Nieuws

Voorzitter schuldhulpverlening: "Hele toeslagensysteem ronduit belachelijk"

"Je moet voor de grap eens een huurtoeslag of een zorgtoeslag aanvragen", zegt Marco Florijn, voorzitter van de NVVK (Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet), de koepelorganisatie die zich bezighoudt met schuldhulpverlening. "Dan word je gek!"
Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer bleek in 2019 al dat 62 procent van de mensen die een toeslag ontvangt ook weer een deel moet terugbetalen, waardoor vaak schulden ontstaan. Zo ook bij Marja Kuilder uit Enschede. Zij trok vier jaar geleden al aan de bel voor hulp. Want ze zag dat er een schuld zou gaan ontstaan. Door toeslagen die ze echt nodig had, maar ook weer moest terugbetalen. Hulp kreeg ze niet.

Te weinig schuld

Kuilder is door ziekte honderd procent arbeidsongeschikt en heeft zorgtoeslag nodig. "Ik slik heel veel medicatie. Naar de specialist gaan kan ik niet meer, want ik kan de eigen bijdrage niet betalen. Ik ontvang daarnaast huurtoeslag, maar ik woon echt niet in een luxe wijk. Verhuizen levert geen besparing op. Aan het eind van het jaar moet ik de toeslagen weer terugbetalen, omdat mijn inkomen nét boven een bepaalde norm uit komt. Maar zonder die toeslagen kan ik letterlijk geen eten betalen."
Ik kreeg pas hulp als ik meerdere schulden had. Terwijl ik er alles aan deed om schulden te voorkomen.
Marja Kuilder

Problematisch

Florijn legt uit: "Veel organisaties en gemeenten helpen niet bij een lage schuld van een paar duizend euro. Wij noemen een schuld pas problematisch als iemand die niet binnen drie jaar kan oplossen. Vaak komen mensen met schulden pas na vijf jaar bij de schuldhulpverlening in beeld en dan hebben ze ongeveer vijftien schuldeisers en een schuld van rond de 40.000 euro. Dan is het echt moeilijk om zelf nog uit de schulden te komen."

Vrienden

Kuilder ging drie jaar naar de voedselbank en kreeg veel hulp van haar omgeving. "Bijna alles in mijn huis heb ik gekregen van vrienden. Mijn tafel, de gordijnen, zelfs het isolatiefolie achter de verwarming." De tranen rollen over haar wangen wanneer ze de koelkast open doet. Ze is echt wanhopig. "Ik heb deze koelkast gekregen van een vriend omdat ik geen nieuwe kon kopen toen mijn oude kapot ging. Zelfs het eten wat erin ligt heb ik van vrienden gekregen. Ik voel mij totaal buitengesloten van de maatschappij en ik kan er echt niks aan veranderen."
In het filmpje hieronder vertelt Kuilder haar verhaal. De tekst gaat onder het filmpje verder.
Marco Florijn van de NVVK vervolgt: "We hebben in Nederland juist voor de kwetsbare doelgroep die deze toeslagen nodig heeft - omdat ze anders in de schulden komen - een belachelijk systeem bedacht dat veel te ingewikkeld is. Het is misschien wel het meest bizarre systeem van de wereld. Het wordt hoog tijd dat de politiek iets nieuws verzint. Vooral wanneer mensen geen vast inkomen hebben gaat het vaak mis. De overheid is meestal één van de grootste schuldeisers en het leeuwendeel van die schulden zijn bij de belastingdienst."

Belastingdienst

Of het systeem van toeslagen op de schop moet, daar wil Judith de Glopper van de Belastingdienst, verantwoordelijk voor Stella-team in Den Haag niets over zeggen: "Wij zijn een uitvoerende instantie. De politiek gaat over welk systeem gehanteerd wordt." Wel ziet ze als afdelingshoofd van de directie 'particulieren en ondersteuning burgers en klachten' dat er veel fouten gemaakt worden bij toeslagen. "Er zijn veel te veel regels waar men zich aan moet houden. Men gaat ervan uit dat we allemaal de wet kennen, maar zelfs ik ken niet alle fiscale wetten."
De Belastingdienst en ook de NVVK willen problemen eerder signaleren: "We roepen gemeenten op om sneller aan de bel te trekken", vertelt Florijn. "Sommige gemeenten doen dat ook, maar veel zijn bang dat ze dan nog meer mensen in dienst moeten nemen, waar geen geld voor is. Ook zij zijn nu aan het puzzelen hoe je mensen als Marja vroegtijdig kunt helpen."

Stella-team

Volgens De Glopper werkt ook de Belastingdienst hard aan oplossingen. "We hebben het Stella-team enkele jaren geleden opgericht, dat is een team dat één op één met de persoon die belasting- en toeslagenschulden heeft gaat kijken waar het mis is gegaan en er wordt samen gezocht naar een oplossing. Daarnaast leren onze medewerkers ook te signaleren wanneer het dreigt mis te gaan en dan kunnen ze vroegtijdig het Stella-team inseinen." Kuilder heeft ook contact met dit Stella-team. "Ik heb echt wel het idee dat ze me willen helpen, maar ook zij lijken klem te zitten in de regelgeving."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.