Nieuws

Omwonenden azc Azelo rest weinig anders meer dan het voeren van stil protest

Het gemeentehuis van Borne
Het gemeentehuis van Borne © RTV Oost / Kevin Drieze
De gemeenteraad van Borne buigt zich vanavond over het voorstel van het college voor de opvang van Afghaanse vluchtelingen in Azelo. Wie dat wil, kan het woord richten aan de raad. Direct omwonenden van het voormalige azc overwegen te zwijgen, als statement tegen het in hun ogen onbetrouwbare gemeentebestuur, dat zich niet aan afspraken houdt en zich best wat harder had mogen verzetten tegen de komst van vluchtelingen naar Azelo. Anderen hebben intussen al een wensenlijstje klaarliggen dat moet dienen als wisselgeld, als het nee van de raad tegen de vluchtelingen uitblijft.
Met een man of tien zaten ze zaterdagmiddag bij elkaar. Allemaal wonen ze vlakbij het pand dat al drie keer eerder dienst deed als asielzoekerscentrum. Ze willen niet met hun namen in de media en zitten niet te wachten op aandacht. Ze spreken zich wel heel duidelijk uit, omdat ze zich in de steek gelaten voelen door het gemeentebestuur van Borne.
Borne kreeg alleen maar een vraag en zei direct ja
Omwonende azc Azelo

Belofte niks waard

Burgemeester Jan Pierik en wethouder Michel Kotteman beloofden eind vorig jaar dat asielzoekers in Azelo een gepasseerd station waren. Die belofte lijkt niks waard nu het ministerie van Justitie en Veiligheid en het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA) zich in Borne hebben gemeld met de vraag of in Azelo Afghaanse vluchtelingen opgevangen kunnen worden.
Het voormalige azc in Azelo
Het voormalige azc in Azelo © RTV Oost
De gemeenteraad is nu de laatste strohalm van de omwonenden. Vanavond buigt die raad zich over het voorstel van het college om 'Azelo' weer te openen. Hetzelfde punt stond in december op de agenda. Toen de zette de raad de voet dwars. Of dat vanavond opnieuw gebeurt? Die kans lijkt een stuk kleiner, nu het gaat om oorlogsslachtoffers uit Afghanistan.
Lees meer:
Het college ging vorige week al akkoord met de opvang van zo'n driehonderd Afghaanse vluchtelingen. Want, was het argument, bij een weigering zou het Rijk wel eens op eigen houtje locaties aan kunnen gaan wijzen. Borne wilde 'zelf de regie houden' en zag zich daardoor genoodzaakt in te stemmen met het verzoek vanuit Den Haag. "Maar de overheid was nog helemaal niemand aan het overrulen", zegt een buurtbewoner. De overheid stelde alleen nog maar een vraag en de gemeente Borne springt er heel hard op in door te zeggen: ja wij willen wel graag. Ik vind dat zo onredelijk."

Signaal naar omgeving

De gemeente had wel wat steviger de hakken in het zand mogen zetten, vinden de omwonenden. "Al was het alleen maar als signaal naar de omgeving", zegt een man in het gezelschap. "Hoe kun je mensen zo niet serieus nemen. Een afspraak die op papier is gezet waarvan de burgemeester met zijn hand op het hart zei: dit gaat niet weer gebeuren. Dat moet toch waarde hebben, maar dat heeft geen waarde."
Intussen vrezen de omwonenden opnieuw overlast als de vluchtelingen hun intrek in Azelo hebben genomen. In het verleden zijn er vechtpartijen geweest die soms zo erg uit de hand liepen dat er een helikopter boven het terrein en hun woningen vlogen, vertellen omwonenden. Maar ook drugsoverlast en het gevoel van onveiligheid speelden de omwonenden jaren parten. De camera's op het terrein van het azc hielpen niet veel. In tegendeel, ook die werden als zeer hinderlijk ervaren.
Ik heb sterk de neiging om te zeggen: de groeten
Omwonende voormalig azc Azelo
Natuurlijk begrijpen de omwonenden ook wel dat Afghaanse vluchtelingen opgevangen moeten worden. Maar waarom moet de keuze nu uitgerekend weer vallen op Azelo? Bovendien, het gaat om zo'n vierduizend vluchtelingen. Moeten er driehonderd daarvan dan in Azelo terechtkomen. Er zijn nog zoveel andere gemeenten in Nederland met geschikte locaties. En hoe kan Azelo überhaupt in beeld zijn na de belofte van het college aan de omwonenden?
Het voormalige asielzoekerscentrum in Azelo
Het voormalige asielzoekerscentrum in Azelo © Wouter de Wilde | RTV Oost

