Nieuws

"Studenten die ongevraagd toetsen van Saxion inzagen, pleegden geen fraude"

Hogeschool Saxion
Hogeschool Saxion © RTV Oost / Emiel Geerding
Moeten studenten die zich schuldig hebben gemaakt aan toetsfraude bij Hogeschool Saxion zich melden? De onderwijsinstelling heeft een deadline ingesteld. Studenten die zich voor 15 april melden, ontlopen straf. Maar juridisch adviseur Casper van Vliet betwijfelt of valt te bewijzen dat het overgrote deel van de studenten daadwerkelijk fraude heeft gepleegd. "Dat zou ik wel kunnen betogen."
De zaak draait wat Van Vliet betreft om twee vragen. Hoe hebben studenten inzage gekregen in toetsen die zijn rondgegaan door de hogeschool? En wat zegt de Onderwijs- en Examenregeling (OER) daarover?
Casper van Vliet is vierdejaars student rechten op Saxion. Hij heeft bovendien een eigen rechtspraktijk. "Een bedrijfje waarin ik als rechtshulpverlener studenten bij sta in allerhanden studentenzaken." Dat kan fraude zijn maar dat hoeft niet. Van Vliet kan studenten bijstaan, ondanks dat hij nog niet in bezit van een rechtendiploma is. "Omdat het bestuursrecht is, hoef je geen advocaat te zijn om te procederen."

Wel of geen fraude?

In de ogen van Van Vliet heb je als student geen fraude gepleegd als je ongevraagd een toets onder ogen hebt gekregen. Zelfs niet als je die toets helemaal hebt ingekeken. "Wie ze moeten aanpakken zijn de mensen die de toetsen hebben rondgedeeld. Dat zijn de echte fraudeurs en niet de mensen die in een groepsapp zaten en ongevraagd een toets doorgestuurd kregen. Van hen zegt Saxion dat ze fraude hebben gepleegd, maar dat is niet het geval", klinkt het gedecideerd uit de mond van Van Vliet.
In februari werd bekend dat de politie drie mannen heeft opgepakt die toetsen zouden verkopen aan studenten. Eén van de verdachten is een medewerker van de Hogeschool in Enschede. Gisteren werd bekend dat studenten die zich schuldig hebben gemaakt aan toetsfraude bij Hogeschool Saxion, tot 15 april de tijd krijgen om zich te melden. Die studenten worden niet gestraft, belooft de onderwijsinstelling. Wie dit niet doet en later alsnog wordt gepakt, kan zijn diploma verliezen.
Maar als je een toets inziet, waarvan je weet dat het de toets kan zijn die je later als tentamen krijgt, pleeg je toch fraude? Van Vliet betwijfelt dat ten zeerste. "Als jij die toets ziet, weet je niet of het ook de toets zal zijn die getentamineerd wordt." Van Vliet verwijst naar de Onderwijs- en Examenregeling (OER) van Saxion. Daarin is het volgens hem niet goed geregeld.

Grondwet van Saxion

"Saxion moet zeggen: we hebben fraude en verwijzen naar een regel in de OER." Van Vliet heeft de OER er op nageplozen. "Daarin staat dit geval niet goed beschreven", zegt hij. "Het College van Beroep voor het Hoger Onderwijs zal dan zeggen dat het fraude is in de volksmond, maar niet in het kader van de OER en dan is het geen fraude. Die regeling is heel belangrijk. De OER is eigenlijk het grondwetje van de hogeschool."
Wat onder fraude wordt verstaan, is vastgelegd in de OER. In dat regelement staat dat studenten die voor de toets 'op ongeoorloofde wijze kennis nemen van vragen, opgaven en/of modelvragen van de toets' fraude plegen. Van Vliet vindt de bepaling 'ongeoorloofde wijze' te algemeen geformuleerd. Neem je op ongeoorloofde wijze kennis van de toets als je de opgaven, of de antwoorden op die opgaven, te zien krijgt zonder dat je daar zelf om hebt gevraagd? Van Vliet betwijfelt dat.
Van Vliet ziet het aantal fraudezaken op hogescholen stijgen door corona. "Zeker door de online toetsing is het aantal gevallen van fraude wel toegenomen. Bij Saxion studeren zo'n dertigduizend studenten en daar zijn wel verdenkingen van fraude geweest. En ik doe het niet alleen bij Saxion, maar ook bij andere instelling zoals de Rijksuniversiteit Groningen (RUG). Ook daar zie je dat door de online tentaminering fraude wel is toegenomen."
Voor studenten blijft het vooralsnog de vraag: wat te doen als je een toets vooraf hebt gezien? Van Vliet kan zich goed voorstellen dat studenten zonder juridische kennis nu bij zichzelf denken: 'ik heb fraude gepleegd'. "Die studenten voelen zich nu onder druk gezet, denken dat ze zich moeten melden, omdat ze anders later een straf kunnen krijgen." Van Vliet heeft mails van studenten waarin ze aangeven te twijfelen of ze zich moeten melden.

Punitief bestuursrecht

Volgens Van Vliet gaat het hier om zogenoemd punitief bestuursrecht. Er staat een sanctie op de overtreding. "Dat komt in de buurt van strafrecht. Dat betekent dat vooraf duidelijk moet zijn op welke voorschriften een overtreding staat. Op het moment dat dat voorschrift is overtreden, dan kan je gepakt worden." Van Vliet vindt, ook met zijn kennis van het OER, niet dat dit speelt op Saxion. "Als je als student ziet dat je een toets toegestuurd hebt gekregen, is dat geen fraude hoor. Dat zou ik wel kunnen betogen."

Wel of niet melden?

Voor studenten blijft de vraag staan: moeten we ons nu wel of niet melden bij de hogeschool? "Niet als je een toets ongevraagd onder ogen hebt gekregen", adviseert Van Vliet. "Dan heb je geen fraude gepleegd, ook al ziet Saxion dat wel zo. Mocht je als student zelf toetsen hebben gekocht of verkocht, dan is het wel goed om je te melden." Sowieso luidt het advies van Van Vliet aan studenten om contact op te nemen met een jurist en de situatie te bespreken. "Het advies hangt heel erg af van wat er is gebeurd. Het is echt belangrijk om te weten hoe het is gegaan, en wie wat heeft gedaan. "

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.