Provincie Overijssel zet in op kerk als ontmoetingsplek voor dorpsgemeenschap

Met de prijsvraag Kerkdorp in Beweging wil de provincie Overijssel voorkomen dat er kerkgebouwen leeg komen te staan. Projectvoorstellen die inzetten op het toekomstbestendig maken van de gebouwen, en inzetten op de kerk als ontmoetingsplek voor de dorpsgemeenschap, scoren hoge ogen.

In zeker twintig Overijsselse dorpen is herbestemming van het kerkgebouw actueel omdat ze tussen nu en 2025 aan de eredienst worden onttrokken. Op veel plekken in Overijssel zijn inwoners al koortsachtig bezig om vage plannen om te zetten in concrete projecten.

Welke kerken gaan dicht? In de Pancratiusparochie rond Tubbergen gaan zes van de negen kerken dicht. Bij de Lebuinusparochie in Deventer gaan vijf kerken dicht. De parochie Heilig Kruis in Raalte sluit zeven dorpskerken. De kerk in Geerdijk, onderdeel van de Marcellinusparochie, staat te koop. De kerk in Beckum, behorende bij de Heilige geestparochie, gaat dicht. Mogelijk wacht Bentelo en St. Isidorushoeve hetzelfde lot.

De planning van de prijsvraag Kerkdorp in Beweging is dan ook niet toevallig, meent gedeputeerde Roy de Witte, tevens juryvoorzitter van Kerkdorp in Beweging. Namens de provincies zit De Witte in de landelijke stuurgroep religieus erfgoed. Hij ziet dat alle gemeenten in Overijssel al volop bezig zijn met het ontwikkelen van kerkenvisies. De prijsvraag is daar een logische aanvulling op.

Van verlies naar nieuwe kansen

Als een kerk gaat sluiten, betekent dat verlies. "Want een kerk is niet alleen maar stenen, het kent ook een verhaal en karakter," meent de gedeputeerde. "Gemeenschappen die in staat zijn om het verlies om te draaien in nieuwe kansen, die gaan het verschil maken en die zullen er ook in slagen om een nieuwe invulling en inrichting te kiezen."

Ook de kerk in Broekland doet mee met Kerkdorp in Beweging (Foto: eigen foto RTV oost / Ina Brouwer)
Ook de kerk in Broekland doet mee met Kerkdorp in Beweging (Foto: eigen foto RTV oost / Ina Brouwer)

Toekomstbestendigheid, leefbaarheid op het platteland en verbinding, dat zijn de kernwoorden waar een project dat kans maakt op een van de geldprijzen aan moet voldoen.

Functies die er toe doen

De Witte: "Bij toekomstbestendigheid moet je denken aan functies die er altijd toen doen, bijvoorbeeld woon-zorg projecten. En daarnaast maatschappelijk vastgoed. Mensen willen ontmoeten, als je daar een plek voor kunt creëren is dat cruciaal voor de leefbaarheid van een dorp.'

Plekken om elkaar te ontmoeten zijn cruciaal voor de leefbaarheid in een dorp
Roy de Witte, gedeputeerde

Gestegen energieprijzen

Maar toekomstbestendig betekent ook dat de investering die wordt gedaan zich loont en dat er een goede exploitatie mogelijk is. Voor de dorpen zal het nog een hele opgave zijn om de jaarlijkse begroting rond te krijgen. Denk bijvoorbeeld aan de gestegen energieprijzen. Bij de bouw van de kerk honderd jaar geleden dacht men niet aan het milieu of energiebesparing.

De kerk in Vasse doet ook mee met Kerkdorp in Beweging (Foto: eigen foto RTV oost / Ina Brouwer)
De kerk in Vasse doet ook mee met Kerkdorp in Beweging (Foto: eigen foto RTV oost / Ina Brouwer)

Je kunt nog zulke mooie plannen maken, maar het zijn uiteindelijk de kerkbesturen die juridisch eigenaar zijn van de gebouwen. Zij bepalen uiteindelijk wat er met hun vastgoed gebeurt. De Witte: "Als zij ook willen dat het gebouw een toekomstbestendige invulling krijgt, zullen ze ook luisteren naar de initiatieven."

Maximaal twee projecten per gemeente

Kerkbesturen maar ook initiatiefgroepen zoals Plaatselijk Belang of Vriendenstichtingen kunnen hun ideeën tot 1 november laten beoordelen. 12 november is de sluitingsdatum voor de definitieve inlevering. Per gemeente kunnen twee voorstellen worden ingediend. Alle gebouwen met een religieuze functie die verloren gaan komen in aanmerking voor de prijsvraag.

PlattelandsParlement in Dalfsen

Kerkdorp in Beweging kent twee jury's: een adviesjury en een vakjury. De jury's selecteren vijf finalekandidaten. Op 20 november tijdens het Plattelands Parlement in Dalfsen worden de drie uiteindelijke winnaars bekend gemaakt. Behalve een geldprijs krijgen de winnende projecten ook begeleiding bij de uitvoering ervan.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Deel dit artikel: