Nieuws

Het voorjaar arriveert vroeg; koude wintermaanden veel warmer dan een halve eeuw geleden

De voorjaarsbloeiers schieten de grond uit
De voorjaarsbloeiers schieten de grond uit ©Marielle Beumer, RTV Oost
Mensen met hooikoorts zullen het misschien al wel gemerkt hebben; de lente komt er aan. Allerlei planten staan nu alweer in bloei. En dat is best vroeg als je het vergelijkt met vijftig jaar geleden. De natuur ontwaakt tegenwoordig gemiddeld een maand eerder dan vroeger het geval was, zo blijkt uit nieuw gepubliceerd onderzoek van Nature Today.
En dat komt door de algehele opwarming van de aarde. Gemiddeld is het in de koude wintermaanden in januari en februari in Nederland zo'n drie graden warmer dan een halve eeuw geleden. En dat resulteert in een snellere bloei. De bekendste voorjaarsbodes, de krokussen en sneeuwklokjes schieten de grond uit en staan in al hun kleurenpracht alweer volop te pronken. En de hazelaar, die is vanwege het warme weer al weer uitgebloeid, ruim een maand te vroeg.
Ook vogels zijn al weer druk in de weer. Wie 's ochtends vroeg het slaapkamerraam opent kan alweer genieten van het vrolijke en drukke voorjaars-gekwetter. "We zullen er aan moeten wennen", zegt Mark Zekhuis, ecoloog van Landschap Overijssel. "Want een vroeg begin van het voorjaar is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering."
Het voorjaar arriveert steeds vroeger. Bomen, planten en bloemen staan alweer volop in bloei.

Vroege Vogels

Terwijl hij in de tuin van Landgoed De Horte aandachtig luistert naar het getjilp van de vogels, noemt hij verschillende soorten op die nu al weer actief zijn; "Luister", zegt hij met één vinger aan zijn oor, "je hoort de vinkenslag (het specifieke geluid) van de vink, maar ook de koolmezen, de grote lijster, de spreeuwen op de achtergrond, en de pimpelmees", zegt hij. "Je hebt natuurlijk altijd wel vroegelingen, maar dat ze nu al zo massaal in de weer zijn dat is echt wel vroeg."
Statistisch is inmiddels bewezen dat de wintermaanden veel warmer zijn dan een tijd geleden. Het heeft alles te maken met de klimaatverandering. Regionaal kan het nog niet zo veel kwaad volgens Zekhuis. "Het heeft wel invloed. Het kan bijvoorbeeld gebeuren dat de pad in een warme periode denkt, ik ga vast naar mijn voortplantingswater en dan alsnog overvallen wordt door een periode van kou en ijs", aldus de ecoloog. "Die risico's zitten altijd in de natuur gebakken", zegt hij. "Het kan ook zo zijn dat de zogenoemde Afrika-gangers (de vogels die daar overwinteren) later terugkomen, terwijl de natuur hier al veel verder is. Ze kunnen daardoor bijvoorbeeld de eerste rupsen-piek aan voedsel mislopen. Daar kan dan wel wat misgaan, maar op zich zien we nog niet dat soorten daardoor verdwijnen."
Het voorjaar is begonnen, ook op landgoed De Horte in Dalfsen
Het voorjaar is begonnen, ook op landgoed De Horte in Dalfsen ©Marielle Beumer, RTV Oost

Klimaatverandering

Maar wereldwijd is dat anders. De globale klimaatverandering kan wel degelijk van invloed zijn. "Er zijn soorten die niet mee kunnen komen en uiteindelijk lokaal uitsterven", zegt Zekhuis. "Dat is vaak een combinatie van verschillende factoren. Door klimaatverandering is er ook droogte en zijn er andere natuur verschuivingen. Daardoor zie ik wel dat bepaalde soorten het moeilijk hebben, onze biodiversiteit staat erg onder druk.
"Of ik me daar zorgen over maak?, Jazeker", zegt hij. "Daar maak ik me eigenlijk constant wel zorgen over, helaas. "Maar", voegt hij er met een glimlach aan toe, "ik kan daarnaast ook nog wel heel erg genieten van zo'n mooi, warm en vroeg voorjaar als dit."

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.