"In de bodem van Overijssel gebeurt meer dan in andere provincies"

"In de bodem van Overijssel gebeurt meer dan in andere provincies". Dat zegt Ko van Huissteden, fysisch geograaf en lid van de landelijke klankbordgroep voor structuurvisies op de ondergrond, van het ministerie voor Infrastructuur en Milieu. Omdat deze activiteiten op termijn gevolgen zouden kunnen hebben voor de leefbaarheid van Twente, wil de provincie regels opstellen die moeten bepalen wat er wel en wat er niet mag onder onze voeten.

Lokale en regionale overheden hebben alleen zeggenschap over de eerste honderd meter van de bodem, alles daaronder valt onder de zeggenschap en verantwoordelijkheid van het Rijk. Dankzij deze regel kunnen provincie en betrokken gemeenten niets doen tegen bijvoorbeeld de injectie van afvalwater in lege gasvelden in Noordoost-Twente. Provinciale Staten willen meer inspraak en stemrecht over wat er gebeurt in de diepe ondergrond. Om dat te kunnen bereiken is de provincie bezig met het opstellen van een Structuurvisie voor de diepe ondergrond.

Overijssel maakt structuurvisie op ondergrond

"Als we alle activiteiten in de Overijsselse bodem in kaart brengen, dan blijkt dat er wel heel veel gebeurt. Meer dan in andere provincies in het land", zo zegt fysisch geograaf Ko van Huissteden. Hij kan die vergelijking maken omdat hij lid is van de werkgroep die op landelijk niveau adviseert over Structuurvisies op de ondergrond.


"In tegenstelling tot bijvoorbeeld de provincie Drenthe is Overijssel pas nu bezig met een structuurvisie op de ondergrond. Omdat die er nooit was, heeft men op provinciaal niveau ook nooit iets te zeggen gehad over activiteiten in de bodem, en de wenselijkheid daarvan. Het is dus goed dat er nu alsnog aan gewerkt wordt want we zitten hier wel opgescheept met een vervelende en ernstige erfenis van onze voorouders."

Overigens laat de provincie weten dat er sinds 2009 wel degelijk een visie is op de ondergrond, maar dat die onderdeel vormt van de huidige omgevingsvisie. Midden februari moet Provinciale Staten beslissen over deze vernieuwde kijk op de zaak. 

Drinkwater in gevaar door activiteiten in ondergrond

Drinkwater is het belangrijkste goed dat we uit de bodem halen. In Overijssel wordt het merendeel van het drinkwater gewonnen uit grondwater. Maar juist dat grondwater zou in gevaar kunnen komen door alle activiteiten in de ondergrond. 

Zo blijkt dat er in het verleden veel boorputten zijn gemaakt op plekken waar we nu ons drinkwater beschermen. Feitelijk is dat te laat, want die putten hebben de grondwaterlagen in de bodem lek geprikt. Een ander element dat uit het bodemoverzicht naar voren komt, is dat Overijssel meer dan 200 oude afvalstortplaatsen telt, die inmiddels al jaren zijn afgedekt. "Het is van belang dat die oude stortplaatsen regelmatig en tot in de eeuwigheid gemonitord worden, omdat we risico lopen dat het afval doorlekt naar de grondwaterlagen."

Overijssel bestrijdt dat het water in gevaar is

Volgens gedeputeerde Monique Ten Haaf staat beschermen van het drinkwater boven aan de prioriteitenlijst van de provincie Overijssel. "Overijsselaars moeten en kunnen vertrouwen op schoon water uit de kraan. Het bewaken van schoon drinkwater is geregeld in de Omgevingsvisie. Daarin staat dat er geen risicovolle activiteiten plaats mogen vinden in de speciale grondwaterbeschermingsgebieden. Dit principe staat, naast nog vele andere in de Omgevingsvisie om een veilig, duurzaam en efficiënt gebruik van de ondergrond te regelen. Het komt het erop neer dat de provincie alleen gebruikmaakt van de ondergrond als dit geen nadelige gevolgen heeft voor het natuurlijke bodem- en watersysteem en aardkundige- en archeologische waarden, én geen belemmering vormt voor toekomstig gebruik."

Afvalwaterinjectie tegenhouden met structuurvisie

Voor de injectie van het afvalwater, afkomstig uit de oliewinning in Schoonebeek, wilde de NAM oorspronkelijk gebruik maken van oude gasvelden in Drenthe. Het Drents provinciebestuur zou de afvalwaterinjectie destijds hebben kunnen tegenhouden dankzij de Structuurvisie die die provincie toen al had.

Toen de NAM het afvalwater vervolgens in Overijssel kwijt wilde, had de provincie geen gronden om de injectie te weigeren. In de provinciale politiek hoopt men dat dat in de toekomst ook in Overijssel kan gebeuren.

Reageren