Theoloog gruwt van herbestemming kerken: "Laat de kerk de plek zijn die aarde en hemel verbindt"

Vijftig jaar heeft hij gewerkt als diaken in de rooms-katholieke kerk. In die jaren heeft hij zeven keer een kerk moeten sluiten. Theoloog Rob Mascini uit Hoofddorp zag de pijn bij de parochianen, maar constateerde ook dat het financieel niets opleverde. "Na zoveel fusies wisten de mensen niet meer bij welke kerk ze hoorden. De mensen voelden zich geestelijk dakloos en keerden de kerk de rug toe."

Een kerk die is omgebouwd tot appartement of bed and breakfast: Theoloog Rob Mascini gruwt ervan. "De kerk blijft altijd voor een katholiek, maar ook voor niet-gelovigen, een functie houden die verwijst naar dingen die te maken hebben met liefhebben, met verdriet en met het ontastbare."

'Nog is de Godslamp niet gedoofd'

Hij schreef een boekje over kerksluitingen en hoe het anders zou kunnen: Nog is de Godslamp niet gedoofd. Het boekje, waar geen enkele katholieke uitgever zijn vingers aan wilde branden, is actueel want in Overijssel alleen al gaan tussen nu en 2025 minstens 20 kerken dicht.

Het gaat daarbij om kerken in de omgeving van Deventer, Raalte, Tubbergen, Delden en Dinkelland. De titel verwijst naar een brandende olielamp in de kerk die de aanwezigheid van God verbeeldt.

Kerkdorp in beweging

Intussen zijn al veel dorps- en geloofsgemeenschappen bezig met nadenken over een goed herbestemming voor 'hun' kerk. De provincie riep een prijsvraag uit om kerkdorpen te helpen bij het vinden van een duurzaam tweede leven van de kerk. Voor de drie beste ideeën ligt een bedrag van 25.000 euro klaar. Morgen maakt gedeputeerde Roy de Witte de namen van de winnaars bekend.

De kerk in Vriezenveen is een van de vele kerken die dicht gaat. (Foto: RTV Oost)
De kerk in Vriezenveen is een van de vele kerken die dicht gaat. (Foto: RTV Oost)

Volgens Mascini had het zover niet moeten komen. De theoloog laakt het beleid van kerkbestuurders om kerkgebouwen snel af te stoten en te sluiten. "Dan maak je van het kerkgebouw een soort utiliteitsgebouw waar toch niemand meer komt. Maar de stenen vertellen het verhaal van de mensen die de kerk binnenkomen om een kaarsje op te steken of in de stilte van die kerk hun eigen leven op een rijtje te krijgen."

De vitaliteitscheck doet geen recht aan wat er door de week gebeurt in een kerkk
Rob Mascini, theoloog

Bij het bepalen of een kerk al dan niet open blijft, maken kerkbestuurders in de Nederlandse kerkprovincie zonder uitzondering gebruik van de vitaliteitscheck: komen er voldoende kerkgangers op zondagmorgen, zijn de financiën op orde en zijn er voldoende vrijwilligers.

Kerkbestuurders kijken te beperkt

Volgens Mascini is dat een beperkte manier van kijken die geen recht doet aan het karakter van kerkzijn. "Wat er door de week gebeurt voor ouderen, daklozen of voor de voedselbank, dat wordt niet meegeteld. Maar de samenleving ziet en waardeert dat wel", zegt Mascini. "Je moet dat niet loskoppelen van het kerkgebouw, dan word je een goede-doeleninstelling."

Mascini stond jarenlang aan het hoofd van de wereldwijde koepel van diakens en zag dus van dichtbij hoe in andere landen wordt omgegaan met het kerkgebouw. Ook daar gaan kerken dicht, maar volgens hem nergens zo massaal als bij ons.

De priester is een huurling

Zelfs als er geen priester in de buurt is, bijvoorbeeld in Afrika of Zuid-Amerika, blijft een kerk gewoon open. De kerk is dan het centrum waar mensen naar toe kunnen voor hulp en veiligheid. Waarmee hij maar wil zeggen dat het priestertekort nooit reden kan zijn om een kerk te sluiten.

Bovendien, zegt hij, priesters zijn slechts huurlingen, de kerk is van het dorp of van de wijk: "De eucharistie is belangrijk maar niet het enige in de kerk."

Nog is de Godslamp niet gedoofd is te bestellen via robmascini@gmail.com en via Facebook.

Zondag 28 november in Hoogtij.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via een WhatsApp-bericht: 06 - 57 03 33 33.
Deel dit artikel: