Weblog: Kleien maakt helder wat Margreet Hajee bezig houdt

"In mijn atelier ben ik de baas over de klei. Ik bepaal hoe mijn Barbies eruitzien. Dat is anders dan in mijn eigen leven, mijn lijf. Ik bepaal niet hoe mijn lijf werkt, maar volg het op de voet. Waar ik wel baas over ben zijn de verhalen die ik hou. Die ik verkies te leven."

Margreet Hajee is beeldend kunstenaar. Ze heeft een prachtig atelier in de Deventer binnenstad, een plek waar je precies van moet weten waar die zit en waar een gesloten hek voor zit. Nu - nu kanker haar leven in en weer uit wandelde - is dat atelier veel vaker open. Ze vertelt soms met lichte verbazing over hoe anders ze nu naar dingen kijkt. Ze deelt haar atelier met twee andere kunstenaars omdat ze behoefte voelt te delen, haar jarenlange ervaring en contact met klei over te brengen aan anderen. Voorheen was dat niet zo. 

 

"Het lijkt gek om te zeggen dat ik blij ben dat ik kanker heb gehad, maar ergens voelt het wel zo. Er is een wereld voor me opengegaan die ik anders niet had gekend. Altijd had ik een vaag gevoel: er ontgaat mij iets in het leven. Ik doe mijn best, ik heb een fijne relatie, fijne vrienden, fijne ouders, een fijn huis, een fijne hond, een fijn atelier... ergens ontgaat me de clou."

Lees verder onder de foto...

Margreet Hajee (Foto: RTV Oost)

In haar atelier praten we uitgebreid over wat haar overkomen is en hoe ze nu in haar werk en leven staat. De twee andere keramisten proberen op de achtergrond de kleidraaitafel uit. Die staat er sinds gisteren. Eentje die je met je voet moet aanjagen. Ze hebben de grootste lol. Margreet vertelt dat ze zo'n ding pertinent niet wilde. Het was niet haar ding. Een draaitafel is een ambacht, zij wilde vrij werk maken. Nu dacht ze "waarom niet? Als die meiden dat nou zo graag willen en een servies willen kleien om hier soep te gaan verkopen met kom erbij...Leuk!" En dus kocht ze de kleidraaitafel en legt uit hoe de klei zich op zo'n draaitafel gedraagt. Ik ben toeschouwers, het is mooi om te zien. 

 

"Kleien maakt helder wat me bezighoudt. Ik heb mijn tumor gezien tijdens de endoscopie. Een mooi ding, hij leek op een zee-anemoon. Maar er is ook een stuk darm weggehaald, en dat heb ik niet gezien. Daar droomde ik 's nachts over. Wat was er gebeurd? Ik miste mijn stuk darm. Op internet zocht ik plaatjes van darmoperaties. Wat was ik kwijtgeraakt? Hoe ziet het eruit en hoe voelt dat? Net zo smeuïg als klei, alleen niet zo koud? Uiteindelijk heb ik via een webwinkel van ziekenhuismateriaal een darm besteld op ware grootte. Met dat model op tafel heb ik aan de arts gevraagd 'wat hebben jullie nou eigenlijk weggehaald?' Best veel, vond ik. Daarna heb ik mijn darm drie keer gekleid en op Barbiebenen gezet."

Lees verder onder de foto...

Margreet Hajee (Foto: RTV Oost)

Margreet vertelt dat die Barbies ongeveer gelijktijdig met de komst van kanker opdoken. Haar ouders gingen verhuizen en tijdens het opruimen kwam haar moeder met die hele oude Barbies van vroeger op bezoek. Margreet keek naar die Barbielijfjes en zag ineens dat alles uit verhouding was. Ze ging mallen maken en goot Barbiebenen, armen, lijfjes en hoofden van vloeibare klei. Ze had een deel van het Chinese terracottaleger van Xian gezien, allemaal in dezelfde houding en was geïnspireerd. De opdracht aan haarzelf veranderde omdat ze in die fase ook kanker kreeg. Toen werd het 'elke dag tien Barbies' op de terugweg van de ziekenhuisbehandelingen naar huis. "Naar het Japanse sprookje van de duizend kraanvogels. Maak duizend kraanvogels en je wordt weer beter." Duizend hoefde niet, vond Margreet, ze maakte tot het genoeg was en het ritme van een soort Barbieleger vond. Met schoentjes dat wel. "Toen de eerste twintig Barbies uit de oven kwamen, dacht ik: er klopt iets niet, ze hebben geen schoenen aan." 

Lees verder onder de foto...

Margreet Hajee (Foto: RTV Oost)

Haar Barbies heeft ze zowat allemaal van de hand gedaan. Het is voorbij. Nu staat een rijzige dame van geglazuurd keramiek in de Bergkerk met een sluier. Een bruid met een bruids-luier. Als je goed kijkt zie je dat de sluier gemaakt is van aan de waslijn gedroogde en gebruikte luiers. Met, met de hand, geborduurde lijntjes in prachtige felle kleuren. Het nam 2 jaar. De luiers zijn Margreets realiteit. Het is een soort blauwdruk van de dag. "Ik ben zo ziek geweest, ik heb niets te verliezen. Hier ligt mijn afgelopen twee jaar, meer van mezelf kan ik niet laten zien. Als iemand denkt 'jakkes', is dat prima. Ik heb niets te verbergen en ik ben ook niet de enige. Waarom??  Ik hoop dat het iets in beweging zet. Ook buiten Nederland!" 

Inga Tjapkes

 

De Dame met Bruidsluier van Margreet Hajee is onderdeel van een expositie in de Bergkerk in Deventer. Je ziet het dit weekend in OverUIT de Kunst, zondag 9 september om 11.35, 12.35, 17.20, 18.20 en 19.20 uur op TV Oost. 

 

De Salon is de actuele beeldende kunstproductie in Deventer, t/m 30 september tonen meer dan honderd beeldende kunstenaars uit Deventer en omgeving recent werk in de tweejaarlijkse Salon. Het werk is geïnspireerd op het thema ‘Dromen’

Meer over dit onderwerp:
Cultuur OverUIT de Kunst Weblogs
Deel dit artikel: