Het verhaal van de Kamper Kogge: 'speculaas', kloten en duigen

"Is dat nou een speculaasje?" Een vraag die wordt gesteld over een geglazuurd aardewerken tablet met een beeltenis van de heilige Veronica met de lijkwade van Christus. "Inderdaad, de vorm en kleur komen overeen met een speculaasje, maar dit is véél bijzonderder", zegt specialist conservering Karin Abelskamp.

Abelskamp werkt momenteel met haar collega Johan Langelaar aan de conservering van vondsten uit de Kamper Kogge, het Middeleeuwse handelsschip dat begin dit jaar uit de IJssel bij Kampen werd gehesen. Het tablet is één van de meest bijzondere vondsten die bij de Kogge zijn gedaan. "Meestal zijn dit soort beeltenissen verwerkt in metaal. Op aardewerk, zoals dit, heb ik het nog nooit gezien", zegt Abelskamp.

Spannend

"Eigenlijk zijn alle vondsten speciaal", zegt collega Langelaar. 'Elk voorwerp heeft z'n eigen verhaal en bijzonderheden, waardoor het bij elkaar een mooi project is. We doen steeds weer nieuwe ontdekkingen. Daardoor kunnen we weer meer vertellen over die periode. Hoe leefden die mensen nou op zo'n schip?" Langelaar wijst vervolgens naar de resten van een fornuis: "Zoiets hadden we nog niet eerder gevonden. We weten nu hoe er gekookt werd aan boord." Het fornuis bestaat uit stenen en tegels, met daar tussenin een rooster van metaal. "Vaak hebben we referenties, maar in dit geval moeten we zélf uitzoeken hoe het precies heeft gewerkt. Dat is spannend."

Kloten en duigen

Naast het fornuis en de tablet zijn er veel leerresten gevonden, die worden gespoeld. "Hier hebben we bijvoorbeeld de resten van een blaasbalg, waarschijnlijk gebruikt om het fornuis op te stoken. Zo maken we het plaatje compleet." Een eindje verderop liggen houten onderdelen in dompelbaden. De bakken liggen vol met zogenoemde kloten en deksels van vaten. "We hebben zoveel onderdelen dat we buiten extra ruimte hebben moeten maken in speciale containers", zegt Langelaar. Daarin liggen de duigen van de vaten. "We gaan proberen of we de vaten weer kunnen samenstellen. We hebben nog jaren werk aan dit project. Misschien is dit wel de klus van m'n leven, zonder andere projecten tekort te doen hoor."

Geschiedenis komt tot leven

Karin Abelskamp gaat aan de slag met het schoonmaken van insignes. "We hebben verschillende van deze metalen voorwerpen gevonden, die werden verkregen op bedevaartplaatsen. Hier bijvoorbeeld eentje uit Amersfoort, waar Maria zou zijn verschenen bij een vrouw die water aan het halen was. Mensen waren er destijds trots op dat ze op zo'n plek waren geweest en droegen zo'n insigne op hun kleding." Het schoonmaken gebeurt onder de microscoop, met een wattenstaafje. "Dit soort voorwerpen vertellen een mooi persoonlijk verhaal. De geschiedenis komt weer tot leven."

Deel dit artikel:

Reageren