Nieuws

Koeienboer Stan is eigenlijk uitvinder van duurzame oplossingen voor melkveehouderij

Stan Bosman, melkveehouder en uitvinden
Stan Bosman, melkveehouder en uitvinden © RTV Oost\Chantal Everaardt
Stan Bosman is melkveehouder in De Krim bij Hardenberg. Een gangbare melkveehouder, maar ook een beetje een 'groene' uitvinder. "Ik verwonder mij over dingen en wil onderzoeken hoe ik het als boer anders kan doen met mijn mest, mijn bodem en voor mijn dieren. Misschien wel beter en met minder milieudruk. We doen als boeren nu dingen niet verkeerd of fout, dan zou er sprake zijn van opzet. Misschien gaan zaken hooguit wat onhandig."
Bosman laat trots zijn zelfbedachte voerband zien. In de stal uit 1972 heeft hij inpandig meer ruimte gecreëerd voor zijn koeien door een voerband te maken die werkt als een vlakke schuif. Het voer komt van buiten en wordt de stal ingesleept op de band, de koeien hebben geen hek waar ze doorheen vreten en kunnen naar eigen zin aanschuiven. "Kijk, ze hoeven niet door een voerhek, dat is meteen natuurlijker gedrag voor de dieren en door mijn bestaande voergang anders te benutten, is er meer ruimte gemaakt in deze stal. Er zijn nog verbeterpunten, maar ik moet het ook doen met wat ik heb." Het brein van de boer staat niet vaak stil, hij is altijd bezig met verbeteringen aanbrengen in zijn bedrijfsvoering. Van rantsoen tot technische oplossingen, de melkveehouder bedenkt van alles.

Bemesten in najaar

Als boer Stan zijn weiland inloopt met een schop, vertelt hij enthousiast over de kringloop van mest, groei en bodemleven. Bosman is ervan overtuigd dat de huidige mestregelgeving, gebaseerd op drijfmest, niet het beste is voor de bodem. "In mijn stal heb ik rubber matten liggen die de urine van de vaste mest scheiden. Als je de organische stof uit dikke mest uiteindelijk bovengronds gaat gebruiken en dan ook nog in het najaar gaat uitrijden, past dat in mijn ogen veel beter bij de natuur. Kijk maar naar de herfst, dan vallen de bladeren, die verteren en dan doen die meststoffen en schimmels hun werk in de bodem. Dat zouden wij ook moeten doen. Het is jammer dat het agrarisch denken en beleid zo vastzit in systemen. Je krijgt niet echt de ruimte voor verandering."

Enthousiast

De aanpassingen op zijn boerderij kan op enthousiasme rekenen van mensen van het ministerie van Landbouw, provincie, waterschap en ook Wageningen Universiteit, aldus Bosman. Inmiddels doet hij mee aan een wedstrijd georganiseerd vanuit de agrarische sector om de melkveehouderij te verduurzamen, De Dutch Dairy Challenge. Zijn idee: belucht de bodem met zuurstof en mestgassen uit de stal en verbeter je bodem en opbrengst en verminder de stikstofuitstoot.

Bodem beluchten

In een deel van zijn land ligt 4 kilometer aan drainagebuizen. Wat je normaal gebruikt voor waterbeheer, zou je volgens boer Stan ook prima kunnen gebruiken om zuurstof in de bodem te blazen. "Voor de groei heb je drie dingen nodig. Allereerst zuurstof, dan water en daarnaast meststoffen. We focussen ons nu alleen op mest. Als je de draineerbuizen gebruikt om zuurstof dieper in je bodem te krijgen samen met ammoniak en methaan uit de stal, dan kun je van een probleem een kans maken. Methaan wordt in de bodem omgezet in CO2 en water, ammoniak is voeding voor je gewas."
Samen met onderzoeker Paul Galama van Wageningen University & Research en drie studenten onderzoekt Bosman zijn idee om van de bodem een luchtwasser maken. Op 16 mei wordt bekend of zijn bodembeluchting de winnaar is van de Dutch Dairy Challenge. Tot die tijd gaat de boer verder met groen 'omdenken'.

Heb je een nieuwstip of nieuwe informatie? Tip de redactie via WhatsApp of via de mail.