Nieuws

Is dit zonnepark in Zwolle een boot? Antwoord op deze vraag is een ton waard

Is dit drijvende zonnepark op de Bomhofsplas in Zwolle een schip?
Is dit drijvende zonnepark op de Bomhofsplas in Zwolle een schip? © Energiefonds Overijssel
Het klinkt bijna als een prijsvraag: geef antwoord op de vraag of we een drijvend zonnepark in Zwolle ook een boot mogen noemen, en win 95.000 euro. Alleen is het geen spelshow, maar de rechtbank waar deze vraag centraal staat. Met als twee kandidaten: de eigenaar en de belastinginner. “Dit is een zaak met grote consequenties in heel Nederland.”
Bij de opening draagt het de titel ‘grootste drijvende zonnepark van Europa’. Zo’n 72.000 zonnepanelen dobberen sinds 2020 op het water van de Bomhofsplas in Zwolle. Een zandwinlocatie, vlak langs de A28 richting Lichtmis. Het wekt energie op voor zo’n 7000 huishoudens. Maar daar gaat het in deze zaak niet om. De vraag is: is zo’n drijvend zonnepark te betitelen als schip?

95.000 euro

Waarom die vraag? Dat gaat – uiteraard – om geld. De eerdergenoemde 95.000 euro. De eigenaren van het zonnepark kregen een belastingaanslag met dat bedrag op de mat. Vanuit de Wet Waardering onroerende zaken (Wet WOZ) werd de waarde van alle panelen vastgesteld op 12,3 miljoen euro. En daaruit volgt - vanuit de onroerendezaakbelastingen (OZB) – een aanslag van 95.366,70 euro. Maar dat weigeren de eigenaren te betalen.
“We hebben dit park gekocht met het idee dat het roerend goed is”, vertelt parkdirecteur Jaap Baarsma. “Die belastingaanslag viel rauw op ons dak, dat zou ons resultaat van 2021 met 30 tot 40 procent verlagen. Dat is significant.”

Is het verplaatsbaar?

‘Onroerend goed’ houdt in dat iets op een vaste plek staat of ligt, zo houden de eigenaren de rechter voor. En dat gaat volgens hen niet op voor een drijvend zonnepark. Volgens Van Dale is ‘onroerend’ synoniem voor ‘niet verplaatsbaar’. En nee, de panelen zullen niet verplaatst worden, ze liggen prima daar op het water in Zwolle. Maar: verplaatsen zou wel kúnnen.
“Juridisch gaat het om twee vragen: is de constructie bedoeld om te drijven? En drijft het ook daadwerkelijk?”, schetst advocaat Michel Chatelin het geschil. Hij staat de drie eigenaren – Energiefonds Overijssel, Blauwvinger Energie en een particuliere investeerder – bij in de rechtszaak. “Oftewel: kan je dit kwalificeren als schip?”
Het drijvende zonnepark telt 72.000 panelen
Het drijvende zonnepark telt 72.000 panelen © Energiefonds Overijssel

'Geen vervoersmiddel'

‘Nee’, stelt de ambtenaar van GBLT, dat de belastingen int namens onder meer de gemeente Zwolle. De belastingorganisatie poneert de stelling dat een drijvend zonnepark niet gezien kan worden als vervoersmiddel, en dus ook niet als schip. Niet alleen vanwege de vorm, maar ook omdat de panelen met klapankers vastzitten in de bodem. ‘Onroerend’ dus.
En de intentie van de eigenaren is ook niet om de boel te verplaatsen, dus ook in die zin zou de OZB-rekening gewoon betaald moeten worden, stelt GBLT. Net als bij zonneparken op land. Het Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus Tricijn wil daarin geen onderscheid maken.

Proefproces voor Nederland

De opmerkelijke zaak – in de rechtbank tonen de eigenaren nog video’s van het zonnepark waarmee ze willen aantonen dat de panelen soms enkele meters naar links of rechts drijven – zal gevolgen hebben voor heel Nederland. “Het is een principiële zaak”, schetst parkdirecteur Jaap Baarsma. “Een soort proefproces voor zon op water. Deze uitspraak geldt straks voor alle drijvende parken in Nederland natuurlijk.” Het is voor het eerst dat een rechter uitspraak doet over de vraag of een drijvend zonnepark roerend of onroerend goed is.
Voor de realisatie van dit soort zonneparken kan deze zaak grote gevolgen hebben
Advocaat Michel Chatelin
De zaak zou zomaar een kantelpunt kunnen worden in de ontwikkeling van zon op water, stelt ook advocaat Chatelin. “Alle drijvende zonneparken zijn ontwikkeld met het idee dat het roerende zaken zijn, dus zonder OZB-aanslagen. Nu is GBLT daar wel ineens meegekomen. Dat zou grote consequenties kunnen hebben voor alle drijvende zonneparken in Nederland. Bij zo’n park telt elke procent mee in de businesscase, zo’n belastingaanslag beïnvloedt dat negatief. Dat kan voor de realisatie van dit soort parken hele grote gevolgen hebben.”

Uitspraak rechter

Of het zonnepark gebruikt wordt als vervoersmiddel, of dat het de bedoeling is dat de zonnepanelen lange tijd op dezelfde plek blijven liggen, is niet relevant. Zo oordeelt de rechter in de zaak die onlangs diende in de rechtbank in Zwolle.
Ook de moeilijk te verwijderen klapankers “doen niet ter zake”, het park is “niet verenigd met de bodem”. Het zonnepark valt volgens het wetboek onder de definitie van een schip, en is dus roerend. De belastingaanslag kan door de shredder.
Het park zit via ankers en kabels vast aan bodem en oever, maar niet 'duurzaam vast'
Het park zit via ankers en kabels vast aan bodem en oever, maar niet 'duurzaam vast' © Energiefonds Overijssel
“Hier zijn we heel erg blij mee”, zegt directeur Baarsma. “Dit verbetert onze businesscase, anders hadden we echt een behoorlijke deuk in ons resultaat van vorig jaar gehad. En zo’n belastingaanslag volgt natuurlijk jaarlijks.”

Hoger beroep

Bij GBLT bestuderen ze momenteel de uitspraak van de rechter, tot aan kerst zou de instantie nog in hoger beroep kunnen gaan. Of de uitspraak gevolgen heeft voor andere drijvende zonneparken – in Zwolle ligt er bijvoorbeeld nog een op de Sekdoornse Plas, van een Duitse eigenaar – durft GBLT niet te zeggen. “Het is niet gezegd dat andere drijvende zonneparken ook gelijke gevallen zijn. Wat de verschillen zijn moeten we per geval onderzoeken en kunnen we vooraf nog niet zeggen.”
Maar, zo vervolgt GBLT in een reactie: “Als wij de uitspraak van de Rechtbank Overijssel algemeen maken voor drijvende zonnepanelen waar dan ook in Nederland, dan is de overweging van de rechtbank als volgt: de rechtbank vindt dat drijvende zonnepanelen bedoeld zijn om te drijven en daarom moeten worden aangemerkt als een schip. De drijvende zonnepanelen zijn dan roerend. Hiervoor kan geen onroerendezaakbelasting worden opgelegd.”

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.