Weinig vertrouwen

En belofte maakt schuld. Zo simpel staat de groep omwonenden er in. Als het college het niet doet, moet de raad het maar doen, net als vorig jaar. Nee zeggen dus, tegen het opnieuw in gebruik nemen van het voormalige azc. Maar de omwonenden hebben er weinig vertrouwen in dat de raad de rug opnieuw recht zal houden. "CDA zal tegen stemmen", zegt één van de omwonenden. Verwacht wordt dat de andere partijen in zullen stemmen met het voorstel dat op tafel komt.
Ze doen toch helemaal niks met onze woorden
Omwonende voormalig azc Azelo

Humanitaire kant

Met de opvang van vluchtelingen uit Afghanistan laat Borne niet alleen, opnieuw, haar humanitaire kant zien. De gemeente, die het toch al niet al te breed heeft, zal er ongetwijfeld ook financieel niet minder van worden. Het pand wordt immers een jaar verhuurd aan het COA. "In december ging het ook om geld. Ze zullen niet minder krijgen dan ze de vorige keer is beloofd", verwacht een omwonende. Vanavond moet de gemeentepolitiek kleur bekennen in de kwestie.
Ook de gemeenteraad kent de zwakke financiële positie van de gemeente. Uiteraard zal het belang van humanitaire hulp aan Afghanen als belangrijkste argument naar voren geschoven worden als wordt ingestemd met het voorstel van het college, maar partijen zullen toch ook zeker kijken naar wat nog een jaar Azelo kan opleveren.

Geen ene moer

De omwonenden kunnen vanavond vertellen wat zij vinden van de hele situatie. Nog één keer een appèl doen op de gemeenteraad om tegen het voorstel te stemmen. Maar het is nog maar de vraag of de direct omwonenden het woord zullen nemen "Je kunt inspreken wat je wilt. Het kost zoveel energie, je maakt je er zo druk over. Het helpt geen ene moer, want luisteren doen ze niet. Ik denk dat ik gebruik ga maken van mijn recht om in te spreken en dan vijf minuten mijn mond hou. Want ze doen toch helemaal niks met de woorden die je zegt."
Er zullen straks een paar Afghanen tussen zitten maar het overgrote deel heeft gewoon een andere nationaliteit
Omwonende voormalig azc Azelo
Omwonenden lijken de handdoek gegooid te hebben. "Wij hebben in de afgelopen 20, 25 jaar zoveel brieven gestuurd, zo vaak ingesproken. We hebben zo vaak overleggen bijgewoond in het azc. Ik heb nu sterk de neiging om te zeggen: de groeten. En bij die Kotteman ga ik helemaal niet meer aan tafel zitten", zegt hij verwijzend naar de verantwoordelijk wethouder binnen de gemeente Borne.
De stichting Gemeenschapsbelangen (groot) Azelo stuurde gisteren een brief naar de gemeenteraad van Borne. Onder voorwaarden wil de stichting wel instemmen met de komst van de Afghanen, hoewel de voorkeur blijft uit gaan naar het niet opnieuw openen van het azc in Azelo. Als dat dan toch gebeurt, moeten er zoveel mogelijk gezinnen komen, luidt een belangrijke eis. Ook mag de opvang niet langer dan een jaar duren. De bestemming van het pand wordt na de opvangperiode veranderd in 'agrarisch' en alle gebouwen, met uitzondering van de villa op het terrein worden gesloopt. Het COA moet voor het pand 100.000 euro aan huur betalen per maand. De stichting wil een rechtsgeldige overeenkomst sluiten met de gemeente, waarin alle voorwaarden van de stichting zijn vastgelegd. De voorwaarden die stichting Groot Azelo op tafel legt, worden overigens niet gesteund door de direct omwonenden, die gemeentebestuur en raad aan eerder gedane beloften willen houden.

