Nieuws

Klaphamerdrama Haaksbergen blijkt gefilmd: verdachte vandaag voor de rechter

Tom en Kitty Freriks, de ouders van Bram (12), slachtoffer van het klaphamerdrama in Haaksbergen.
Tom en Kitty Freriks, de ouders van Bram (12), slachtoffer van het klaphamerdrama in Haaksbergen. © RTV Oost
Het drama met de klaphamer in Haaksbergen, waarbij de 12-jarige Bram om het leven kwam, blijkt gefilmd door de bewakingscamera van een nabijgelegen autodealer. De 38-jarige Sebastiaan O., de man die de klaphamer bediende, moet zich vandaag voor de rechter verantwoorden. Een van de cruciale vragen tijdens het strafproces wordt ongetwijfeld: hoe deugdelijk was het apparaat waarmee de dodelijke explosie werd veroorzaakt?
Duidelijk is wel dat justitie in het rechercheonderzoek alles uit de kast heeft gehaald. Het resultaat: het omvangrijke ruim 600 pagina's tellende dossier Goudhaas21.

Videobeelden

Het dossier bevat onder meer een video, opgenomen met de bewakingscamera van de schuin tegenover de rampplek gelegen autodealer. Hoewel een reclamevlag deels voor de camera hing, bleken de beelden uiterst bruikbaar voor het justitiële onderzoek.
Bovendien had het Openbaar Ministerie voor dit onderzoek ook nog eens de beschikking over meerdere filmpjes, gemaakt met mobieltjes van een tiental omstanders, dat getuige was van het drama.
Onduidelijk is overigens of de video's vandaag tijdens de rechtszaak - in z'n geheel dan wel gedeeltelijk - worden getoond.

Fenomeen klaphamer

Het overgrote deel van de Nederlanders wist geeneens wat het fenomeen klaphamer is toen ons land op oudejaarsdag vorig jaar werd opgeschrikt door de tragedie in Haaksbergen. Daarbij kwam Bram om het leven en raakte zijn vriendje Robbin zwaargewond aan beide benen.
Bram werd geraakt door een stuk ijzer van 2,5 bij 9 centimeter. De jongen had geen schijn van kans toen het projectiel zich in zijn borstkas boorde. Het metaal ging dwars door zijn ribben en verwoestte meerdere organen, totdat het uiteindelijk bleef steken tegen zijn ruggewervels. Er is nog wel geprobeerd Bram te reanimeren, maar uit autopsie werd later duidelijk dat hij vermoedelijk op slag dood was.
Met Brams vriendje Robbin gaat het fysieke herstel nog met vallen en opstaan, terwijl hij bovendien nog altijd kampt met de mentale gevolgen.

Reconstructie

In een poging zo nauwkeurig mogelijk te achterhalen wat er op die oudejaarsdag misging met alle fatale gevolgen van dien, is afgelopen zomer een uitgebreide reconstructie uitgevoerd. Op een afgelegen militair terrein werd 'geschoten' met twee klaphamers, identiek aan het exemplaar zoals dat in Haaksbergen is gebruikt.
De twee klaphamers waren in beslag genomen bij de bouwer annex verkoper, afkomstig van de Veluwe. De Veluwnaar had de attributen eigenhandig in elkaar gelast. Vervolgens bood hij ze voor 190 euro te koop aan op Marktplaats, zo blijkt uit onderzoek door RTV Oost.
Omdat Sebastiaan O. voor zijn werk geregeld in de buurt moest zijn, had hij hier de klaphamer aangeschaft. Om zo het jaar 2021 extra feestelijk uit te luiden.
In dit deel van de Albert Cuyplaan is het namelijk traditie dat meerdere gezinnen oudejaarsdag gezamenlijk vieren. Zodoende was ook de rest van het gezin van de verdachte ooggetuige van de ontploffing. Nadat de man de klaphamer op het fietspad voor zijn eigen woning had gezet, ging het bij de eerste klap meteen al mis. De verdachtes echtgenote, die werkzaam is in de zorg, heeft nog vergeefs geprobeerd Bram te reanimeren.

