Nieuws

Archeologische vondst op een plek waar je het niet verwacht: de kringloopwinkel van Steenwijk

Stenen vuistbijl van Taunuskwartsiet, opgedoken in de kringloopwinkel van Steenwijk
Stenen vuistbijl van Taunuskwartsiet, opgedoken in de kringloopwinkel van Steenwijk © Frans de Vries/ Toonbeeld Oosterwolde
In Steenwijk is een spannende archeologische vondst van 50.000 jaar oud gedaan. Wat het bijzonder maakt is dat de prehistorische vuistbijl, want daar gaat het om, opdook op een plek waar je het niet verwacht: de plaatselijke kringloopwinkel. Het gereedschap is vroeger gebruikt als mes om jachtbuit mee te slachten.
Archeoloog Marcel Niekus is benieuwd naar de achtergronden van het opzienbarende verhaal, dat eigenlijk al twee jaar geleden begon. "Iemand was op vakantie in Steenwijk en die bezocht toen de plaatselijke kringloopwinkel, waar hij tegen een bijzondere steen aanliep."
Dat bleek dus te gaan om een vuistbijl van ruim 50.000 jaar oud, gemaakt door een Neanderthaler. Wie had dat gedacht? "Ik ga zelf ook regelmatig naar kringloopwinkels, maar ik ben zoiets nog nooit tegengekomen, helaas", grapt de archeoloog met enige spijt. De steen werd voor twee euro verkocht aan de toerist.

Wetenschappelijke waarde

"Dat is echt een schijntje", erkent Niekus. Hoeveel geld de steen echt waard is, durft hij niet te zeggen. "Maar voor ons archeologen gaat het om de wetenschappelijke waarde. En daarom proberen wij nu te achterhalen waar het stuk oorspronkelijk vandaan komt. Wij willen heel graag weten of de vuistbijl bijvoorbeeld ooit gevonden is in de omgeving van Steenwijk, of komt ie uit midden-Nederland of België? Dat proberen we te achterhalen."
Het is volgens de archeoloog best aannemelijk dat de vuistbijl in de omgeving van Steenwijk is gevonden, omdat in Noord-Nederland tientallen vindplaatsen zijn van prehistorische zaken die met Neanderthalers te maken hebben. Het ligt voor de hand om de akker waar deze vuistbijl boven de grond kwam nog eens extra af te zoeken, zegt hij.

Grote afstanden

"Al is het wel zo dat de vuistbijl is gemaakt van een heel bijzonder gesteente dat eigenlijk niet voorkomt in Noord-Nederland. Dus als we de oorspronkelijke vindplaats kunnen achterhalen, dan zegt dat ook iets over de grote afstanden die Neanderthalers 50.000 jaar geleden liepen. Die steen kan van honderden kilometers ver komen en als hij door een Neanderthaler in Steenwijk is achtergelaten, dan is dat belangrijke wetenschappelijke informatie", weet Niekus.
Het is hem helaas nog niet gelukt om degene te achterhalen die het stuk steen heeft ingebracht bij de kringloop. Dat is jammer, want die persoon zou de archeoloog weer een stuk verder op weg kunnen helpen. "Waarschijnlijk heeft die persoon de steen niet herkend als een bijzonder werktuig. Maar we hopen wel dat die zich alsnog meldt en wat meer kan vertellen over de herkomst."
De archeoloog kan wel wat hulp gebruiken bij het ontrafelen van het mysterie. "Ik ben op Facebook en LinkedIn makkelijk te vinden", besluit hij.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.