Nieuws

Gedragspsycholoog over 2G-beleid: "Is vaccineren nog een vrije keuze?"

Geldige QR-code in de coronacheck-app straks alleen bij 2G?
Geldige QR-code in de coronacheck-app straks alleen bij 2G? © RTV Oost
De invoering van een 2G-beleid, alleen toegang tot evenementen, winkels, horeca en sportlocaties als de Corona Check "Gevaccineerd" of "Genezen" aangeeft, gaat weerstand veroorzaken in de samenleving. Dat voorspelt gedragspsycholoog Peter de Vries van de Universiteit Twente. Als de derde G vervalt in de Corona Check, die van "Getest", dan voelt een deel van de groep ongevaccineerden zich gedwongen de prik alsnog te halen. Uit vrije wil zouden ze daar niet voor kiezen.
Het is nog niet zover met het 2G-beleid, want kabinet en tweede kamer zijn zeer huiverig om tot een dergelijke zware maatregel te besluiten. UT-gedragspsycholoog Peter de Vries vraagt zich dan ook af of het middel niet erger is dan de kwaal. "Er is lang gezegd: wij willen dat vaccineren een keuze blijft. Met het intreden van deze regeling wordt dat toch anders. De regeling gaat ver, vind ik. De huidige situatie met 3G 's is prima. Een negatieve test meebrengen als je ergens heen wilt. Dat lijkt mij toch prima uit te voeren."

Draconische maatregel

"De discussie is nu: mensen die niet gevaccineerd zijn worden als aparte groep gezien", stelt De Vries. "Maar waarom zou een negatief testbewijs niet ook voldoende zijn? Als deze groep zich blijft testen, kan zij ook gewoon naar binnen. Maar met G2 wordt het een heel ander verhaal. Is vaccineren dan nog een vrije keuze? Ik vraag het me af. Deze maatregel lijkt erg draconisch. Is de zwaarte van de maatregel niet disproportioneel in relatie tot de winst die het kan opleveren?"
De invoering van 2G zal tegenstand veroorzaken in de samenleving. Dat is de verwachting van De Vries: "Het systeem met de QR-code is niet 100 procent waterdicht. Wat win je? Je krijgt heel veel weerstand. Wat ik heel erg mis, zijn de afwegingen die gemaakt zijn bij het communiceren van nieuwe maatregelen. Je hoort dat er een maatregel komt, maar er wordt niet goed uitgelegd waar deze maatregel vandaan komt. Wat de afwegingen zijn. Daar schort het aan. Leg even uit waarom iets gebeurt, denk ik dan."

Enorm bereik social media

De gedragspsycholoog signaleert dat op social media fel wordt geageerd tegen vaccinaties. "Dit blijkt vaak een kleine groep te zijn, die wel extreem vocaal is. Die hebben dus een enorm bereik. Relatief gezien is deze groep heel klein, maar wel in staat om een grote massa aan te spreken. Als iemand de overheid niet vertrouwt, dan neemt deze persoon de informatie vanuit de overheid ook niet klakkeloos aan. Die gaat op zoek naar andere informatie en vindt bijvoorbeeld op social media de tegengeluiden."
Het effect van social media op de massa is een component waar de overheid bij het nemen van nieuwe, zware coronamaatregelen rekening mee zal moeten houden. Ook het uithoudingsvermogen van de mensen wordt op de proef gesteld. De Vries: "We hebben al meerdere lockdowns gehad. Dat vonden mensen zwaar. Er was opluchting toen de maatregelen werden opgeheven. Dubbel zuur als je nu weer terug moet naar de oude situatie. Dat draagt er allemaal aan bij dat het draagvlak voor maatregelen minder wordt. Mensen zijn er nu wel klaar mee. Je moet veel motivatie hebben om het allemaal vol te blijven houden."

Schipperen voor politici

Voor de overheid is de coronaperiode een bijzonder complexe tijd, aldus de Twentse politicoloog Henk van der Kolk. "Politici moeten ontzettend schipperen. De één vindt het kabinet te streng, de ander vindt dat het kabinet te laks is. Wat je ziet, is dat het steeds moeilijker wordt voor politici om met woorden mensen te overtuigen. Het wordt steeds moeilijker om mensen aan te spreken en de juiste toon te treffen. Het is nu ontzettend lastig om goed beleid te maken. Politici krijgen te maken met meningen die ontzettend uiteenlopen. Het is gewoon erg lastig om te bepalen wat mensen willen."
Wat Van der Kolk toch ook opvalt is de grote eensgezindheid onder de politici over de aanpak van corona-onderwerpen. Het zijn maar een paar partijen die een andere toon blazen en kritiek hebben op het kabinetsbeleid.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.