Ervaring met klaphamers

Na zijn aanhouding, verklaarde de Haaksbergenaar tijdens de eerste rechercheverhoren dat hij jarenlange ervaring had met klaphamers en dat hij in het verleden meerdere exemplaren in het bezit heeft gehad.
Buurtbewoners die zijn gehoord, verklaren tegenover de politie echter dat de klaphamer, die de man in voorgaande jaren had gebruikt, was geleend bij een van de omwonenden, zo blijkt uit het dossier Goudhaas21.

Poeder aangestoken

Tijdens de reconstructie deze zomer werd zoveel mogelijk de situatie in Haaksbergen nagebootst. Zo werd ook in dit geval het explosieve poeder vooraf met een sigarettenaansteker aangestoken, zoals ook de Haaksbergenaar had gedaan.
Tegenover de recherche vertelde de verdachte zelf daarover dat dat vaker zo wordt gedaan. Juist om veiligheidsreden. Klaphamerkruit bevat namelijk blindgangers. Door eerst die blindgangers aan te steken en te verbranden, wordt voorkomen dat de klaphamer in eerste instantie niet knalt, maar pas op een later moment. Met alle risico's van dien.
Duidelijk is intussen bovendien dat de Haaksbergenaar nooit heeft 'proefgeschoten' op een afgelegen plek, zo blijkt verder uit het dossier.
Op beelden van kort na de ontploffing in Haaksbergen is onder meer te zien dat het metalen bakje - bedoeld voor het extreem explosieve poeder - door de klap compleet is weggeslagen.

'Klaphamerfabriek'

Sebastiaan O. moet zich voor de rechtbank verantwoorden. Hem wordt 'dood door schuld en het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel door schuld' ten laste gelegd.
Tijdens de zitting van vandaag presenteert justitie de resultaten van de reconstructie van deze zomer. Dit rapport gaat ongetwijfeld een prominente rol spelen tijdens het strafproces.
Uit de reconstructie moet onder meer blijken of de klaphamer, zoals de Haaksbergenaar die gebruikte, technische gebreken zijn geconstateerd. Al is het tegelijk de vraag wat die eisen dan zijn. Er bestaat immers niet zoiets als een 'klaphamerfabriek', waar dergelijke attributen op professionele wijze worden geproduceerd.
In de praktijk komt het er simpelweg op neer dat ze door de liefhebbers of door mensen, die een zakcentje willen bijverdienen, zelf in elkaar worden gezet. Zoiets als een kwaliteitskeurmerk is dan ook al helemaal niet aan de orde.

Deugdelijk?

Tijdens de zitting van vandaag zal ongetwijfeld aan de orde komen in hoeverre verdachte Sebastiaan O. zich erop mocht verlaten dat hij een deugdelijk apparaat had gekocht. Volgens het zogenoemde non-conformiteitsbeginsel mag een consument er immers op vertrouwen dat een gekocht product in orde is. Daar staat tegenover dat iemand verantwoordelijk blijft voor wat hij of zij doet.
De officier van justitie en de advocaat van verdachte Sebastiaan O. zullen er vandaag in de rechtszaal uitgebreid met elkaar juridisch de degens over kruisen.
Janbart Kalk, advocaat van de verdachte, wil voorafgaand aan de rechtszaak niets zeggen over de uitkomsten van de reconstructie. Ook de advocaten Sébas Diekstra en Corinne Jeekel, raadslieden van de ouders van respectievelijk de slachtoffers Bram en Robbin, weigeren in dit stadium commentaar.
Ook het OM wil vooruitlopend op de rechtszaak niets hierover kwijt.
Overigens staat raadsman Sébas Diekstra erom bekend dat hij in rechtszaken als deze eigenlijk altijd een heel duidelijk standpunt inneemt als het gaat om de bewijzen en de straf. De verwachting is dat hij dat ook in de zitting van vandaag zal doen.
De ouders Tom en Kitty lieten eerder al tegenover RTV Oost weten dat ze tijdens de zitting van vandaag gebruik zullen maken van hun spreekrecht. Daarin gaan ze pleiten voor een landelijk verbod op klaphamers. Ook Brams broertje Jesse (10) gaat hier in een videoboodschap om vragen. "Zodat Bram niet voor niets is gestorven."
Zoals gemeld moet de man, die de klaphamer bouwde en verkocht, zich in een later stadium mogelijk alsnog voor de rechter verantwoorden.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.