Nieuws

Raad Enschede worstelt in emotioneel debat over de menselijke maat in het sociale beleid

De gemeenteraad bijeen voor de bespreking van het rapport Menselijke Maat.
De gemeenteraad bijeen voor de bespreking van het rapport Menselijke Maat. © Ernst Bergboer/1Twente
"De gemeente maakt zich schuldig aan ernstige vergrijpen en we laten het met z'n allen gebeuren. Hoe kan dat? Zijn we collectief blind geworden? Het is georganiseerde criminaliteit, pure domheid of een combinatie daarvan." Aan het woord is Enschedeër Jan ten Wolde die al jarenlang met de gemeente overhoop ligt. Hij was één van de zeven insprekers die gisteren, voorafgaand aan een debat over het sociale beleid in Enschede. De gemeenteraad van Enschede worstelt met de vraag hoe de gemeente de menselijke maat terug moet brengen in dat sociale beleid.
Het is een worsteling, niet alleen met de inhoud van het rapport, maar ook met de vraag als wat met het rapport te doen. Partijen als de VVD, D66 en de ChristenUnie wilden weten hoe verder te gaan met de aanbevelingen uit het rapport van de onderzoekscommissie. De partijen vinden het duidelijk lastig om afstand te nemen van het gevoerde strenge beleid.
Partijen als Enschede Anders, GroenLinks, PVV en SP missen erkenning voor wat er allemaal is misgegaan. Er is geen toekomst zonder het verleden op een nette manier af te sluiten, stellen zij. Daar hoort ook een signaal bij naar de samenleving en naar gedupeerden.
Hoe ruilen we het beuken met de botte bijl in voor het toepassen van de menselijke maat?
René Beunders, Stichting Sociaal Hart Enschede
Het debat begon met een zevental insprekers, die allen in beladen bewoordingen de effecten van het gevoerde beleid op inwoners schetsten. Daarbij vielen harde en grote woorden. Samengevat: het strenge beleid heeft veel leed berokkend en dat lijkt nog altijd onvoldoende door te dringen tot burgemeester en wethouders en een groot deel van de gemeenteraad. De emoties zitten hoog, excuses worden gemist.

Commotie over noemen namen

De inspreekbeurt van René Beunders zorgde voor commotie in de raadszaal. Als voorzitter van stichting Sociaal Hart Enschede komt Beunders al jaren op voor de meest kwetsbare inwoners van Enschede. Het strenge en inhumane sociale beleid is volgens hem ten koste gegaan van tienduizenden kwetsbare inwoners.
"De achttien woordvoerders Wmo- en Participatiewet van de politieke partijen zijn honderd procent politiek verantwoordelijk voor het noodlot van deze mensen. Deze woordvoerders verdienen het om bij naam genoemd te worden." Als Beuners aan het rijtje namen begint, wordt hij onderbroken door voorzitter René Kreeft, die niet toestaat dat hij verder gaat met het opsommen van de namen. Beunders geeft hieraan gehoor. "Maar ik laat mij de mond niet snoeren. Ik zal de namen op een andere manier communiceren."
De onafhankelijke Commissie Menselijke Maat Sociaal Domein Enschede concludeert in haar rapport dat het sociale beleid van Enschede lang te streng is geweest. De commissie heeft aanbevelingen gedaan om in toekomstig beleid meer rekening te houden met persoonlijke omstandigheden van mensen die afhankelijk zijn van een uitkering. Verder concludeert de commissie dat Enschede reeds stappen in de goede richting heeft gezet.
Kritiek op de aanbevelingen van de Commissie Menselijke Maat was gisteravond niet te horen. De voltallige raad wil over die aanbevelingen in gesprek en ziet aanknopingspunten om het sociaal beleid menselijker te maken. In het gesprek over de uitwerking van die aanbevelingen is dan ook ruimte voor aanvullende ideeën, zo klinkt het.

Stevig fundament

Wat ook doorklinkt is dat alle partijen van mening zijn dat het vervolg alleen een gezamenlijk proces kan zijn. Een proces waarin de raad de regie heeft en houdt. Voor de gemeenteraadsverkiezingen in maart volgend jaar moet er een stevig fundament liggen waarop een nieuwe raad voort kan bouwen.
Over hoe dat dan moet gaan gebeuren, in beslotenheid of met een externe begeleider bijvoorbeeld, is nog geen besluit genomen. De griffie, die de gemeenteraad ondersteunt en alle standpunten en ideeën heeft vastgelegd, moet met een voorstel te komen. Dat gesprek gaat plaatsvinden in de raadscommissie, die gaat over het sociale beleid en de uitvoering van sociale wetten.

Werk te verzetten

Volgens René Beunders heeft de raad een berg werk te verzetten. "Want wie herinnert zich niet de vier weken zoekperiode, het opleggen van veel te hoge boetes voor de schending van de inlichtingenplicht, het opleggen van overdreven hoge strafkortingen voor lichte overtredingen of het jarenlang niet vermelden van tijdsindicaties in beschikkingen voor huishoudelijke zorg. Al die praktijken waren in strijd met de wet. De Nationale Ombudsman, de Rekenkamer, de rechtbank Overijssel, de Centrale Raad van Beroep en de Commissie Menselijke Maat deelden reeds flinke tikken uit aan de gemeente Enschede."
Tikken die wat Beunders betreft aan dovemans oren waren gericht. "Ondanks aanhoudende tegengeluiden van partijen als EnschedeAnders, SP, GroenLink en later PVV en Groep Versteeg, ondanks de aanhoudende kritiek van sociaal advocaten Petra Gerritsen en Jan Melief, het diaconaal platform en onze stichting en ondanks aanhoudende (landelijke) media-aandacht veranderde er niets en bleef de gemeente Enschede het predicaat onbetrouwbare overheid behouden. Nog steeds gaan zorg- en bijstandsafhankelijke inwoners gebukt onder tal van sociale misstanden. De vraag is nu: 'Hoe ruilen we het beuken met de botte bijl in voor het toepassen van de menselijke maat?'."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.