Andere nationaliteit

Waar stichting Gemeenschapsbelangen (groot) Azelo (zie kader) bereid is aan de onderhandelingstafel te gaan zitten met raad en college, hebben de direct omwonenden daar geen trek in. "Ik heb geen enkel vertrouwen in dit voorstel", roept een omwonende. "Dat er straks alleen maar Afghanen zijn, ik geloof daar helemaal niks van. Als het zometeen geopend is, propt het COA daar echt alles weer in. Er zullen zometeen echt wel wat Afghanen zitten, maar het overgrote deel heeft een andere nationaliteit."
Een half jaar later is het wel weer ergens anders oorlog en komen ze er weer aan
Omwonende voormalig azc Azelo
Ook het tijdspad dat de gemeente nu voorstelt, wordt met een korreltje zout genomen. "Ik geloof er ook niet in dat het maar voor een periode van een jaar is. En ook al gaan ze na een jaar wel weg. Een half jaar later is het wel weer ergens anders oorlog en komt het COA weer", zegt een vrouw in het gezelschap. "Of er komt na driekwart jaar een evaluatie waarin wordt gesteld dat alles eigenlijk best goed gaat. Voor je het weet krijgt de gemeenteraad de vraag of er nog een verlenging mogelijk is."

Overloon

Over één ding zijn zowel omwonenden als de stichting het in in ieder geval wel eens: het azc moet gesloten blijven in Azelo. En als de gemeente wil, kan dat ook. Net als de direct omwonenden wijst de stichting naar Overloon in Noord-Brabant. Daar wordt binnenkort een azc gesloten. Het is het gevolg van bedreigingen, geweldsincidenten en andere overlast. Er is geen draagvlak voor het centrum bij de inwoners. "Daar is dus wel een standvastig college", concludeert de stichting Gemeenschapsbelangen (groot) Azelo in de brief aan de raad.
Die mensen al die kilometers naar Borne laten lopen, is ook mensonterend
Omwonende voormalig azc Azelo
Ook over het totale gebrek aan communicatie door de gemeente zitten stichting en direct omwonenden op één lijn. "De communicatie was ook nu weer belabberd, zelfs manipulatief", stelt de stichting in de brief aan de raad. "De mededeling dat er vluchtelingen zouden komen, kwam voor ons totaal uit de lucht vallen", zeggen de mannen en vrouwen uit de directe omgeving bijna in koor.

Onkruid van schoolplein

Of toch niet helemaal? "Het kwam uit de lucht vallen omdat je een duidelijke afspraak hebt met de gemeente", zegt een man in het gezelschap. Totdat ongeveer anderhalve week terug het schoolplein van onkruid werd ontdaan. "Dat is gek dacht ik." Hij ging verhaal halen bij de beheerder van de villa. "Toen hoorde ik dat het installatiebedrijf waarmee het COA altijd mee samenwerkt onlangs met de gemeente een servicecontract voor twee jaar afgesloten." De beheerder zei toen dat het voor hem duidelijke signalen waren dat er wat stond te gebeuren."
De communicatie was ook nu weer belabberd, zelfs manipulatief
Stichting Gemeenschapsbelangen (groot) Azelo
En het had best anders gekund dan het nu gaat. "In Azelo hadden best tijdelijk vijftig tot honderd Afghanen opgevangen kunnen worden om de gemeente de tijd te geven op zoek te gaan naar een andere locatie." De buurtbewoner noemt als voorbeeld de manier waarop de UT nu studenten opvangt op het campusterrein. Dat gebeurt in containerwoningen. Had dat niet ergens in Borne gekund? "Bovendien die mensen zitten hier in Azelo vier kilometer van Borne af. Als ze ergens naar toe willen, moeten ze lopen. Ik zie de mensen al weer voor me met die zware tassen. Dat is ook mensonterend."

Rug recht houden

De raad gaat instemmen met het voorstel van het gemeentebestuur verwacht het groepje direct omwonenden. Alleen het CDA in Borne had tot zaterdag contact met hen gezocht om te overleggen over de ontstane situatie. "Als de raad akkoord gaat, moeten ze nog steeds de rug recht houden, zegt een man die zich nog niet heel veel heeft laten horen vanmiddag. Dat klinkt tegenstrijdig, maar hij kan het uitleggen.
"Als wordt besloten dat er voor een jaar Afghanen in komen moet een dag nadat die overeenkomst is afgelopen de sloopkogel door het gebouw." Dat moet de raad vanavond in ieder geval afdwingen. En als die afspraken niet worden nagekomen, moet het gemeentebestuur opstappen."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.