Nieuws

Boeren uit Lattrop willen zelf de 'stikstofpuzzel' aanpakken

Bergvennen Natura2000 gebied Lattrop-Breklenkamp
Bergvennen Natura2000 gebied Lattrop-Breklenkamp © ANP
Zes boeren uit Lattrop werken samen met de provincie aan hun eigen 'stikstofpuzzel'. Doel is om zoveel mogelijk in kaart te brengen waar (stikstof)ruimte is om te boeren en waar natuur versterkt kan en moet worden. Ook biodiversiteit, waterkwaliteit en waterhuishouding op de droge zandgronden zijn grote opgaven in het gebied.
Deze gebiedsgerichte aanpak (GGA) is bedoeld om per gebied te kijken welke maatregelen nodig zijn om de stikstofuitstoot te verminderen, waar natuur versterkt moet worden en waar ruimte is voor landbouw, woningbouw en industrie. Nu zit Nederland op slot.

Regie landbouw

Het gebied rondom Lattrop-Breklenkamp is bijzonder, het ligt aan de grens met Duitsland. En vanuit het buurland daalt ook veel stikstof neer op het Natura-2000 gebied Bergvennen. Het is een gebied met veel landbouw en natuur.
Henry Fox is melkveehouder in Lattrop, zijn zoons zouden graag verder gaan met het boerenbedrijf. Fox is ook om die reden een van de zes boeren die meedoet.
"We weten allemaal dat er grote plannen op tafel liggen en dat de landbouw onder een vergrootglas ligt. Maar als je niet goed in beeld hebt waar nog ruimte zit om stikstofuitstoot te verminderen neem je als overheid misschien hele grote besluiten, ten koste van de landbouw. Dan doel ik op het gevreesde onteigenen van boeren bij kwetsbare natuur. Maar als hier boeren stoppen, en die zijn er, dan is dat een kans om bestaande boeren te helpen zonder dat uitkopen noodzakelijk is. Wij zien dit als een zoektocht naar het zo gewenste toekomstperspectief voor de blijvende en jonge boerengeneratie."

Kern en buitengebied

De kern Lattrop is klein, met een relatief groot buitengebied. Fox geeft aan dat als ze 'de kern aan de gang willen blijven houden' er een sterk en leefbaar buitengebied nodig is. "Je hebt de reuring ook nodig, de activiteiten van een sociaal en economisch sterk platteland. De landgoederen, bedrijven, particulieren die hier allemaal samen komen. Het is heel spannend om zo'n eerste verkenning te doen en je zo open te stellen als boer. Maar op deze manier heb je wel het idee dat je vanaf het begin meepraat en meestuurt."

Meerwaarde aanpak

De zogeheten GGA wordt door het ministerie van Landbouw gezien als een van de oplossingen in het stikstofdossier. In Overijssel worden al in verschillende gebieden gesprekken gevoerd over deze aanpak. In 2020 gaf gedeputeerde Ten Bolscher al aan dat de provincie heil ziet in dit plan.
Nadeel is dat vanuit de rijksoverheid de wens is uitgesproken, maar duidelijke kaders nog ontbreken. Wat precies de opgave per gebied wordt is niet duidelijk. Het regeerakkoord spreekt van gebiedsgerichte aanpak, maar de details volgen later. Dat is wel lastig, omdat de doelen om stikstofneerslag op kwetsbare natuur terug te dringen aangescherpt zijn.
De provincie Overijssel is enthousiast over het initiatief van de boeren en steunt en begeleidt dit. Het verschilt inhoudelijk niet zo zeer van de andere gesprekken over gebiedsgerichte aanpak, maar dat de eerste stap is gezet door de omgeving zelf ziet Overijssel als meerwaarde.

"Grote opgave"

Gedeputeerde Ten Bolscher van Landbouw en Natuur beseft dat er een grote opgave ligt.
Tekst gaat verder onder afbeelding
gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher
gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher © archief RTV Oost
"Het is alleen maar goed wanneer de ondernemers en betrokken partners in het gebied actief meedenken en hun wensen, ideeën en zorgen kenbaar maken. Door in een vroegtijdig stadium daarover met elkaar in gesprek te gaan, kunnen we als provincie meedenken, bijvoorbeeld over de verschillende mogelijkheden en onmogelijkheden als het gaat om subsidie- en innovatieregelingen en andere financiële aspecten. Maar als provincie kijken we naar een breder plaatje dan alleen stikstof en natuur, want ondernemers zijn ook de sociaaleconomische motor in het gebied.
"We zijn daarom niet alleen bezig met de stikstofopgave die er ligt, maar ook met hoe de boeren die door willen dat toekomstbestendig kunnen blijven doen. Hoe zorgen we dat de werkgelegenheid gewaarborgd is, net als de maatschappelijke voorzieningen? En hoe moet het natuurbeheer er in de toekomst uit moeten komen te zien. Kortom: hoe houden we het platteland leefbaar en vitaal? In al die vraagstukken zouden wellicht agrariërs die nadenken over hun toekomst een belangrijke rol kunnen spelen.”
Omdat nog niet bekend is wat er precies vanuit het Rijk wordt gevraagd aan de provincie heeft dit proces met de zes boeren vooral een verkennende status.

Brieven

De bewoners van het gebied worden nauw betrokken bij de 'puzzel'. Want naast stikstof zijn ook biodiversiteit en de waterhuishouding van belang, zowel de kwaliteit van het water als de beschikbaarheid op de droge zandgronden. Voor de zomer hopen de betrokken partijen de eerste verkenning klaar te hebben. In het gebied zitten ook landgoedeigenaren die terreinen in beheer hebben, ook zij praten net als het waterschap mee.
Erik Kleissen is namens adviesbureau Aveco De Bondt betrokken bij het proces. Hij erkent dat het een hele klus is, maar wel een die nu door het initiatief vanuit de mensen zelf er een met draagvlak kan worden. "Het gaat om het grote geheel, waar staan we over tien jaar, dit weten we nu, wat zijn de kansen en wat de knelpunten. Wat moeten we bereiken en wat staat er sowieso te gebeuren met bedrijven in het gebied. Zo kan je beter bijsturen."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.