Nieuws

Zwolse veilingmeester wint rechtszaak rond verkoop street art Banksy, maar loopt grote financiële schade op

Veilingmeester Richard Hessink, met Banksy's, "Never Liked The Beatles" dat in 2021 bij hem onder de hamer ging
Veilingmeester Richard Hessink, met Banksy's, "Never Liked The Beatles" dat in 2021 bij hem onder de hamer ging ©Veilinghuis Hessink
Hij is een vermogen aan advocaatkosten kwijt maar heeft de rechtszaak over de veiling van twee peperdure Banksy's gewonnen. Veilingmeester Richard Hessink uit Zwolle komt na ruim twee jaar procederen tegen de Rotterdamse horecaondernemer en multimiljonair Willem Tieleman, als winnaar uit de bus.
Het geschil gaat over de verkoop van "Gangsta Rat” en "Never Liked The Beatles”, twee street art kunstwerken van Banksy, die Tieleman voor vier ton kocht. Maar direct na de aankoop van de twee kunstwerken in 2021, twijfelde de Rotterdamse zakenman of het wel echte Banksy's waren. Hij stapte naar de rechter om de koop te laten ontbinden. “Dat is hem natuurlijk niet gelukt”, zegt de Zwolse veilingmeester, "want ik verkoop geen vervalsingen.”
Hessink kreeg het gelijk aan zijn zijde en won de rechtszaak. Maar blij is de Zwolse veilingmeester niet. “Nee, want wat heb ik eraan? Helemaal niets”, zegt hij gefrustreerd. “Tieleman heeft een jaar beslag gelegd op mijn zakelijke- en privérekeningen, in afwachting van de uitspraak. Mijn zaak is er vervolgens bijna aan kapot aangegaan”, zegt hij boos. Tieleman heeft volgens Hessink met de stap naar de rechter, zijn goede naam als veilingmeester in diskrediet gebracht.
"Never Liked The Beatles" gefotografeerd door William Fallows in 2004
"Never Liked The Beatles" gefotografeerd door William Fallows in 2004 ©Veilinghuis Hessink

Reputatie in diskrediet

“En dat laat ik niet zomaar over mijn kant gaan”, zegt hij strijdvaardig. “Ik ben een godsvermogen aan advocaatkosten kwijt door deze hele kwestie.” Klanten haakten het afgelopen jaar af en hij moest een groot deel van zijn privévermogen aanspreken om zijn juridische gelijk te halen. “Een deel van mijn pensioen is aan het juridische gesteggel in rook opgegaan. Dus nee, ik ben zeker niet blij met de gang van zaken.” Het zit de flamboyante veilingmeester hoog en hij zint na de uitspraak vooral op eerherstel en gerechtigheid. De uitspraak dient daarbij als uitgangspunt.
Het hooggerechtshof oordeelde dat de koop niet ontbonden kon worden omdat het veilinghuis slechts bemiddeld heeft in de verkoop. Na afloop van de garantietermijn bij het veilinghuis had Tieleman de authenticiteit van de kunstwerken, volgens de rechter niet bij het veilinghuis, maar bij de verkopers van de Banksy kunstwerken moeten checken.

Bewijs

Maar ook daar zal hij volgens Hessink gewoon horen dat er helemaal niets te twijfelen valt. "We weten honderd procent zeker dat de verkochte street art werken echt zijn. We hebben een omvangrijk expertise rapport, waaruit klip en klaar blijkt dat de kunstwerken in 2004 in Liverpool door Banksy gemaakt zijn. Alle bewijsstukken werden vervolgens bij de rechtbank afgegeven. Maar die oordeelt alleen over de rechtsgeldigheid van de aankoop en doet geen uitspraak over de authenticiteit van de kunstwerken", zegt Hessink teleurgesteld. Daar baalt hij stevig van, want op die manier blijft er volgens hem een vieze nasmaak aan de kwestie kleven. Schadelijk voor zijn naam en reputatie. Iets wat hij zakenman Willem Tieleman zwaar aanrekent. “Die man is er, zo lijkt het, op uit geweest om ons in een kwaad daglicht te zetten. Waarom?”
Foto van Banksy's "Gangsta Rat", gemaakt in 2004 in Liverpool
Foto van Banksy's "Gangsta Rat", gemaakt in 2004 in Liverpool ©Veilinghuis Hessink

Authenticiteit

Dat street art werken van Banksy geen signatuur hebben is in de kunstwereld alom bekend. “Banksy signeert zijn street art kunstwerken niet. Ook geeft hij voor deze werken nooit een authenticiteitsverklaring (Pest Control) af. Dat doet hij alleen bij werk wat hij in zijn eigen studio maakt”, aldus Hessink. Dat had de Rotterdamse multimiljonair volgens hem ook van tevoren kunnen weten toen hij de kunstwerken in 2021 kocht. “Dat ze echt zijn, staat als een paal boven water. We hebben ook historisch beeldmateriaal om dat te bewijzen", zegt Hessink.
Banksy heeft "Gangsta Rat” en ‘Never liked the Beatles’ volgens hem in 2004 tijdens de Biënnale in Liverpool gemaakt. De Engelse fotograaf William Fallows heeft de street art werken een week later gefotografeerd. Die foto's tonen aan dat de verkochte kunstwerken identiek zijn aan het werk dat Hessink onder de veilinghamer had. Zelfs de waterkringen en beschadigingen in het stuk hout waarop het kunstwerk “I never liked the Beatles” gemaakt is, zijn exact gelijk aan beschadigen die op de foto's te zien zijn.
Catalogus afbeelding van "Gangsta Rat", zoals het werk in 2021 door het Zwolse veilinghuis verkocht is
Catalogus afbeelding van "Gangsta Rat", zoals het werk in 2021 door het Zwolse veilinghuis verkocht is ©Veilinghuis Hessink

Schadeclaim

Naarmate het gesprek vordert wordt de gedupeerde veilinghandelaar steeds bozer. “Ik pik dit gewoon niet. Wie in Nederland veel geld heeft, kan een juridische procedure lang vol houden en iemand blijkbaar helemaal kapot procederen. Ik ben de afgelopen twee jaar behoorlijk veel omzet kwijtgeraakt en die schade wil ik gecompenseerd hebben", zegt Hessink. "En dan praat ik niet over een paar ton, maar over miljoenen aan inkomstenderving."
Multimiljonair Tieleman is zelf niet erg onder de indruk van de verloren rechtszaak. In een interview met het Nederlandse weekblad Quote liet hij vlak na de uitspraak weten dat hij de verloren rechtszaak eerder als een soort overwinning ziet. “Tijdens de rechtszaak ben ik erachter gekomen wie de verkopers van de Banksy's zijn. Dat is informatie die het veilinghuis mij niet wou geven", zegt Tieleman in een reactie op de zaak. “Nu ik die informatie wel heb is voor mij de provenance (herkomst) van de kunstwerken bewezen en ben ik inmiddels mede daardoor overtuigd van de authenticiteit van de door mij aangekochte kunstwerken", aldus Tieleman.
En daar was het de Rotterdamse zakenman van begin af aan om te doen, zo laat hij weten. Hij heeft daarmee in zijn optiek zoals hij het verwoord; “gewonnen door te verliezen.” Voor de multimiljonair is de zaak daarmee klaar. Voor veilingmeester Richard Hessink is dat geenszins het geval. “Die schadeclaim, die komt er”, laat de veilingmeester resoluut weten. Maar ook daar lijkt de multimiljonair niet van onder de indruk. "Een nieuwe rechtszaak? Dat lijkt me niet zo verstandig”, is zijn enige commentaar.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.