Nieuws

Miljoeneninvestering na achterstallig onderhoud: Zwolle gaat straten 'dementievriendelijk' inrichten

Zwolle wil af van zwarte tegels op de stoep, vanwege de verdubbeling van dementerenden
Zwolle wil af van zwarte tegels op de stoep, vanwege de verdubbeling van dementerenden © RTV Oost / Arnoud de Vries
Scheefliggende stoeptegels: ze zorgen in Zwolle voor moeilijk begaanbare stoepen en kans op letsel. Door bezuinigingen werden de stoepen niet aangepakt, maar dat gaat veranderen. Sterker nog, vanaf nu moeten de stratenmakers ook rekening houden met bijvoorbeeld het veranderende klimaat, en de toename van het aantal dementerende inwoners. Een andere aanpak, die miljoenen euro's extra gaat kosten.
"Kijk, deze zwarte tegels, dat is dus een probleem", wijst Mark Heideveld naar de grond. Hij is beheermanager bij de gemeente Zwolle en loopt samen met wethouder Arjan Spaans door de Molenweg in de stationswijk Assendorp, om te vertellen over veranderend beleid.
Op de stoep liggen, ogenschijnlijk willekeurig, grijze en zwarte tegels door elkaar heen.
Zwolle gaat bij onderhoud rekening houden met inwoners met dementie

Dementie

"Het aantal inwoners met dementie zal richting 2040 verdubbelen", vervolgt Heideveld, knielend bij de zwarte tegels. Het is iets waar de stad rekening mee moet gaan houden. Ook zijn afdeling, de beheerders van de openbare ruimte, doen dat. Stoepen, straten, speeltuinen, riolering, lantaarnpalen, parken: de verantwoordelijkheid van zijn team reikt ver. Maar toen Heideveld met dit verhaal aan kwam bij zijn collega's, keken ze toch even vreemd op. Het zijn beheerders, geen sociaal werkers.
Dementerenden zien zwarte tegels als een gat
Mark Heideveld, gemeente Zwolle
Maar, zo verklaart Heideveld: "Dementerenden zien die zwarte tegels zoals hier, vaak als een gat. Dat vraagt een heel andere manier van werken van ons. In dit geval dus andere kleurstelling, andere tegels gebruiken. Daar gaan we vanaf nu rekening mee houden."

Vanzelfsprekend?

Het klinkt als een vanzelfsprekendheid, maar voor de stad is het een grote stap. Daarvoor kijken we naar de man in pak, wethouder Spaans. "Vroeger waren we puur bezig met de straat. Moet 'ie vervangen worden, dan doen we dat. Dat was gewoon de opdracht. Vanaf nu willen we kijken naar de toekomst van de stad. Welke behoeftes hebben de mensen?", zegt hij.

Brede welvaart

En dus ook: hoe kan het inrichten van de straat de gezondheid en veiligheid van inwoners verbeteren, en kan 'ie rekening houden met het veranderende klimaat? De zwarte tegels zijn slechts een voorbeeld van de aanstaande veranderingen. Het valt onder de noemer brede welvaart, waar Zwolle voor een stad al goed op scoort, en richting 2030 extra op wil inzetten. Niet alleen focussen op economische groei, maar ook zaken als gezondheid, milieu en sociale samenhang meenemen in het beleid.
Waarom nu pas bij de beheerdersploeg? "Het klinkt inderdaad zo logisch", erkent de wethouder, naast een boom waarvan de wortels de tegels aan alle kanten omhoog duwen. "Maar we werken toch in aparte teams hè, verschillende afdelingen. Terwijl we in projecten moeten gaan werken. Beheer, sociaal domein, klimaat; alles hoort bij elkaar."

Looproutes zorginstellingen

Hij wijst naar de scheefliggende tegels. "Dit komen inwoners ook tegen op weg naar de huisarts, het buurthuis of een zorginstelling. Terwijl mensen steeds langer thuis blijven wonen." Heideveld vult aan: "Deze stoep is ontzettend smal, ook door begroeiing en fietsen die hier staan. Inwoners in een rolstoel of met een rollator kunnen hier niet over de stoep lopen. Dus daar moeten we echt wat aan doen."
Zwolle kampt met achterstallig onderhoud, toenemende klachten en kans op letsel door scheefliggende stoeptegels
Beleidsnota gemeente Zwolle

Bezuinigingen

Straten rondom zorginstellingen zullen prioriteit krijgen. Logisch, zou je wederom kunnen zeggen. Maar Zwolle bezuinigde voorheen juist of onderhoud van de trottoirs. De stad erkent dan ook te kampen met "achterstallig onderhoud, teruglopende beeldkwaliteit, toenemende klachten en kans op letsel door scheefliggende stoeptegels".
Om die achterstanden weg te werken, is 1,4 miljoen euro nodig. En om te voorkomen dat nieuwe achterstanden ontstaan, wil de stad structureel 1,6 miljoen extra per jaar uitgeven.
Zwarte tegels moeten verdwijnen
Zwarte tegels moeten verdwijnen © RTV Oost / Arnoud de Vries
In totaal kost het de Zwolse schatkist jaarlijks 6 miljoen euro extra om de plannen uit te voeren. Om niet alleen een tegel door een tegel te vervangen, maar daarbij ook na te denken over dementerenden, piekende regenbuien, extremere hitte, moeilijk lopende bewoners en sportende kinderen. "Hier in de straat kan je niet eens skeeleren, zo scheef liggen de tegels erin", wijst Spaans.

1,6 miljard

Kosten voor extra personeel - noodzakelijk volgens het dagelijks stadsbestuur - moeten er nog bij komen, net als die eenmalige 1,4 miljoen euro. De verandering in beleid komt mede voort uit een inventarisatie van ambtenaren: hoeveel zijn al die zaken als straten, riolering en straatverlichting in Zwolle waard?
"Dat blijkt 1,6 miljárd euro te zijn", zegt Heideveld met nadruk. Wisten ze niet, op het gemeentehuis. En dus mag de begroting voor het onderhoud sowieso wel omhoog, vinden ze. De gemeenteraad zal daar nog een plasje over moeten plegen.
Het combineren van het beheer met andere beleidsdoelen, zoals klimaatbestendigheid en gezondheid, zal sowieso gaan plaatsvinden. Volgens Heideveld zijn z'n collega's 'uit het veld' enthousiast. En ze zullen ook terugkomen, hier aan de Molenweg, belooft Spaans: "Binnen twee jaar zullen we deze straat volledig renoveren. Dat gaan bewoners zeker merken."
Welke kleur de nieuwe tegels krijgen, is nog even afwachten.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.