Nieuws

Opsplitsing NAM roept vraagtekens op bij omwonenden en politici; 'Wat wordt hier verzwegen?'

NAM-locatie aan de Tramweg in Rossum
NAM-locatie aan de Tramweg in Rossum © RTV Oost (Oscar Siep)
Er zijn in de Tweede Kamer en in de Staten vragen over gesteld, en in regio's waar de NAM actief is wordt er ook op straat over gesproken. Mensen vragen zich af wat er van de NAM over zal blijven, wat de ontmanteling betekent voor de afhandeling van schades uit NAM-werkzaamheden. "Wat wordt hier verzwegen?"
De NAM wil zich grotendeels opsplitsen in nieuwe BV's. Alle kleine gas- en olievelden in Nederland worden verdeeld onder vier nieuwe bedrijven, alleen het Groningen Veld en de gasopslagen in Langelo en Norg blijven onder verantwoordelijkheid van de Nederlandse Aardolie Maatschappij zelf. Volgens NAM-directeur Atema biedt de opsplitsing kansen om pakketten van gasvelden compleet mét consessies te verkopen aan andere gaswinners. De opbrengst kan meer ruimte bieden aan de NAM in de afwikkeling van de Groningen-affaire.
Ook de oude gasvelden in Twente gaan dus in de verkoop. Velden die nu gebruikt worden voor de injectie van afvalwater uit de oliewinning in Schoonebeek. Omdat dat afvalwater rechtsreeks afkomstig is van die oliewinning, wordt het oliereservoir samen met de Twentse gasvelden in één nieuwe BV ondergebracht. Als dat bedrijf in andere handen zou komen, dan is de vraag wat er gebeurt als er in de omgeving schade blijkt te zijn of als terreinen vervuild blijken te zijn en gesaneerd moeten worden.

Stop Afvalwater Twente

De voorzitter van de stichting Stop Afvalwater Twente was er al een tijdje bang voor de aangekondigde koerswijziging bij de NAM. Freddy Mensink: "We hebben het er onderling al een jaar of vijf over, als de ellende uitbreekt gaat de NAM de boel verkopen. En dan zitten de burgers met de gebakken peren. Dus wat er nu is aangekondigd, dat verbaast ons niks, maar het baart wel zorgen."
Het is een spannende ontwikkeling volgens Mensink. "De stalen buizen in die injectieputten zijn uit de vorige eeuw en die zijn helemaal niet geschikt voor afvalwaterinjectie. Misschien dat ze juist hiermee willen voorkomen dat mogelijke schadeclaims in de toekomst niet meer door hun gedekt hoeven te worden. Wat wordt hier verzwegen?."

'Heel slim, maar dan in de Duitse betekenis'

Henk Steggink is één van de technische mensen binnen de stichting S.A.T.. Hij is ervan overtuigd dat de activiteiten in de zoutlagen onder Twente in de toekomst kunnen leiden tot verzakkingen. "De NAM probeert de risicokosten te ontlopen, want die komen dan bij een andere firma terecht. Maar de NAM is van Shell en Exxon, zij hebben er toen bewust voor gekozen om deze activiteiten te ontwikkelen, dan moet de verantwoordelijkheid ook bij de Shell en Exxon blijven liggen. Want je ziet het al aankomen, de NAM is straks failliet of ontmanteld en daarmee waardeloos."
Steggink noemt het slim wat de NAM doet. "Het is het Duitse 'schlimm' wat ze doen. Dat je een smerig zaakje draait. Vreselijk."
Precies dat is waar ook politici voor vrezen. Dat bleek vanmiddag tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. NAM-directeur Atema en de directie van Shell en Exxon Mobil kregen tientallen vragen over de afhandeling van schade in de Groningen-affaire. De Kamerledenvinden dat Shell, Exxon en NAM hun verantwoordelijkheden niet nemen. Henk Nijboer (PvdA) benoemde de vertraging in de schadeloosstelling van particuliere woningbezitters in Groningen als "het juridiseren van de schade."

'Wat betekent dit voor saneringen?'

Lammert van Raan (PvdD) noemt de Shell "als een dinosaurus die in de nadagen van de fossiele industrie nu nog even wil cashen. Maar is het verantwoord om dat te doen, daar denken ze niet over na."
Robert Jansen (GroenLinks Overijssel) vraagt zich af wat de opsplitsing van de NAM betekent voor de sanering van een aantal vervuilde terreinen waarop de NAM heeft gewerkt. Onder meer in Wanneperveen op de grens van Nationaal Park Weerribben/Wieden, ligt een flinke vervuiling die de natuur bedreigt. Er zijn flinke hoeveelheden barium, xyleen, benzeen en minerale oliën gevonden. Deze oude gaswinlocatie zou al gesaneerd moeten worden, maar door de stikstofaffaire is dat werk uitgesteld.
Jansen heeft de Staten van Overijssel gevraagd: "Hoeveel zekerheid is er dat de oude gaswinlocaties direct naast Wieden/Weerribben en in het Springendal worden gesaneerd en ontmanteld?"

'Alert op zijn'

Volgens Raoul Bouck (D66) moeten twee belangrijke punten vooraf goed geregeld zijn. "Het is van het grootste belang dat de NAM voldoet aan zijn verantwoordelijkheid: betalen voor de schade aan en het versterken van de huizen in Groningen. De NAM wil ook de olie- en gasvelden in de Waddenzee verkopen. De Waddenzee is nota bene werelderfgoed! Dit is hét moment voor de overheid om dat een halt toe te roepen."
Agnes Mulder (CDA) zegt de zorgen te horen en te begrijpen. "Deze zorgen moeten we serieus nemen. De afspraken die er gemaakt zijn, zullen nageleefd moeten worden of dat nu de NAM is of een opvolger daarvan. Wij moeten we alert op zijn. Schades veroorzaakt door mijnbouw van de NAM of een opvolger zullen ze altijd moeten vergoeden. Zo hebben we dat met elkaar afgesproken en daar houden we de minister aan."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.