Allerzielen en Allerheiligen: hoe zit het ook al weer?

Ze worden vaak door elkaar gebruikt: Allerzielen en Allerheiligen. Vandaag, 2 november, is het Allerzielen, de dag waarop van oudsher in de Rooms Katholieke Kerk stil wordt gestaan bij de overledenen. De traditie wordt onderhand ook omarmd door een grote groep niet-gelovigen. Er zijn nieuwe vormen om overleden dierbaren te herdenken.

Met Allerheiligen herdenkt de Rooms Katholieke Kerk jaarlijks alle heiligen en martelaren. Zelfs kerkgangers hebben daar niet zoveel mee, vandaar dat de term Allerheiligen vaak ten onrechte wordt gebruikt waar men eigenlijk zou moeten spreken over Allerzielen.

Een komen en gaan van bezoekers

Op de Algemene Begraafplaats aan de Schipleidelaan in Oldenzaal is het in de dagen voorafgaande aan Allerzielen drukker dan andere dagen. Het is een komen en gaan van mensen. De een heeft een vers bloemstuk bij zich, een ander pakt een grafkaarsje uit een krat die uitvaartverzorger Nolet Bult daar speciaal voor heeft neergezet. Een medewerker slingert een bladblazer aan. Het kerkhof maakt een verzorgde indruk.

De begraafplaats wordt in orde gemaakt voor Allerzielen (Foto: Eigen foto RTV Oost / Ina Brouwer)
De begraafplaats wordt in orde gemaakt voor Allerzielen (Foto: Eigen foto RTV Oost / Ina Brouwer)

Bult: "Je ziet in deze dagen dat er meer beweging is op de begraafplaatsen. Er staan meer bloemen en kaarsen en de mensen halen de bladeren weg van de graven."

Dit jaar is er geen gezamenlijke viering op de begraafplaats. Vanwege corona durfde Bult het niet aan. De viering zou worden aangemerkt als een evenement, waarvoor de coronapas moet worden getoond. Dat werpt belemmeringen op.

Geen herdenking, wel kaarsen op de begraafplaats (Foto: Eigen foto RTV Oost / Ina Brouwer)
Geen herdenking, wel kaarsen op de begraafplaats (Foto: Eigen foto RTV Oost / Ina Brouwer)

Andere jaren is het altijd een sfeervol gebeuren op de begraafplaats, met honderden lichtjes. De begraafplaats is dan een plek waar mensen elkaar ontmoeten rond de graven en elkaar respecteren in het verdriet of een praatje aanknopen: 'goh, ik heb nooit geweten dat dat familie van jou was'.

Allerzielen Alom

"Die traditie is overgewaaid vanuit het westen van van het land, waar ze Allerzielen Alom vieren, met vuur, lichtjes en muziek", vertelt Bult. Deze eigentijdse manier van gedenken sluit aan bij de Rooms Katholieke vieringen waarbij de overledenen van het achterliggende jaar worden herdacht en de nabestaanden het gedachteniskruisje meekrijgen dat achterin de kerk hing. Deze vieringen worden van oudsher goed bezocht.

Veel verse bloemen bij de graven (Foto: RTV Oost / Ina Brouwer)
Veel verse bloemen bij de graven (Foto: RTV Oost / Ina Brouwer)

Eeuwigheidszondag in de protestantse kerk

De protestanten kennen een soortgelijke traditie. In de meeste kerken worden de overleden gemeenteleden herdacht op de laatste zondag van het kerkelijk jaar. Eeuwigheids- of gedachteniszondag is dit jaar op 21 november.

Ook hier worden de namen genoemd en krijgen de familieleden soms iets tastbaars mee. In Steenwijk bijvoorbeeld is dat een steen met daarop de naam van de overledene. In de wat minder traditionele kerken worden de overledenen vaak herdacht op Oudjaarsavond.

Lichtjesavond

Nieuwe rituelen rondom de dood winnen steeds meer terrein zoals Lichtjesavond op de tweede zondag in december. Wereldwijd worden dan overleden kinderen herdacht. Het initiatief groeit op veel plaatsen in de donkere laatste weken van het jaar uit tot een sfeervolle herdenkingsmanifestatie met kaarsen, fakkels, wensballonnen en muziek.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Meer over dit onderwerp:
KERK OLDENZAAL STEENWIJK HIERNUMAALS
Deel dit artikel: