Nieuws

Provincies willen af van strikte stikstofnorm: "Dat is een modellenwerkelijkheid"

Provinciehuis Zwolle
Provinciehuis Zwolle © RTV Oost / Randy Peters
De twaalf provincies willen af van de strikte stikstofdrempelwaarde in Nederland. Alle landbouwgedeputeerden staan achter de boodschap dat de ondergrens waar momenteel mee wordt gerekend te laag is.
Landbouwgedeputeerde Femke Wiersma van Friesland, woordvoerder namens de twaalf provincies, legt in het blad Binnenlands Bestuur uit waarom de provincies in actie komen. "De ondergrens van 0,005 mol stikstofneerslag per hectare per jaar waar nu mee wordt gerekend, is minder dan een halve gram op een hectare. Dat is een modellenwerkelijkheid."
"De rekenkundige ondergrens is een wetenschappelijke grens waarbij het model niet meer met zekerheid kan zeggen dat die stikstofneerslag bij een specifiek bedrijf hoort," legt Wiersma uit.

Focus naar uitstoot

Het Interprovinciaal Overleg (IPO) wil zo snel mogelijk vanuit de provincies een wensenlijst indienen bij de coalitieonderhandelingen. Daarin staat onder andere de oproep voor een hogere rekenkundige ondergrens. De provincies willen het strikte depositiebeleid van de afgelopen jaren inruilen voor een ambitieuzer emissiebeleid. Dus de focus verleggen van stikstofneerslag naar het verminderen van de stikstofuitstoot.
Een aantal provincies wil de rekenkundige ondergrens voor de rechter brengen, wanneer dat gaat gebeuren is nog niet bekend. Daarnaast wil het IPO in kaart brengen wat de impact is van een hogere ondergrens op bijvoorbeeld het legaliseren van de ruim 3000 PAS-melders in Nederland.
Wat zijn PAS-melders?
Dat zijn (boeren)bedrijven die al vier jaar werken zonder vergunning. Als deze bedrijven in het verleden hun bedrijf met een kleine uitbreiding wilden vergroten, was een nieuwe vergunning onder de toen geldende regelgeving niet nodig. In het Programma Aanpak Stikstof (PAS) stond dat een melding bij de overheid genoeg was. Maar in mei 2019 zette de Raad van State een streep door het PAS. Sindsdien werken deze, met name, boeren zonder geldige vergunning. De overheid erkent hierin de verantwoordelijkheid en wil de PAS-melders legaliseren, daarvoor is stikstofruimte nodig en die is er niet.
Gedeputeerde Wiersma kan nog niet ­zeggen hoe hoog de rekenkundige ondergrens moet zijn. "We weten dat we ook moeten kijken naar de stikstofopstapeling van alle projecten. Uiteindelijk moet er wel een daling komen van de algehele stikstofuitstoot."

Niet houdbaar

Een van de TNO-onderzoekers, Jan Duyzer, zegt tegen Binnenlands Bestuur dat de huidige lage drempelwaarde wetenschappelijk niet houdbaar is. "Dat was ook nooit het idee. Nadat de Raad van State in 2019 een einde maakte aan het toenmalige landelijke stikstofbeleid, wilde het kabinet alle activiteiten waarbij stikstof vrijkomt vergunningplichtig maken. De rekenkundige ondergrens van 0,005 mol was slechts ter voorkoming dat de RIVM-computers gingen roken en om het mogelijk te maken dat het rekenmodel AERIUS soepel op het web kan draaien."

Struisvogelpolitiek

Jurist Valentijn Wösten van milieuactiegroep Mobilisation for the Environment (MOB) bestempelt de koerswijziging van het IPO als 'zuivere struisvogelpolitiek'. "Omdat het een herhaling is van wat al meer dan twintig jaar wordt gedaan: enkel het juridische probleem willen opheffen zonder het ecologische probleem aan te pakken."
In het interview met Binnenlands Bestuur zegt hij dat het openbaar bestuur zichzelf in de voet schiet met deze houding. "Naarmate je meer ­buiten de vergunningplicht plaatst, ­onttrek je het daarmee aan de betrokken uitstoter en wassen die hun handen in ­onschuld. Dat draagt niet bij aan de politieke ontknoping."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.