Nieuws

Schreeuwen, kleineren en grensoverschrijdend gedrag: oud-stagiairs spreken van onveilige werksituatie bij lokale omroep Zwolle

Oud-stagiairs ervoeren het werken bij de lokale omroep van Zwolle onder meer als sociaal onveilig
Oud-stagiairs ervoeren het werken bij de lokale omroep van Zwolle onder meer als sociaal onveilig © Bewerking RTV Oost
Ze voelden zich onveilig, misbruikt, gekleineerd en respectloos behandeld. Oud-stagiairs van RTV Focus spreken van angst en huilbuien tijdens hun tijd bij de lokale omroep van Zwolle. Enkelen noemen grensoverschrijdend gedrag. De leidinggevenden daarentegen ontkennen alle beschuldigingen. Onderwijsinstellingen hebben Focus inmiddels op een zwarte lijst gezet, SBB gaat de erkenning als stagebedrijf heroverwegen.
“Je kan niks!”, “Dit kan je toch wel, doe het zelf!” en “De andere stagiairs mogen je niet”. Het zijn teksten die stagiairs bij RTV Focus te horen kregen van hun leidinggevenden, zo vertellen ze aan RTV Oost. Angst en stress overheersten, huilende studenten (op het toilet) waren maandenlang geen uitzondering bij de lokale omroep van Zwolle. Meerdere oud-stagiairs vertellen bang te zijn geweest om alleen in een ruimte te zijn met de leidinggevenden.

Onderzoek

RTV Oost sprak deze zomer met twaalf oud-stagiairs van RTV Focus, die enkele tot zes maanden stage liepen in de periode 2020 tot en met 2022. Daaruit komt een beeld naar voren van kleineren, woede-uitbarstingen van de leidinggevenden en een totaal gebrek aan begeleiding. Daarnaast werden de stagiairs behandeld als vaste medewerkers die alles al moeten kunnen.
Voorbeelden die in dit artikel genoemd worden, zijn door verschillende stagiairs onafhankelijk van elkaar bevestigd. Twee studenten gaven aan wel een goede tijd te hebben gehad bij de omroep, vooral vanwege ‘de vele vrijheid’ en ‘het werk zelf’.
RTV Focus is als licentiehouder sinds 2020 voor vijf jaar de lokale omroep van Zwolle. Voor het brengen van nieuws, verslag doen en het vermaken van Zwollenaren via internet, tv en radio krijgt de omroep jaarlijks een kleine 80.000 euro subsidie. Christine Spinder en Paul Oosterbaan geven leiding aan de omroep; zij waren zo’n acht jaar geleden ook de oprichters. Per halfjaar lopen vijf tot acht studenten stage bij RTV Focus.

Grensoverschrijdend

Behalve dat de oud-stagiairs zich misbruikt voelen in hun rol, respectloos behandeld en bovenal volstrekt onvoldoende begeleid, melden enkele vrouwelijke studentes ook dat ze zich onheus bejegend voelen door de mannelijke leidinggevende van RTV Focus, Paul Oosterbaan.
Zo zou hij bij een studente aan het haar en de schouder hebben gezeten, zich opdringerig en dwingend hebben opgesteld bij een studente die ‘s avonds naar huis wilde en tegen een toen 17-jarige studente hebben gezegd dat ‘als zij het nieuws zou presenteren met haar tieten eruit’, de kijkcijfers dan vast omhoog zouden schieten. Andere oud-stagiairs bevestigen dat hij "questionable opmerkingen" maakte.

Ontkenning

In een uitgebreid gesprek met RTV Oost vertelt Oosterbaan - met naast zich mede-leidinggevende Christine Spinder - zich totaal niet te herkennen in de klachten van de stagiairs. De expliciete beschuldigingen noemt hij 'laster en beschuldigingen waardoor ik ineens een stempel krijg'. “Het kan toch niet dat oud-stagiairs verhalen aandikken en ons zwart maken, waardoor alles wat wij met liefde en heel veel energie hebben opgebouwd, afbrokkelt? Dit doet ons hartstikke veel pijn.”
Hij wijst op de groep stagiairs die afgelopen halfjaar bij RTV Focus werkte. “Dat ging perfect, hartstikke goed. Dat zeiden ze zelf ook.” Het gebrek aan begeleiding wijt hij aan een verhuizing van de omroep en zaken die geregeld moesten worden na het verkrijgen van de licentie.
Wij hopen niet dat een andere jonge professional ooit in deze situatie hoeft te belanden
Oud-stagiairs in een brief

'Stuur hier geen stagiairs meer heen'

Een deel van de oud-stagiairs heeft onlangs een brief gestuurd naar hun onderwijsinstellingen in Zwolle (Cibap, Deltion College en Landstede, red.). In de brief, in handen van RTV Oost, noemen ze dat ze ingezet werden als goedkope krachten en ze te maken kregen met geschreeuw.
Ze schrijven verder dat stagiairs tegen elkaar opgezet werden en dat ze de sfeer als dreigend hebben ervaren. Enkele stagiairs zijn in (extra) therapie gegaan vanwege hun tijd bij RTV Focus. De briefschrijvers sluiten hun bericht af met: “Het is mentaal ontzettend slopend. Wij hopen niet dat een andere jonge professional ooit in deze situatie hoeft te belanden.”

