekt. Een heet hangijzer in de politiek, waar al twee jaar lang over werd gepraat en vergaderd. En bij de laatste vergadering voor het zomerreces, op 1 juli, stemde de provincie er eindelijk over. In navolging van de gemeenten, die er ook stuk voor stuk mee instemden, ging de provincie akkoord met de plannen.

Maar de grootste partij in Provinciale Staten, het CDA, die betrokken was bij alle stapjes, en tot dan toe overal in meegegaan, stemde tegen de plannen. Ze wilden niet met de plannen 'instemmen', maar die alleen 'bekrachtigen'. Omdat ze vinden dat het aan de gemeenten is, en niet aan de provincie.

Gehakkel

Maar wat precies het verschil was tussen die twee synoniemen, instemmen en bekrachtigen? Het lukte CDA-Statenlid Marieke Blom niet om dat duidelijk te maken. En haar minuten lange gehakkel zonder concreet te antwoorden op de simpele vragen die ze kreeg, wekte de indruk dat ze dat zelf ook niet wist.

Geen enkele andere partij dan het CDA stemde daarom voor het wijzigingsvoorstel dat Blom indiende, om het woordje 'instemmen' te veranderen in 'bekrachtigen'. Dat was voor het CDA zo'n principieel punt, dat ze besloten tegen het hele RES-plan te stemmen. Hoewel ze dus twee jaar lang waren meegegaan in alle tussenstapjes om tot deze RES-plannen te komen, konden ze daar naar eigen zeggen niet mee instemmen.

Vertrouwensbreuk

Dat viel de andere coalitiepartijen rauw op hun dak. De grootste partij van de coalitie die zomaar, haast uit het niets, tegen een van de belangrijkste plannen van deze coalitieperiode stemt? Dat zorgde voor een forse deuk in het vertrouwen bij coalitiepartners VVD, PvdA, ChristenUnie en SGP.

De vier partijen deden daarom een persbericht uit: "Dit leidt tot onbegrip en is niet te tolereren. Het vertrouwen in de CDA-fractie is geschaad." Het was aan het CDA om dat vertrouwen te herstellen, was de boodschap.

Na twee eerste gesprekken tussen de coalitiepartijen, was de conclusie al dat de partijen er met elkaar uit wilden komen. Dat de intentie er was om samen door te gaan. Daarom werd besloten samen met een externe 'procesbegeleider' de gesprekken aan te gaan.

Nog drie gesprekken

Na drie gesprekken is de conclusie dat de partijen inderdaad samen doorwillen. "De coalitiepartijen hebben er vertrouwen in dat er voldoende politiek draagvlak en basis is om Overijssel stabiel te besturen en het coalitieakkoord uit te voeren", schrijven de partijen in een gezamenlijk statement.

Daarin schrijven ze ook iets over het aanvankelijke twistpunt: "Met betrekking tot de RES steunt de CDA-fractie de ingezette inhoudelijke koers. De coalitiepartijen spreken de verwachting en het vertrouwen uit dat er over de rolverdeling tussen provincie en gemeenten in de volgende fase naar RES 2.0 goede afspraken worden gemaakt."

Renate van der Velde van de ChristenUnie. (Foto: RTV Oost )
Renate van der Velde van de ChristenUnie. (Foto: RTV Oost )

Waarom zo lang geduurd?

Maar waarom moest dát zo lang duren? "Dat komt grotendeels door allerlei vakanties", zegt Renate van der Velde (ChristenUnie). "In de eerste helft van juli hebben we Ben Koopman gevraagd als procesbegeleider; het eerste gesprek was pas in augustus. Maar het had ook in een week gekund."

En tijd heelt alle wonden: "Het hielp wel mee. Het heeft geholpen om rustig terug te kunnen blikken, zonder al teveel emoties. Wij wilden vooral weten hoe zij zover waren gekomen om van dit punt zo'n punt te maken."

Die achterliggende bedoeling - om als provincie niet op de stoel van de gemeenten te gaan zitten - die is nu in ieder geval duidelijk. "De consensus zit hem erin dat we van elkaar goed begrijpen waar de pijn zit."

CDA-fractievoorzitter Ben Eshuis was nog niet bereikbaar voor een reactie.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Deel dit artikel: