Nieuws

Staatssecretaris vindt dat vuilstort Twence niet bovenop zoutcavernes in Hengelo had mogen komen

Zoutcavernes onder de vuilstort van afvalverwerker Twence in Hengelo
Zoutcavernes onder de vuilstort van afvalverwerker Twence in Hengelo © RTV Oost
De vuilstort van afvalverwerker Twence had nooit op twee zoutcavernes in Hengelo mogen komen. Dat zegt staatsecretaris Mijnbouw Hans Vijlbrief (D66) in een antwoord op Kamervragen. Toch gaf de provincie ruim dertig jaar geleden daar wel groen licht voor. Met de kennis van nu is dat volgens Vijlbrief onverstandig.
Van de twee cavernes is er nu één spoorloos, bleek na boringen van Nobian in opdracht van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Daarom stelde Kamerlid Faissal Boulakjar (D66) hier vragen over. Inmiddels is duidelijk dat die 'verdwenen' zoutcaverne is ingestort en daarom niet te traceren is.

Twee scenario's

Het is echter nog onduidelijk wat de gevolgen van die instorting zijn. De staatssecretaris schrijft dat er twee aannemelijke scenario's zijn. Zo kan er een zinkgat of verzakking zijn ontstaan, maar dat is mogelijk niet te zien omdat de vuilstort dat bedekt.
Een andere optie is dat de zoutcaverne zich heeft gevuld met puin en daardoor stabiel is geworden. Mogelijk zal er dan wel sprake zijn van een bodemdaling, maar in dat geval zal het niet leiden tot een zinkgat, is te lezen in de antwoorden op vragen van Kamerlid Boulakjar.

Zinkgat

Nadat door een ingestorte caverne in 1991 een zinkgat ontstond in het naburige Twekkelo, is onderzoek gedaan naar de veiligheid en stabiliteit van de Twentse cavernes. Uit dat onderzoek bleek dat zo’n 61 cavernes instabiel zijn of zullen worden. Een klein aantal vormt geen gevaar, maar andere cavernes zijn risicovol omdat door de positie en ligging wel een zinkgat kan ontstaan. Om instabiliteit van de zoutholtes in een vroeg stadium te meten, is een micro seismisch meetnetwerk aangelegd.
In het buitengebied van Hengelo en Enschede staat vaak bebouwing bovenop de zoutcavernes en in de nabijheid van cavernes ligt ook belangrijke infrastructuur als een doorgaande snelweg en enkele hoogspanningsleidingen.
De zoutwinning in Twente is begonnen in 1918. Er wordt zout gewonnen uit de 50 meter dikke zoutlaag die op een diepte van zo’n 500 meter in de bodem onder Twente ligt. Het wingebied strekt zich uit van Hengelo tot Enschede en Haaksbergen. In de loop der jaren zijn zo’n 350 zogenaamde cavernes gemaakt waarvan er nu nog zo’n 80 in gebruik zijn. Een caverne is een holle ruimte in de zoutlaag in de bodem. De zoutwinner spoelt zoet water in de zoutlaag en omdat het zout oplost in dat water ontstaat een holle ruimte. Het zout wordt omhoog gepompt en verder verwerkt. Wat achterblijft is een holle ruimte ter grootte van een voetbalstadion. Om te voorkomen dat na de winning de holle ruimte zich verder uitbreidt, wordt bovenop het waterdak een laag olie ingebracht. Die olie zorgt ervoor dat het water niet in contact komt met het ‘dak’ van zout bovenop de caverne en voorkomt zodoende dat de caverne instort.

Mogelijke vervuiling

'De caverne bevindt zich onder de vuilstort van Twence. Het betreft een deel van de vuilstort waar geen gevaarlijk afval is gestort', zegt staatssecretaris Vijlbrief. Momenteel onderzoekt Nobian of er ondiep grondwater met pekel of afdekolie in contact is gekomen. Later deze maand is dat onderzoek afgerond en krijgt SodM hiervan de resultaten. Mocht blijken dat er sprake is van verontreiniging, zal de schade moeten worden beperkt en moet er gesaneerd worden.
De verantwoordelijkheid voor de beheersing van de risico's ligt bij zoutwinner Nobian, ook als de zoutwinning is beëindigd.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.