Onderwijsinstellingen schrappen Focus

De klachten van studenten zijn bekend bij de onderwijsinstellingen, zeker na de verstuurde brief. Studenten van Cibap en Deltion zullen geen stage meer lopen bij de Zwolse lokale omroep, vertelt Deltion-directeur Jan-Ernst van Driel. "Het is diep triest dat dit soort dingen gebeuren. Ik ben er erg van geschrokken."
De zaken die genoemd worden, druisen in tegen alles wat je wil van een stageplek
Jan-Ernst van Driel, directeur Deltion College
"De zaken die genoemd worden, druisen in tegen alles wat je wil van een stageplek. Je kan stagiairs niet aanspreken als medewerkers, dat je iets niet kan, dat is niet oké. Samen met Cibap hebben we besloten dat RTV Focus voor ons geen stageplek meer is, en we hebben de SBB gevraagd de erkenning als leerbedrijf in te trekken." Ook Landstede kent de klachten en gaat binnenkort in gesprek met studenten, Focus en SBB, zo laat Stefan Lanjouw weten, teamleider van de media-opleidingen. Verder verwijst hij naar SBB.

Erkenning als stagebedrijf heroverwogen

Bij de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB), dat landelijk leerbedrijven erkent, zijn drie klachten binnengekomen. Eind 2020 een keer en tweemaal dit jaar. Naar aanleiding van de eerste twee klachten is een gesprek gevoerd met Focus, en is het aantal stagiairs beperkt, om meer ruimte te scheppen voor begeleiding, vertelt woordvoerder Sander van Dam.
Nu onlangs een derde klacht is binnengekomen, gaat de SBB weer in gesprek met de lokale omroep om wederhoor te halen, een gebruikelijk procedure. Na een gesprek met Focus en de scholen gaat SBB bepalen of 'we nog ruimte zien voor RTV Focus om de begeleiding van stagiairs te verbeteren of dat we de erkenning aanpassen of intrekken'. De uitkomst daarvan wil de SBB bij het begin van het nieuwe leerjaar delen met scholen en stagiairs. RTV Focus zelf zegt vanaf september weer vijf stagiairs in dienst te hebben.

Wethouder informeert Commissariaat voor de Media

Wethouder Monique Schuttenbeld van Zwolle zegt in een schriftelijke reactie bekend te zijn met de brief en deze te hebben gedeeld met het Commissariaat voor de Media. "Zodra het CvdM een vergunning heeft verleend (om een omroep te erkennen als licentiehouder, red.), geeft de gemeente gedurende vijf jaar de subsidie door aan de vergunninghouder. Gemeenten hebben verder geen tussentijdse bevoegdheid over die vergunning of subsidie."
Ze noemt de situatie 'heel precair en vervelend', maar verwijst verder naar SBB. Een tussentijdse evaluatie van RTV Focus die al op de planning stond, gaat na de zomer richting de gemeenteraad.

Samenwerking beëindigd

NOS, RTV Oost en RTV Focus hebben tot eind 2021 samengewerkt in een landelijk project met als doel het versterken van de lokale journalistiek. Twee jonge journalisten waren formeel in dienst van de NOS, maar voor dit project gestationeerd bij RTV Focus. Eind 2021 hebben NOS en RTV Oost in gezamenlijk overleg besloten om ze daar weg te halen en bij de regionale omroep te stationeren.
Ook bij dit besluit speelde dat beide journalisten hun werkplek ervoeren als sociaal onveilig en professionele begeleiding in een journalistiek klimaat misten. Het weghalen van de journalisten leidde ertoe dat RTV Focus de samenwerking met NOS en RTV Oost heeft beëindigd.
De hoofdredacteuren van de NOS en RTV Oost, Marcel Gelauff en Henk Jan Karsten, zijn blij de beslissing destijds te hebben genomen. Karsten: "De NOS en de regionale omroepen investeren samen in professionele journalistiek, omdat we het belangrijk vinden dat in elke gemeente een volwaardige publieke nieuwsvoorziening functioneert. Daarvoor trekken we graag op met lokale omroepen, maar deze samenwerking heeft alleen zin als er een journalistieke basis en een professionele werkomgeving is. Wij constateerden dat het daar op dat moment aan schortte zonder dat er zicht was op verbetering.”

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.