Sociaal pedagoog over strijd tussen jeugdzorg en ouders: "Jeugdzorg is een staat in een staat"

Gepensioneerd sociaal pedagoog Harry Berndsen zet zich al jaren in voor ouders die in conflict zijn met jeugdzorg. Volgens hem doen jeugdbeschermers te weinig aan feitenonderzoek en zijn ze niet gekwalificeerd om diagnoses te stellen. Dat laatste gebeurt wel, zodat kinderen vaak ten onrechte onder toezicht worden gesteld of uit huis worden geplaatst.

Berndsen werkte mee aan de documentaire In het belang van het kind, die moeder Ilona volgt in haar strijd om haar oudste dochter weer thuis te krijgen. De film is genomineerd tot beste lange documentaire op het filmfestival Film By The Sea. De documentaire is gemaakt door de Almelose filmmaker Ronald Voort.

Drijfzand

Bij een ots (ondertoezichtstelling) of een verlening ervan gaat de rechter af op het rapport van de jeugdbeschermer. Die zijn daartoe niet gekwalificeerd. "De rechter moet een besluit nemen op grond van informatie op laagwaardig niveau", zegt Berndsen. "Vaak nemen ze een besluit gebaseerd op drijfzand. Het gebrek aan bekwaamheid in de hele keten noem ik een systeemfout."

still In het belang van het kind (Foto: )
still In het belang van het kind (Foto: )

Voor onderzoek naar de psyché moet je gekwalificeerde gedragswetenschappers inzetten, zegt Berdsen. "Vroeger had je de sociale academie, daar had je vakrichtingen sociaal werk, maatschappelijk werk. Er is nu geen vakopleiding in Nederland voor gezinsvoogd." Volgens Berndsen zijn de gezinsvoogden van nu te algemeen opgeleid en moeten ze het vak in de praktijk nog leren.

Toch hebben deze gezinsvoogden de macht om ingrijpende beslissingen te nemen. "Maar het is geleende macht, de rechter geeft ze die macht. En de rechter is van ze afhankelijk."

Berndsen maakt vaak mee dat de rechter geduldig luistert naar de gezinsvoogd of de raadsmedewerker, maar dat de ouders amper de kans krijgen wat te zeggen. "Bij voorbaat is het al besloten."

Rechtbank Almelo (Foto: RTV Oost)
Rechtbank Almelo (Foto: RTV Oost)

Het gaat ook om geld

Ook de controle op jeugdzorg moet beter. "Gezinsvoogden beheren hun eigen trajecten. Dat moet worden overgeheveld naar anderen, zoals de Raad van de Kinderbescherming en niet door de eigen organisatie."

Het vraagt om een ingrijpende verandering van het systeem van jeugdbescherming, zegt Berndsen. "Op het niveau van de werkvloer zijn er heel veel bevlogen medewerkers die vanuit passie werken maar op bestuurs- en managementniveau gaat het ook om geld." Het heeft er toe geleid dat kinderen te lichtzinnig uit huis werden geplast, zoals in de documentaire In het belang van het kind te zien is.

Gemeenten kunnen bij aanbesteding eisen dat onderzoek wordt gedaan door gedragswetenschappers
Harry Berndsen, gepensioneerd sociaal-pedagoog

Berndsen hoopt dat de film wat losmaakt. "Het belangrijkste voor mij is dat de politiek wakker wordt en zegt 'we gaan het anders doen'. De gemeenten kunnen bijvoorbeeld bij aanbesteding van jeugdzorg als eis stellen dat onderzoek gedaan wordt door gedragswetenschappers."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Meer over dit onderwerp:
POLITIEK ZORG
Deel dit artikel: