Criminelen proberen invloed te krijgen op Overijsselse politiek

Het is een 'big deal' komende gemeenteraadsverkiezingen: ondermijning. Oftewel, criminelen proberen invloed te krijgen in de gemeenteraad. Ook in Overijssel speelt dit probleem, blijkt uit onderzoek van RTV Oost.

Zo zijn afgelopen tijd zeker 7 kandidaat-raadsleden geweigerd door verschillende partijen in de provincie. Ze waren niet welkom op de kieslijst, omdat ze in aanraking waren geweest met Justitie. Dat gebeurde onder meer in de gemeente Wierden.

Onderzoek

RTV Oost vroeg alle lijsttrekkers van verschillende partijen in de Overijsselse gemeenteraden om mee te doen met een onderzoek naar ondermijning. Zo'n 100 lijsttrekkers hebben gereageerd. 

Uit de reacties blijkt dat er in de afgelopen jaren meerdere voorbeelden zijn geweest van dubieus handelen in de gemeentepolitiek. Zo kregen we van een partij in Twente deze reactie binnen: "Verschillende partijen in onze gemeenteraad zijn door iemand onder druk gezet. Op een manier die écht niet door de beugel kan. En ik zie dat sommige partijen daar gevoelig voor zijn en zich als spreekbuis laten gebruiken."

En in een Sallandse gemeente: "Er heeft zich iemand bij onze partij gemeld, die al lid was geweest bij een andere partij. Daar was hij met gedoe weggegaan. Bij ons stuurde hij telkens aan op maar één onderwerp, dat te maken had met zijn bedrijfstak. We hebben hem laten weten dat níet te accepteren."

In voorgaande gevallen werden dus de pogingen van ondermijning veelal doorzien. "Maar echte goede ondermijning, die zie je niet", zegt VVD-fractievoorzitter Daaf Ledeboer in Deventer. "Dat is net als bij de mol van John le Carré. Die zie je dus niet. Die dient zich pas aan op het moment dat het te laat is."

Mol

Volgens hoogleraar regionaal bestuur Marcel Boogers van de UT is het inderdaad erg moeilijk om een 'criminele mol' te herkennen. "De enige manier is door een intensief gesprek te voeren en daarbij te vragen naar de juiste zaken. Je moet kijken of er andere belangen in het spel zijn, zoals bedrijfsbelangen. En altijd vragen hoe diegene, maar óók zijn omgeving zijn/haar geld verdient."

De VVD in Deventer erkent dat er weinig mogelijkheden zijn om kandidaten echt goed te screenen. "We zijn een vereniging. Ik kan niet zomaar de AIVD vragen om iemand door te lichten. Dat mag ook helemaal niet, want waarschijnlijk hebben ze niks misdaan. Het blijft dus een onderbuikgevoel. Daarnaast vragen we altijd een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG)."

Wassen neus

Maar volgens Boogers is zo'n VOG een wassen neus. "Het enige dat je bereikt is dat je mensen niet op de lijst zet, die ooit een misstap hebben begaan. Die misstap hoeft niet te zeggen dat het slechte raadsleden zijn. Aan de andere kant laat je dus mensen toe die wel een VOG kunnen overleggen, maar die mogelijk iets kwaads in de zin hebben." 

Wat verder uit het onderzoek van Oost blijkt, is dat veel lijsttrekkers zeggen: "we kennen elkaar". Maar volgens Boogers zegt dat niets. "Het kan goed zijn dat je niets weet van de schulden die diegene heeft, of van de affaire waar 'ie mee afgeperst kan worden. Hoe goed ken je nou iemand echt?"

Het kan dus zijn dat u komende verkiezingen op een 'mol' stemt. Maar ja, verkiezingen, het blijft een gok.