Nieuws

Rekenkamer onderzocht zorgfraude: zorgcowboys hebben vrij spel

Zorgfraudeurs lopen weinig risico te worden gepakt.
Zorgfraudeurs lopen weinig risico te worden gepakt. © RTV Oost
Dubieuze ondernemers, die de zorgsector misbruiken om over de ruggen van kwetsbare cliënten fraude te plegen, lopen weinig risico te worden gepakt. Dat blijkt uit landelijk onderzoek door de Algemene Rekenkamer, die de inkomsten en uitgaven van de Rijksoverheid controleert. "De aanpak is vooral een kwestie van vergaderen", zo luidt de keiharde conclusie.
Zorgcowboys worden ze vaak genoemd: malafide zorgdirecteuren en soms zelfs criminelen die proberen zoveel mogelijk zorgsubsidies binnen te hengelen.
RTV Oost besteedde de afgelopen jaren uitgebreid aandacht aan dit fenomeen, terug te vinden in het dossier Zorgonderzoek. Met name de regio Twente telt relatief veel van dit soort foute zorgbureautjes.

'Gebrek daadkracht'

Uit onderzoek door de Algemene Rekenkamer blijkt dat de bestrijding van zorgfraude in de praktijk weinig tot niets uithaalt. "Ondanks dat toezichthouders en opsporingsinstanties veel overleg voeren met zorgverzekeraars en gemeenten over vermoedelijke gevallen van zorgfraude is de pakkans voor fraudeurs laag. Zelfs in gevallen waar de signalen van fraude zeer sterk zijn, worden nauwelijks resultaten geboekt", aldus de Rekenkamer, die spreekt van "een zorgelijk gebrek aan daadkracht".
De Rekenkamer concludeert dit aan de hand van een steekproef, waarbij veertien verdachte zaken werden onderzocht. Daarbij ging het om drie fraudegevoelige sectoren: wijkverpleging, jeugdzorg en beschermd en begeleid wonen.
In dit onderzoek is onder meer gekeken hoe efficiënt en daadkrachtig de diverse instanties, die de zorgfraude moeten bestrijden, te werk gaan. "Uit het onderzoek blijkt echter dat overheidsorganisaties veel informatie uitwisselen, maar weinig doen om goed vast te stellen of er daadwerkelijk fraude wordt gepleegd", aldus de Rekenkamer in een schriftelijke toelichting op het onderzoek.
Wordt die fraude wel aangetoond,, dan leidt dit er meestal niet toe dat de fraudeur stopt of op enige manier wordt tegengehouden.

'Niet uit de verf'

De diverse partners - toezichthouders, inspecties, opsporingsinstantie en justitie - pretenderen dat ze er een integrale aanpak op nahouden, maar dit komt volgens de Rekenkamer niet uit de verf. Ondanks veelvuldig vergaderen, neemt als het er uiteindelijk op aankomt niemand de regie in handen, is een van de uitkomsten van het onderzoek.

Cliënten slachtoffer

Daardoor wordt het streven van het kabinet om de zorgfraude terug te dringen niet gerealiseerd. Uiteindelijk zijn de toch al kwetsbare cliënten hiervan het grootste slachtoffer. "Bijvoorbeeld doordat ze veel minder uren zorg krijgen dan zorgfraudeurs in rekening brengen."

Informatie uitwisseling

Tegelijk loopt het aantal meldingen over verdachte gevallen terug omdat samenwerkende organisaties vanwege de privacywetgeving bepaalde informatie niet met elkaar mogen delen. "Deze organisaties wijzen vaak naar elkaar, waardoor ze uiteindelijk veel signalen van fraude laten lopen."
Zorgverzekeraars vragen vaak om bestuurs- of strafrechtelijk in te grijpen, maar in de praktijk gebeurt dat slechts zelden. Onder meer door personeelsgebrek, doordat strafbare feiten moeilijk vallen te bewijzen, maar ook doordat zorgbedrijfjes een vaak ingewikkeld en ondoorzichtig netwerk aan bv'tjes hebben opgetuigd.
Toezichthouders zoals de Nederlandse Zorgautoriteit en rijksinspecties hebben geen cijfers hoe vaak zorgfraude voorkomt. Ook bij politie en justitie ontbreekt het aan een goed overzicht. Schattingen lopen echter op tot enkele miljarden euro's per jaar.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.